वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततः पूर्वापरे संध्ये समीक्ष्य भगवान् ऋषिः । (१।२)

सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ (१।३)

भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः । (२।१)

प्रत्यक्षदर्शी भगवान् भूतभव्यभविष्यवित् ॥ (२।२)

वैचित्रवीर्यं राजानं स रहस्यं ब्रवीद् इदम् । (३।१)

शोचन्तम् आर्तं ध्यायन्तं पुत्राणाम् अनयं तदा ॥ (३।२)

व्यास उवाच । (४।१)

राजन् परीतकालास्ते पुत्राश्चान्ये च भूमिपाः । (४।२)

ते हनिष्यन्ति संग्रामे समासाद्येतरेतरम् ॥ (४।३)

तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्सु च भारत । (५।१)

कालपर्यायम् आज्ञाय मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ (५।२)

यदि त्विच्छसि संग्रामे द्रष्टुम् एनं विशां पते । (६।१)

चक्षुर् ददानि ते हन्त युद्धम् एतन्निशामय ॥ (६।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (७।१)

न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम । (७।२)

युद्धम् एतत् त्वशेषेण शृणुयां तव तेजसा ॥ (७।३)

वैशंपायन उवाच । (८।१)

तस्मिन्न् अनिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुम् इच्छति । (८।२)

वराणाम् ईश्वरो दाता संजयाय वरं ददौ ॥ (८।३)

व्यास उवाच । (९।१)

एष ते संजयो राजन् युद्धम् एतद् वदिष्यति । (९।२)

एतस्य सर्वं संग्रामे नपरोक्षं भविष्यति ॥ (९।३)

चक्षुषा संजयो राजन् दिव्येनैष समन्वितः । (१०।१)

कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति ॥ (१०।२)

प्रकाशं वा रहस्यं वा रात्रौ वा यदि वा दिवा । (११।१)

मनसा चिन्तितम् अपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥ (११।२)

नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः । (१२।१)

गावल्गणिर् अयं जीवन् युद्धाद् अस्माद् विमोक्ष्यते ॥ (१२।२)

अहं च कीर्तिम् एतेषां कुरूणां भरतर्षभ । (१३।१)

पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥ (१३।२)

दिष्टम् एतत् पुरा चैव नात्र शोचितुम् अर्हसि । (१४।१)

न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः ॥ (१४।२)

वैशंपायन उवाच । (१५।१)

एवम् उक्त्वा स भगवान् कुरूणां प्रपितामहः । (१५।२)

पुनर् एव महाबाहुं धृतराष्ट्रम् उवाच ह ॥ (१५।३)

इह युद्धे महाराज भविष्यति महान् क्षयः । (१६।१)

यथेमानि निमित्तानि भयायाद्योपलक्षये ॥ (१६।२)

श्येना गृध्राश्च काकाश्च कङ्काश्च सहिता बलैः । (१७।१)

संपतन्ति वनान्तेषु समवायांश्च कुर्वते ॥ (१७।२)

अत्युग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धम् आनन्दिनो द्विजाः । (१८।१)

क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनाम् ॥ (१८।२)

खटाखटेति वाशन्तो भैरवं भयवेदिनः । (१९।१)

कह्वाः प्रयान्ति मध्येन दक्षिणाम् अभितो दिशम् ॥ (१९।२)

उभे पूर्वापरे संध्ये नित्यं पश्यामि भारत । (२०।१)

उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम् ॥ (२०।२)

श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णग्रीवाः सविद्युतः । (२१।१)

त्रिवर्णाः परिघाः संधौ भानुम् आवारयन्त्युत ॥ (२१।२)

ज्वलितार्केन्दुनक्षत्रं निर्विशेषदिनक्षपम् । (२२।१)

अहोरात्रं मया दृष्टं तत्क्षयाय भविष्यति ॥ (२२।२)

अलक्ष्यः प्रभया हीनः पौर्णमासीं च कार्त्तिकीम् । (२३।१)

चन्द्रो ऽभूद् अग्निवर्णश्च समवर्णे नभस्तले ॥ (२३।२)

स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिम् आवृत्य पार्थिवाः । (२४।१)

राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः ॥ (२४।२)

अन्तरिक्षे वराहस्य वृषदंशस्य चोभयोः । (२५।१)

प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये ॥ (२५।२)

देवताप्रतिमाश्चापि कम्पन्ति च हसन्ति च । (२६।१)

वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च ॥ (२६।२)

अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशां पते । (२७।१)

अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः ॥ (२७।२)

कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा । (२८।१)

सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः ॥ (२८।२)

गृहीतशस्त्राभरणा वर्मिणो वाजिपृष्ठगाः । (२९।१)

अरुणोदयेषु दृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः ॥ (२९।२)

उभे संध्ये प्रकाशेते दिशां दाहसमन्विते । (३०।१)

आसीद् रुधिरवर्षं च अस्थिवर्षं च भारत ॥ (३०।२)

या चैषा विश्रुता राजंस्त्रैलोक्ये साधुसंमता । (३१।१)

अरुन्धती तयाप्येष वसिष्ठः पृष्ठतः कृतः ॥ (३१।२)

रोहिणीं पीडयन्न् एष स्थितो राजञ् शनैश्चरः । (३२।१)

व्यावृत्तं लक्ष्म सोमस्य भविष्यति महद् भयम् ॥ (३२।२)

अनभ्रे च महाघोरं स्तनितं श्रूयते ऽनिशम् । (३३।१)

वाहनानां च रुदतां प्रपतन्त्यश्रुबिन्दवः ॥ (३३।२)