वैशंपायन उवाच । (१।१)

संजयस्य वचः श्रुत्वा प्रज्ञाचक्षुर् नरेश्वरः । (१।२)

ततः संख्यातुम् आरेभे तद् वचो गुणदोषतः ॥ (१।३)

प्रसंख्याय च सौक्ष्म्येण गुणदोषान् विचक्षणः । (२।१)

यथावन्मतितत्त्वेन जयकामः सुतान् प्रति ॥ (२।२)

बलाबले विनिश्चित्य याथातथ्येन बुद्धिमान् । (३।१)

शक्तिं संख्यातुम् आरेभे तदा वै मनुजाधिपः ॥ (३।२)

देवमानुषयोः शक्त्या तेजसा चैव पाण्डवान् । (४।१)

कुरूञ् शक्त्याल्पतरया दुर्योधनम् अथाब्रवीत् ॥ (४।२)

दुर्योधनेयं चिन्ता मे शश्वन्नाप्युपशाम्यति । (५।१)

सत्यं ह्येतद् अहं मन्ये प्रत्यक्षं नानुमानतः ॥ (५।२)

आत्मजेषु परं स्नेहं सर्वभूतानि कुर्वते । (६।१)

प्रियाणि चैषां कुर्वन्ति यथाशक्ति हितानि च ॥ (६।२)

एवम् एवोपकर्तॄणां प्रायशो लक्षयामहे । (७।१)

इच्छन्ति बहुलं सन्तः प्रतिकर्तुं महत् प्रियम् ॥ (७।२)

अग्निः साचिव्यकर्ता स्यात् खाण्डवे तत् कृतं स्मरन् । (८।१)

अर्जुनस्यातिभीमे ऽस्मिन् कुरुपाण्डुसमागमे ॥ (८।२)

जातगृध्याभिपन्नाश्च पाण्डवानाम् अनेकशः । (९।१)

धर्मादयो भविष्यन्ति समाहूता दिवौकसः ॥ (९।२)

भीष्मद्रोणकृपादीनां भयाद् अशनिसंमितम् । (१०।१)

रिरक्षिषन्तः संरम्भं गमिष्यन्तीति मे मतिः ॥ (१०।२)

ते देवसहिताः पार्था न शक्याः प्रतिवीक्षितुम् । (११।१)

मानुषेण नरव्याघ्रा वीर्यवन्तो ऽस्त्रपारगाः ॥ (११।२)

दुरासदं यस्य दिव्यं गाण्डीवं धनुर् उत्तमम् । (१२।१)

वारुणौ चाक्षयौ दिव्यौ शरपूर्णौ महेषुधी ॥ (१२।२)

वानरश्च ध्वजो दिव्यो निःसङ्गो धूमवद् गतिः । (१३।१)

रथश्च चतुरन्तायां यस्य नास्ति समस्त्विषा ॥ (१३।२)

महामेघनिभश् चापि निर्घोषः श्रूयते जनैः । (१४।१)

महाशनिसमः शब्दः शात्रवाणां भयंकरः ॥ (१४।२)

यं चातिमानुषं वीर्ये कृत्स्नो लोको व्यवस्यति । (१५।१)

देवानाम् अपि जेतारं यं विदुः पार्थिवा रणे ॥ (१५।२)

शतानि पञ्च चैवेषून् उद्वपन्न् इव दृश्यते । (१६।१)

निमेषान्तरमात्रेण मुञ्चन् दूरं च पातयन् ॥ (१६।२)

यम् आह भीष्मो द्रोणश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च । (१७।१)

मद्रराजस्तथा शल्यो मध्यस्था ये च मानवाः ॥ (१७।२)

युद्धायावस्थितं पार्थं पार्थिवैर् अतिमानुषैः । (१८।१)

अशक्यं रथशार्दूलं पराजेतुम् अरिंदमम् ॥ (१८।२)

क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्च बाणशतानि यः । (१९।१)

सदृशं बाहुवीर्येण कार्तवीर्यस्य पाण्डवम् ॥ (१९।२)

तम् अर्जुनं महेष्वासं महेन्द्रोपेन्द्ररक्षितम् । (२०।१)

निघ्नन्तम् इव पश्यामि विमर्दे ऽस्मिन्महामृधे ॥ (२०।२)

इत्येवं चिन्तयन् कृत्स्नम् अहोरात्राणि भारत । (२१।१)

अनिद्रो निःसुखश्चास्मि कुरूणां शमचिन्तया ॥ (२१।२)

क्षयोदयो ऽयं सुमहान् कुरूणां प्रत्युपस्थितः । (२२।१)

अस्य चेत् कलहस्यान्तः शमाद् अन्यो न विद्यते ॥ (२२।२)

शमो मे रोचते नित्यं पार्थैस्तात न विग्रहः । (२३।१)

कुरुभ्यो हि सदा मन्ये पाण्डवाञ् शक्तिमत्तरान् ॥ (२३।२)