वैशम्पायन उवाच । (१।१)

नगोत्तमं प्रस्रवणैर् उपेतं दिशां गजैः किंनरपक्षिभिश् च । (१।२)

सुखं निवासं जहतां हि तेषां न प्रीतिर् आसीद् भरतर्षभाणाम् ॥ (१।३)

ततस् तु तेषां पुनर् एव हर्षः कैलासम् आलोक्य महान् बभूव । (२।१)

कुबेरकान्तं भरतर्षभाणां महीधरं वारिधरप्रकाशम् ॥ (२।२)

समुच्छ्रयान् पर्वतसंनिरोधान् गोष्ठान् गिरीणां गिरिसेतुमालाः । (३।१)

बहून् प्रपातांश् च समीक्ष्य वीराः स्थलानि निम्नानि च तत्र तत्र ॥ (३।२)

तथैव चान्यानि महावनानि मृगद्विजानेकपसेवितानि । (४।१)

आलोकयन्तो ऽभिययुः प्रतीतास् ते धन्विनः खड्गधरा नराग्र्याः ॥ (४।२)

वनानि रम्याणि सरांसि नद्यो गुहा गिरीणां गिरिगह्वराणि । (५।१)

एते निवासाः सततं बभूवुर् निशानिशं प्राप्य नरर्षभाणाम् ॥ (५।२)

ते दुर्गवासं बहुधा निरुष्य व्यतीत्य कैलासम् अचिन्त्यरूपम् । (६।१)

आसेदुर् अत्यर्थमनोरमं वै तम् आश्रमाग्र्यं वृषपर्वणस् ते ॥ (६।२)

समेत्य राज्ञा वृषपर्वणस् ते प्रत्यर्चितास् तेन च वीतमोहाः । (७।१)

शशंसिरे विस्तरशः प्रवासं शिवं यथावद् वृषपर्वणस् ते ॥ (७।२)

सुखोषितास् तत्र त एकरात्रं पुण्याश्रमे देवमहर्षिजुष्टे । (८।१)

अभ्याययुस् ते बदरीं विशालां सुखेन वीराः पुनर् एव वासम् ॥ (८।२)

ऊषुस् ततस् तत्र महानुभावा नारायणस्थानगता नराग्र्याः । (९।१)

कुबेरकान्तां नलिनीं विशोकाः संपश्यमानाः सुरसिद्धजुष्टाम् ॥ (९।२)

तां चाथ दृष्ट्वा नलिनीं विशोकाः पाण्डोः सुताः सर्वनरप्रवीराः । (१०।१)

ते रेमिरे नन्दनवासम् एत्य द्विजर्षयो वीतभया यथैव ॥ (१०।२)

ततः क्रमेणोपययुर् नृवीरा यथागतेनैव पथा समग्राः । (११।१)

विहृत्य मासं सुखिनो बदर्यां किरातराज्ञो विषयं सुबाहोः ॥ (११।२)

चीनांस् तुखारान् दरदान् सदार्वान् देशान् कुणिन्दस्य च भूरिरत्नान् । (१२।१)

अतीत्य दुर्गं हिमवत्प्रदेशं पुरं सुबाहोर् ददृशुर् नृवीराः ॥ (१२।२)

श्रुत्वा च तान् पार्थिवपुत्रपौत्रान् प्राप्तान् सुबाहुर् विषये समग्रान् । (१३।१)

प्रत्युद्ययौ प्रीतियुतः स राजा तं चाभ्यनन्दन् वृषभाः कुरूणाम् ॥ (१३।२)

समेत्य राज्ञा तु सुबाहुना ते सूतैर् विशोकप्रमुखैश् च सर्वैः । (१४।१)

सहेन्द्रसेनैः परिचारकैश् च पौरोगवैर् ये च महानसस्थाः ॥ (१४।२)

सुखोषितास् तत्र त एकरात्रं सूतान् उपादाय रथांश्च सर्वान् । (१५।१)

घटोत्कचं सानुचरं विसृज्य ततो ऽभ्ययुर् यामुनम् अद्रिराजम् ॥ (१५।२)

तस्मिन् गिरौ प्रस्रवणोपपन्ने हिमोत्तरीयारुणपाण्डुसानौ । (१६।१)

विशाखयूपं समुपेत्य चक्रुस् तदा निवासं पुरुषप्रवीराः ॥ (१६।२)

वराहनानामृगपक्षिजुष्टं महद् वनं चैत्ररथप्रकाशम् । (१७।१)

शिवेन यात्वा मृगयाप्रधानाः संवत्सरं तत्र वने विजह्रुः ॥ (१७।२)

तत्राससादातिबलं भुजंगं क्षुधार्दितं मृत्युम् इवोग्ररूपम् । (१८।१)

वृकोदरः पर्वतकन्दरायां विषादमोहव्यथितान्तरात्मा ॥ (१८।२)

द्वीपो ऽभवद् यत्र वृकोदरस्य युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः । (१९।१)

अमोक्षयद् यस् तम् अनन्ततेजा ग्राहेण संवेष्टितसर्वगात्रम् ॥ (१९।२)

ते द्वादशं वर्षम् अथोपयान्तं वने विहर्तुं कुरवः प्रतीताः । (२०।१)

तस्माद् वनाच्चैत्ररथप्रकाशाच्छ्रिया ज्वलन्तस् तपसा च युक्ताः ॥ (२०।२)

ततश्च यात्वा मरुधन्वपार्श्वं सदा धनुर्वेदरतिप्रधानाः । (२१।१)

सरस्वतीम् एत्य निवासकामाः सरस् ततो द्वैतवनं प्रतीयुः ॥ (२१।२)

समीक्ष्य तान् द्वैतवने निविष्टान् निवासिनस् तत्र ततो ऽभिजग्मुः । (२२।१)

तपोदमाचारसमाधियुक्तास् तृणोदपात्राहरणाश्मकुट्टाः ॥ (२२।२)

प्लक्षाक्षरौहीतकवेतसाश्च स्नुहा बदर्यः खदिराः शिरीषाः । (२३।१)

बिल्वेङ्गुदाः पीलुशमीकरीराः सरस्वतीतीररुहा बभूवुः ॥ (२३।२)

तां यक्षगन्धर्वमहर्षिकान्ताम् आयागभूताम् इव देवतानाम् । (२४।१)

सरस्वतीं प्रीतियुताश् चरन्तः सुखं विजह्रुर् नरदेवपुत्राः ॥ (२४।२)