युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

किमर्थं सहसा विन्ध्यः प्रवृद्धः क्रोधमूर्छितः । (१।२)

एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामुने ॥ (१।३)

लोमश उवाच । (२।१)

अद्रिराजं महाशैलं मरुं कनकपर्वतम् । (२।२)

उदयास्तमये भानुः प्रदक्षिणम् अवर्तत ॥ (२।३)

तं तु दृष्ट्वा तथा विन्ध्यः शैलः सूर्यम् अथाब्रवीत् । (३।१)

यथा हि मेरुर् भवता नित्यशः परिगम्यते । (३।२)

प्रदक्षिणं च क्रियते माम् एवं कुरु भास्कर ॥ (३।३)

एवम् उक्तस् ततः सूर्यः शैलेन्द्रं प्रत्यभाषत । (४।१)

नाहम् आत्मेच्छया शैल करोम्येनं प्रदक्षिणम् । (४।२)

एष मार्गः प्रदिष्टो मे येनेदं निर्मितं जगत् ॥ (४।३)

एवम् उक्तस् ततः क्रोधात् प्रवृद्धः सहसाचलः । (५।१)

सूर्याचन्द्रमसोर् मार्गं रोद्धुम् इच्छन् परंतप ॥ (५।२)

ततो देवाः सहिताः सर्व एव सेन्द्राः समागम्य महाद्रिराजम् । (६।१)

निवारयामासुर् उपायतस् तं न च स्म तेषां वचनं चकार ॥ (६।२)

अथाभिजग्मुर् मुनिम् आश्रमस्थं तपस्विनं धर्मभृतां वरिष्ठम् । (७।१)

अगस्त्यम् अत्यद्भुतवीर्यदीप्तं तं चार्थम् ऊचुः सहिताः सुरास् ते ॥ (७।२)

देवा ऊचुः । (८।१)

सूर्याचन्द्रमसोर् मार्गं नक्षत्राणां गतिं तथा । (८।२)

शैलराजो वृणोत्येष विन्ध्यः क्रोधवशानुगः ॥ (८।३)

तं निवारयितुं शक्तो नान्यः कश्चिद् द्विजोत्तम । (९।१)

ऋते त्वां हि महाभाग तस्माद् एनं निवारय ॥ (९।२)

लोमश उवाच । (१०।१)

तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रः सुराणां शैलम् अभ्यगात् । (१०।२)

सो ऽभिगम्याब्रवीद् विन्ध्यं सदारः समुपस्थितः ॥ (१०।३)

मार्गम् इच्छाम्यहं दत्तं भवता पर्वतोत्तम । (११।१)

दक्षिणाम् अभिगन्तास्मि दिशं कार्येण केनचित् ॥ (११।२)

यावदागमनं मह्यं तावत् त्वं प्रतिपालय । (१२।१)

निवृत्ते मयि शैलेन्द्र ततो वर्धस्व कामतः ॥ (१२।२)

एवं स समयं कृत्वा विन्ध्येनामित्रकर्शन । (१३।१)

अद्यापि दक्षिणाद् देशाद् वारुणिर् न निवर्तते ॥ (१३।२)

एतत् ते सर्वम् आख्यातं यथा विन्ध्यो न वर्धते । (१४।१)

अगस्त्यस्य प्रभावेन यन् मां त्वं परिपृच्छसि ॥ (१४।२)

कालेयास् तु यथा राजन् सुरैः सर्वैर् निषूदिताः । (१५।१)

अगस्त्याद् वरम् आसाद्य तन् मे निगदतः शृणु ॥ (१५।२)

त्रिदशानां वचः श्रुत्वा मैत्रावरुणिर् अब्रवीत् । (१६।१)

किमर्थम् अभियाताः स्थ वरं मत्तः किम् इच्छथ । (१६।२)

एवम् उक्तास् ततस् तेन देवास् तं मुनिम् अब्रुवन् ॥ (१६।३)

एवं त्वयेच्छाम कृतं महर्षे महार्णवं पीयमानं महात्मन् । (१७।१)

ततो वधिष्याम सहानुबन्धान् कालेयसंज्ञान् सुरविद्विषस् तान् ॥ (१७।२)

त्रिदशानां वचः श्रुत्वा तथेति मुनिर् अब्रवीत् । (१८।१)

करिष्ये भवतां कामं लोकानां च महत् सुखम् ॥ (१८।२)

एवम् उक्त्वा ततो ऽगच्छत् समुद्रं सरितां पतिम् । (१९।१)

ऋषिभिश्च तपःसिद्धैः सार्धं देवैश् च सुव्रतः ॥ (१९।२)

मनुष्योरगगन्धर्वयक्षकिम्पुरुषास् तथा । (२०।१)

अनुजग्मुर् महात्मानं द्रष्टुकामास् तद् अद्भुतम् ॥ (२०।२)

ततो ऽभ्यगच्छन् सहिताः समुद्रं भीमनिस्वनम् । (२१।१)

नृत्यन्तम् इव चोर्मीभिर् वल्गन्तम् इव वायुना ॥ (२१।२)

हसन्तम् इव फेनौघैः स्खलन्तं कन्दरेषु च । (२२।१)

नानाग्राहसमाकीर्णं नानाद्विजगणायुतम् ॥ (२२।२)

अगस्त्यसहिता देवाः सगन्धर्वमहोरगाः । (२३।१)

ऋषयश् च महाभागाः समासेदुर् महोदधिम् ॥ (२३।२)