महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 62

1390 of 1995 · 24 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

yudhiṣṭhira uvāca

1.2१.२

शिवान् सुखान्महोदर्कान् अहिंस्रांल् लोकसंमतान् । (१।२)

śivān sukhānmahodarkān ahiṃsrāṃl lokasaṃmatān |

1.3१.३

ब्रूहि धर्मान् सुखोपायान्मद्विधानां सुखावहान् ॥ (१।३)

brūhi dharmān sukhopāyānmadvidhānāṃ sukhāvahān ||

2.1२.१

भीष्म उवाच । (२।१)

bhīṣma uvāca

2.2२.२

ब्राह्मणस्येह चत्वार आश्रमा विहिताः प्रभो । (२।२)

brāhmaṇasyeha catvāra āśramā vihitāḥ prabho |

2.3२.३

वर्णास्तान् अनुवर्तन्ते त्रयो भरतसत्तम ॥ (२।३)

varṇāstān anuvartante trayo bharatasattama ||

3.1३.१

उक्तानि कर्माणि बहूनि राजन् स्वर्ग्याणि राजन्यपरायणानि । (३।१)

uktāni karmāṇi bahūni rājan svargyāṇi rājanyaparāyaṇāni |

3.2३.२

नेमानि दृष्टान्तविधौ स्मृतानि क्षात्रे हि सर्वं विहितं यथावत् ॥ (३।२)

nemāni dṛṣṭāntavidhau smṛtāni kṣātre hi sarvaṃ vihitaṃ yathāvat ||

4.1४.१

क्षात्राणि वैश्यानि च सेवमानः शौद्राणि कर्माणि च ब्राह्मणः सन् । (४।१)

kṣātrāṇi vaiśyāni ca sevamānaḥ śaudrāṇi karmāṇi ca brāhmaṇaḥ san |

4.2४.२

अस्मिंल् लोके निन्दितो मन्दचेताः परे च लोके निरयं प्रयाति ॥ (४।२)

asmiṃl loke nindito mandacetāḥ pare ca loke nirayaṃ prayāti ||

5.1५.१

या संज्ञा विहिता लोके दासे शुनि वृके पशौ । (५।१)

yā saṃjñā vihitā loke dāse śuni vṛke paśau |

5.2५.२

विकर्मणि स्थिते विप्रे तां संज्ञां कुरु पाण्डव ॥ (५।२)

vikarmaṇi sthite vipre tāṃ saṃjñāṃ kuru pāṇḍava ||

6.1६.१

षट्कर्मसम्प्रवृत्तस्य आश्रमेषु चतुर्ष्वपि । (६।१)

ṣaṭkarmasampravṛttasya āśrameṣu caturṣvapi |

6.2६.२

सर्वधर्मोपपन्नस्य सम्भूतस्य कृतात्मनः ॥ (६।२)

sarvadharmopapannasya sambhūtasya kṛtātmanaḥ ||

7.1७.१

ब्राह्मणस्य विशुद्धस्य तपस्यभिरतस्य च । (७।१)

brāhmaṇasya viśuddhasya tapasyabhiratasya ca |

7.2७.२

निराशिषो वदान्यस्य लोका ह्यक्षरसंज्ञिताः ॥ (७।२)

nirāśiṣo vadānyasya lokā hyakṣarasaṃjñitāḥ ||

8.1८.१

यो यस्मिन् कुरुते कर्म यादृशं येन यत्र च । (८।१)

yo yasmin kurute karma yādṛśaṃ yena yatra ca |

8.2८.२

तादृशं तादृशेनैव स गुणं प्रतिपद्यते ॥ (८।२)

tādṛśaṃ tādṛśenaiva sa guṇaṃ pratipadyate ||

9.1९.१

वृद्ध्या कृषिवणिक्त्वेन जीवसंजीवनेन च । (९।१)

vṛddhyā kṛṣivaṇiktvena jīvasaṃjīvanena ca |

9.2९.२

वेत्तुम् अर्हसि राजेन्द्र स्वाध्यायगणितं महत् ॥ (९।२)

vettum arhasi rājendra svādhyāyagaṇitaṃ mahat ||

10.1१०.१

कालसंचोदितः कालः कालपर्यायनिश्चितः । (१०।१)

kālasaṃcoditaḥ kālaḥ kālaparyāyaniścitaḥ |

10.2१०.२

उत्तमाधममध्यानि कर्माणि कुरुते ऽवशः ॥ (१०।२)

uttamādhamamadhyāni karmāṇi kurute 'vaśaḥ ||

11.1११.१

अन्तवन्ति प्रदानानि पुरा श्रेयस्कराणि च । (११।१)

antavanti pradānāni purā śreyaskarāṇi ca |

11.2११.२

स्वकर्मनिरतो लोको ह्यक्षरः सर्वतोमुखः ॥ (११।२)

svakarmanirato loko hyakṣaraḥ sarvatomukhaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 62

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit