MBh, 3, 224
Select a line for its word-by-word analysis.
मार्कण्डेयादिभिर् विप्रैः पाण्डवैश् च महात्मभिः । (१।२)
mārkaṇḍeyādibhir vipraiḥ pāṇḍavaiś ca mahātmabhiḥ |
ततस् तैः संविदं कृत्वा यथावन् मधुसूदनः । (२।१)
tatas taiḥ saṃvidaṃ kṛtvā yathāvan madhusūdanaḥ |
सत्यभामा ततस् तत्र स्वजित्वा द्रुपदात्मजाम् । (३।१)
satyabhāmā tatas tatra svajitvā drupadātmajām |
कृष्णे मा भूत् तवोत्कण्ठा मा व्यथा मा प्रजागरः । (४।१)
kṛṣṇe mā bhūt tavotkaṇṭhā mā vyathā mā prajāgaraḥ |
भर्तृभिर् देवसंकाशैर् जितां प्राप्स्यसि मेदिनीम् ॥ (४।२)
bhartṛbhir devasaṃkāśair jitāṃ prāpsyasi medinīm ||
प्राप्नुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वम् असितेक्षणे ॥ (५।२)
prāpnuvanti ciraṃ kleśaṃ yathā tvam asitekṣaṇe ||
भर्तृभिः सह भोक्तव्या निर्द्वंद्वेति श्रुतं मया ॥ (६।२)
bhartṛbhiḥ saha bhoktavyā nirdvaṃdveti śrutaṃ mayā ||
धार्तराष्ट्रवधं कृत्वा वैराणि प्रतियात्य च । (७।१)
dhārtarāṣṭravadhaṃ kṛtvā vairāṇi pratiyātya ca |
युधिष्ठिरस्थां पृथिवीं द्रष्टासि द्रुपदात्मजे ॥ (७।२)
yudhiṣṭhirasthāṃ pṛthivīṃ draṣṭāsi drupadātmaje ||
यास् ताः प्रव्राजमानां त्वां प्राहसन् दर्पमोहिताः । (८।१)
yās tāḥ pravrājamānāṃ tvāṃ prāhasan darpamohitāḥ |
ताः क्षिप्रं हतसंकल्पा द्रक्ष्यसि त्वं कुरुस्त्रियः ॥ (८।२)
tāḥ kṣipraṃ hatasaṃkalpā drakṣyasi tvaṃ kurustriyaḥ ||
विद्धि सम्प्रस्थितान् सर्वांस् तान् कृष्णे यमसादनम् ॥ (९।२)
viddhi samprasthitān sarvāṃs tān kṛṣṇe yamasādanam ||
पुत्रस् ते प्रतिविन्ध्यश् च सुतसोमस् तथा विभुः । (१०।१)
putras te prativindhyaś ca sutasomas tathā vibhuḥ |
श्रुतकर्मार्जुनिश्चैव शतानीकश् च नाकुलिः । (१०।२)
śrutakarmārjuniścaiva śatānīkaś ca nākuliḥ |
सर्वे कुशलिनो वीराः कृतास्त्राश् च सुतास् तव । (११।१)
sarve kuśalino vīrāḥ kṛtāstrāś ca sutās tava |
अभिमन्युर् इव प्रीता द्वारवत्यां रता भृशम् ॥ (११।२)
abhimanyur iva prītā dvāravatyāṃ ratā bhṛśam ||
त्वम् इवैषां सुभद्रा च प्रीत्या सर्वात्मना स्थिता । (१२।१)
tvam ivaiṣāṃ subhadrā ca prītyā sarvātmanā sthitā |
प्रीयते भावनिर्द्वंद्वा तेभ्यश् च विगतज्वरा ॥ (१२।२)
prīyate bhāvanirdvaṃdvā tebhyaś ca vigatajvarā ||
भेजे सर्वात्मना चैव प्रद्युम्नजननी तथा । (१३।१)
bheje sarvātmanā caiva pradyumnajananī tathā |
भानुप्रभृतिभिश् चैनान् विशिनष्टि च केशवः ॥ (१३।२)
bhānuprabhṛtibhiś cainān viśinaṣṭi ca keśavaḥ ||
भोजनाच्छादने चैषां नित्यं मे श्वशुरः स्थितः । (१४।१)
bhojanācchādane caiṣāṃ nityaṃ me śvaśuraḥ sthitaḥ |
रामप्रभृतयः सर्वे भजन्त्यन्धकवृष्णयः । (१४।२)
rāmaprabhṛtayaḥ sarve bhajantyandhakavṛṣṇayaḥ |
तुल्यो हि प्रणयस् तेषां प्रद्युम्नस्य च भामिनि ॥ (१४।३)
tulyo hi praṇayas teṣāṃ pradyumnasya ca bhāmini ||
एवमादि प्रियं प्रीत्या हृद्यम् उक्त्वा मनोनुगम् । (१५।१)
evamādi priyaṃ prītyā hṛdyam uktvā manonugam |
तां कृष्णां कृष्णमहिषी चकाराभिप्रदक्षिणम् । (१६।१)
tāṃ kṛṣṇāṃ kṛṣṇamahiṣī cakārābhipradakṣiṇam |
स्मयित्वा तु यदुश्रेष्ठो द्रौपदीं परिसान्त्व्य च । (१७।१)
smayitvā tu yaduśreṣṭho draupadīṃ parisāntvya ca |
उपावर्त्य ततः शीघ्रैर् हयैः प्रायात् परंतपः ॥ (१७।२)
upāvartya tataḥ śīghrair hayaiḥ prāyāt paraṃtapaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.