MBh, 11, 22
Select a line for its word-by-word analysis.
तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः । (३।१)
taṃ sṛgālāśca kaṅkāśca kravyādāśca pṛthagvidhāḥ |
आवन्त्यम् अभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ (४।२)
āvantyam abhito nāryo rudatyaḥ paryupāsate ||
प्रातिपीयं महेष्वासं हतं भल्लेन बाह्लिकम् । (५।१)
prātipīyaṃ maheṣvāsaṃ hataṃ bhallena bāhlikam |
प्रसुप्तम् इव शार्दूलं पश्य कृष्ण मनस्विनम् ॥ (५।२)
prasuptam iva śārdūlaṃ paśya kṛṣṇa manasvinam ||
सोमस्येवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ (६।२)
somasyevābhipūrṇasya paurṇamāsyāṃ samudyataḥ ||
पाकशासनिना संख्ये वार्द्धक्षत्रिर् निपातितः ॥ (७।२)
pākaśāsaninā saṃkhye vārddhakṣatrir nipātitaḥ ||
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतम् एनं जयद्रथम् ॥ (८।२)
satyaṃ cikīrṣatā paśya hatam enaṃ jayadratham ||
सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् । (९।१)
sindhusauvīrabhartāraṃ darpapūrṇaṃ manasvinam |
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ (९।२)
bhakṣayanti śivā gṛdhrā janārdana jayadratham ||
संरक्ष्यमाणं भार्याभिर् अनुरक्ताभिर् अच्युत । (१०।१)
saṃrakṣyamāṇaṃ bhāryābhir anuraktābhir acyuta |
भषन्तो व्यपकर्षन्ति गहनं निम्नम् अन्तिकात् ॥ (१०।२)
bhaṣanto vyapakarṣanti gahanaṃ nimnam antikāt ||
तम् एताः पर्युपासन्ते रक्षमाणा महाभुजम् । (११।१)
tam etāḥ paryupāsante rakṣamāṇā mahābhujam |
यदा कृष्णाम् उपादाय प्राद्रवत् केकयैः सह । (१२।१)
yadā kṛṣṇām upādāya prādravat kekayaiḥ saha |
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ (१२।२)
tadaiva vadhyaḥ pāṇḍūnāṃ janārdana jayadrathaḥ ||
दुःशलां मानयद्भिस्तु यदा मुक्तो जयद्रथः । (१३।१)
duḥśalāṃ mānayadbhistu yadā mukto jayadrathaḥ |
कथम् अद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ (१३।२)
katham adya na tāṃ kṛṣṇa mānayanti sma te punaḥ ||
प्रमापयति चात्मानम् आक्रोशति च पाण्डवान् ॥ (१४।२)
pramāpayati cātmānam ākrośati ca pāṇḍavān ||
किं नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति । (१५।१)
kiṃ nu duḥkhataraṃ kṛṣṇa paraṃ mama bhaviṣyati |
यत् सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ (१५।२)
yat sutā vidhavā bālā snuṣāśca nihateśvarāḥ ||
शिरो भर्तुर् अनासाद्य धावमानाम् इतस्ततः ॥ (१६।२)
śiro bhartur anāsādya dhāvamānām itastataḥ ||
वारयामास यः सर्वान् पाण्डवान् पुत्रगृद्धिनः । (१७।१)
vārayāmāsa yaḥ sarvān pāṇḍavān putragṛddhinaḥ |
स हत्वा विपुलाः सेनाः स्वयं मृत्युवशं गतः ॥ (१७।२)
sa hatvā vipulāḥ senāḥ svayaṃ mṛtyuvaśaṃ gataḥ ||
तं मत्तम् इव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् । (१८।१)
taṃ mattam iva mātaṅgaṃ vīraṃ paramadurjayam |
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ (१८।२)
parivārya rudantyetāḥ striyaścandropamānanāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.