MBh, 13, 79
Select a line for its word-by-word analysis.
घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे सन्तु सदा गृहे ॥ (१।३)
ghṛtanadyo ghṛtāvartāstā me santu sadā gṛhe ||
घृतं मे हृदये नित्यं घृतं नाभ्यां प्रतिष्ठितम् । (२।१)
ghṛtaṃ me hṛdaye nityaṃ ghṛtaṃ nābhyāṃ pratiṣṭhitam |
घृतं सर्वेषु गात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम् ॥ (२।२)
ghṛtaṃ sarveṣu gātreṣu ghṛtaṃ me manasi sthitam ||
गावो मे सर्वतश्चैव गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥ (३।२)
gāvo me sarvataścaiva gavāṃ madhye vasāmyaham ||
यद् अह्ना कुरुते पापं तस्मात् स परिमुच्यते ॥ (४।२)
yad ahnā kurute pāpaṃ tasmāt sa parimucyate ||
प्रासादा यत्र सौवर्णा वसोर् धारा च यत्र सा । (५।१)
prāsādā yatra sauvarṇā vasor dhārā ca yatra sā |
गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र यान्ति सहस्रदाः ॥ (५।२)
gandharvāpsaraso yatra tatra yānti sahasradāḥ ||
वहन्ति यत्र नद्यो वै तत्र यान्ति सहस्रदाः ॥ (६।२)
vahanti yatra nadyo vai tatra yānti sahasradāḥ ||
गवां शतसहस्रं तु यः प्रयच्छेद् यथाविधि । (७।१)
gavāṃ śatasahasraṃ tu yaḥ prayacched yathāvidhi |
धेन्वाः प्रमाणेन समप्रमाणां धेनुं तिलानाम् अपि च प्रदाय । (९।१)
dhenvāḥ pramāṇena samapramāṇāṃ dhenuṃ tilānām api ca pradāya |
पानीयदाता च यमस्य लोके न यातनां कांचिद् उपैति तत्र ॥ (९।२)
pānīyadātā ca yamasya loke na yātanāṃ kāṃcid upaiti tatra ||
पवित्रम् अग्र्यं जगतः प्रतिष्ठा दिवौकसां मातरो ऽथाप्रमेयाः । (१०।१)
pavitram agryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā divaukasāṃ mātaro 'thāprameyāḥ |
अन्वालभेद् दक्षिणतो व्रजेच्च दद्याच्च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम् ॥ (१०।२)
anvālabhed dakṣiṇato vrajecca dadyācca pātre prasamīkṣya kālam ||
धेनुं सवत्सां कपिलां भूरिशृङ्गां कांस्योपदोहां वसनोत्तरीयाम् । (११।१)
dhenuṃ savatsāṃ kapilāṃ bhūriśṛṅgāṃ kāṃsyopadohāṃ vasanottarīyām |
प्रदाय तां गाहति दुर्विगाह्यां याम्यां सभां वीतभयो मनुष्यः ॥ (११।२)
pradāya tāṃ gāhati durvigāhyāṃ yāmyāṃ sabhāṃ vītabhayo manuṣyaḥ ||
गावो माम् उपतिष्ठन्ताम् इति नित्यं प्रकीर्तयेत् ॥ (१२।२)
gāvo mām upatiṣṭhantām iti nityaṃ prakīrtayet ||
नातः पुण्यतरं दानं नातः पुण्यतरं फलम् । (१३।१)
nātaḥ puṇyataraṃ dānaṃ nātaḥ puṇyataraṃ phalam |
नातो विशिष्टं लोकेषु भूतं भवितुम् अर्हति ॥ (१३।२)
nāto viśiṣṭaṃ lokeṣu bhūtaṃ bhavitum arhati ||
त्वचा लोम्नाथ शृङ्गैश्च वालैः क्षीरेण मेदसा । (१४।१)
tvacā lomnātha śṛṅgaiśca vālaiḥ kṣīreṇa medasā |
यज्ञं वहन्ति सम्भूय किम् अस्त्यभ्यधिकं ततः ॥ (१४।२)
yajñaṃ vahanti sambhūya kim astyabhyadhikaṃ tataḥ ||
यया सर्वम् इदं व्याप्तं जगत् स्थावरजङ्गमम् । (१५।१)
yayā sarvam idaṃ vyāptaṃ jagat sthāvarajaṅgamam |
तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम् ॥ (१५।२)
tāṃ dhenuṃ śirasā vande bhūtabhavyasya mātaram ||
गुणवचनसमुच्चयैकदेशो नृवर मयैष गवां प्रकीर्तितस्ते । (१६।१)
guṇavacanasamuccayaikadeśo nṛvara mayaiṣa gavāṃ prakīrtitaste |
न हि परम् इह दानम् अस्ति गोभ्यो भवन्ति न चापि परायणं तथान्यत् ॥ (१६।२)
na hi param iha dānam asti gobhyo bhavanti na cāpi parāyaṇaṃ tathānyat ||
परम् इदम् इति भूमिपो विचिन्त्य प्रवरम् ऋषेर् वचनं ततो महात्मा । (१७।२)
param idam iti bhūmipo vicintya pravaram ṛṣer vacanaṃ tato mahātmā |
व्यसृजत नियतात्मवान् द्विजेभ्यः सुबहु च गोधनम् आप्तवांश्च लोकान् ॥ (१७।३)
vyasṛjata niyatātmavān dvijebhyaḥ subahu ca godhanam āptavāṃśca lokān ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.