महाभारतMahābhārata

MBh, 13, 79

1760 of 1995 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वसिष्ठ उवाच । (१।१)

vasiṣṭha uvāca

1.2१.२

घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः । (१।२)

ghṛtakṣīrapradā gāvo ghṛtayonyo ghṛtodbhavāḥ |

1.3१.३

घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे सन्तु सदा गृहे ॥ (१।३)

ghṛtanadyo ghṛtāvartāstā me santu sadā gṛhe ||

2.1२.१

घृतं मे हृदये नित्यं घृतं नाभ्यां प्रतिष्ठितम् । (२।१)

ghṛtaṃ me hṛdaye nityaṃ ghṛtaṃ nābhyāṃ pratiṣṭhitam |

2.2२.२

घृतं सर्वेषु गात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम् ॥ (२।२)

ghṛtaṃ sarveṣu gātreṣu ghṛtaṃ me manasi sthitam ||

3.1३.१

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च । (३।१)

gāvo mamāgrato nityaṃ gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca |

3.2३.२

गावो मे सर्वतश्चैव गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥ (३।२)

gāvo me sarvataścaiva gavāṃ madhye vasāmyaham ||

4.1४.१

इत्याचम्य जपेत् सायं प्रातश्च पुरुषः सदा । (४।१)

ityācamya japet sāyaṃ prātaśca puruṣaḥ sadā |

4.2४.२

यद् अह्ना कुरुते पापं तस्मात् स परिमुच्यते ॥ (४।२)

yad ahnā kurute pāpaṃ tasmāt sa parimucyate ||

5.1५.१

प्रासादा यत्र सौवर्णा वसोर् धारा च यत्र सा । (५।१)

prāsādā yatra sauvarṇā vasor dhārā ca yatra sā |

5.2५.२

गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र यान्ति सहस्रदाः ॥ (५।२)

gandharvāpsaraso yatra tatra yānti sahasradāḥ ||

6.1६.१

नवनीतपङ्काः क्षीरोदा दधिशैवलसंकुलाः । (६।१)

navanītapaṅkāḥ kṣīrodā dadhiśaivalasaṃkulāḥ |

6.2६.२

वहन्ति यत्र नद्यो वै तत्र यान्ति सहस्रदाः ॥ (६।२)

vahanti yatra nadyo vai tatra yānti sahasradāḥ ||

7.1७.१

गवां शतसहस्रं तु यः प्रयच्छेद् यथाविधि । (७।१)

gavāṃ śatasahasraṃ tu yaḥ prayacched yathāvidhi |

7.2७.२

पराम् ऋद्धिम् अवाप्याथ स गोलोके महीयते ॥ (७।२)

parām ṛddhim avāpyātha sa goloke mahīyate ||

8.1८.१

दश चोभयतः प्रेत्य मातापित्रोः पितामहान् । (८।१)

daśa cobhayataḥ pretya mātāpitroḥ pitāmahān |

8.2८.२

दधाति सुकृतांल्लोकान् पुनाति च कुलं नरः ॥ (८।२)

dadhāti sukṛtāṃllokān punāti ca kulaṃ naraḥ ||

9.1९.१

धेन्वाः प्रमाणेन समप्रमाणां धेनुं तिलानाम् अपि च प्रदाय । (९।१)

dhenvāḥ pramāṇena samapramāṇāṃ dhenuṃ tilānām api ca pradāya |

9.2९.२

पानीयदाता च यमस्य लोके न यातनां कांचिद् उपैति तत्र ॥ (९।२)

pānīyadātā ca yamasya loke na yātanāṃ kāṃcid upaiti tatra ||

10.1१०.१

पवित्रम् अग्र्यं जगतः प्रतिष्ठा दिवौकसां मातरो ऽथाप्रमेयाः । (१०।१)

pavitram agryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā divaukasāṃ mātaro 'thāprameyāḥ |

10.2१०.२

अन्वालभेद् दक्षिणतो व्रजेच्च दद्याच्च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम् ॥ (१०।२)

anvālabhed dakṣiṇato vrajecca dadyācca pātre prasamīkṣya kālam ||

11.1११.१

धेनुं सवत्सां कपिलां भूरिशृङ्गां कांस्योपदोहां वसनोत्तरीयाम् । (११।१)

dhenuṃ savatsāṃ kapilāṃ bhūriśṛṅgāṃ kāṃsyopadohāṃ vasanottarīyām |

11.2११.२

प्रदाय तां गाहति दुर्विगाह्यां याम्यां सभां वीतभयो मनुष्यः ॥ (११।२)

pradāya tāṃ gāhati durvigāhyāṃ yāmyāṃ sabhāṃ vītabhayo manuṣyaḥ ||

12.1१२.१

सुरूपा बहुरूपाश्च विश्वरूपाश्च मातरः । (१२।१)

surūpā bahurūpāśca viśvarūpāśca mātaraḥ |

12.2१२.२

गावो माम् उपतिष्ठन्ताम् इति नित्यं प्रकीर्तयेत् ॥ (१२।२)

gāvo mām upatiṣṭhantām iti nityaṃ prakīrtayet ||

13.1१३.१

नातः पुण्यतरं दानं नातः पुण्यतरं फलम् । (१३।१)

nātaḥ puṇyataraṃ dānaṃ nātaḥ puṇyataraṃ phalam |

13.2१३.२

नातो विशिष्टं लोकेषु भूतं भवितुम् अर्हति ॥ (१३।२)

nāto viśiṣṭaṃ lokeṣu bhūtaṃ bhavitum arhati ||

14.1१४.१

त्वचा लोम्नाथ शृङ्गैश्च वालैः क्षीरेण मेदसा । (१४।१)

tvacā lomnātha śṛṅgaiśca vālaiḥ kṣīreṇa medasā |

14.2१४.२

यज्ञं वहन्ति सम्भूय किम् अस्त्यभ्यधिकं ततः ॥ (१४।२)

yajñaṃ vahanti sambhūya kim astyabhyadhikaṃ tataḥ ||

15.1१५.१

यया सर्वम् इदं व्याप्तं जगत् स्थावरजङ्गमम् । (१५।१)

yayā sarvam idaṃ vyāptaṃ jagat sthāvarajaṅgamam |

15.2१५.२

तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम् ॥ (१५।२)

tāṃ dhenuṃ śirasā vande bhūtabhavyasya mātaram ||

16.1१६.१

गुणवचनसमुच्चयैकदेशो नृवर मयैष गवां प्रकीर्तितस्ते । (१६।१)

guṇavacanasamuccayaikadeśo nṛvara mayaiṣa gavāṃ prakīrtitaste |

16.2१६.२

न हि परम् इह दानम् अस्ति गोभ्यो भवन्ति न चापि परायणं तथान्यत् ॥ (१६।२)

na hi param iha dānam asti gobhyo bhavanti na cāpi parāyaṇaṃ tathānyat ||

17.1१७.१

भीष्म उवाच । (१७।१)

bhīṣma uvāca

17.2१७.२

परम् इदम् इति भूमिपो विचिन्त्य प्रवरम् ऋषेर् वचनं ततो महात्मा । (१७।२)

param idam iti bhūmipo vicintya pravaram ṛṣer vacanaṃ tato mahātmā |

17.3१७.३

व्यसृजत नियतात्मवान् द्विजेभ्यः सुबहु च गोधनम् आप्तवांश्च लोकान् ॥ (१७।३)

vyasṛjata niyatātmavān dvijebhyaḥ subahu ca godhanam āptavāṃśca lokān ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 13, 79

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit