महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 94

1072 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

द्रोणं स जित्वा पुरुषप्रवीरस् तथैव हार्दिक्यमुखांस्त्वदीयान् । (१।२)

droṇaṃ sa jitvā puruṣapravīras tathaiva hārdikyamukhāṃstvadīyān |

1.3१.३

प्रहस्य सूतं वचनं बभाषे शिनिप्रवीरः कुरुपुंगवाग्र्य ॥ (१।३)

prahasya sūtaṃ vacanaṃ babhāṣe śinipravīraḥ kurupuṃgavāgrya ||

2.1२.१

निमित्तमात्रं वयम् अत्र सूत दग्धारयः केशवफल्गुनाभ्याम् । (२।१)

nimittamātraṃ vayam atra sūta dagdhārayaḥ keśavaphalgunābhyām |

2.2२.२

हतान्निहन्मेह नरर्षभेण वयं सुरेशात्मसमुद्भवेन ॥ (२।२)

hatānnihanmeha nararṣabheṇa vayaṃ sureśātmasamudbhavena ||

3.1३.१

तम् एवम् उक्त्वा शिनिपुंगवस्तदा महामृधे सो ऽग्र्यधनुर्धरो ऽरिहा । (३।१)

tam evam uktvā śinipuṃgavastadā mahāmṛdhe so 'gryadhanurdharo 'rihā |

3.2३.२

किरन् समन्तात् सहसा शरान् बली समापतच्छ्येन इवामिषं यथा ॥ (३।२)

kiran samantāt sahasā śarān balī samāpatacchyena ivāmiṣaṃ yathā ||

4.1४.१

तं यान्तम् अश्वैः शशिशङ्खवर्णैर् विगाह्य सैन्यं पुरुषप्रवीरम् । (४।१)

taṃ yāntam aśvaiḥ śaśiśaṅkhavarṇair vigāhya sainyaṃ puruṣapravīram |

4.2४.२

नाशक्नुवन् वारयितुं समन्ताद् आदित्यरश्मिप्रतिमं नराग्र्यम् ॥ (४।२)

nāśaknuvan vārayituṃ samantād ādityaraśmipratimaṃ narāgryam ||

5.1५.१

असह्यविक्रान्तम् अदीनसत्त्वं सर्वे गणा भारत दुर्विषह्यम् । (५।१)

asahyavikrāntam adīnasattvaṃ sarve gaṇā bhārata durviṣahyam |

5.2५.२

सहस्रनेत्रप्रतिमप्रभावं दिवीव सूर्यं जलदव्यपाये ॥ (५।२)

sahasranetrapratimaprabhāvaṃ divīva sūryaṃ jaladavyapāye ||

6.1६.१

अमर्षपूर्णस्त्वतिचित्रयोधी शरासनी काञ्चनवर्मधारी । (६।१)

amarṣapūrṇastvaticitrayodhī śarāsanī kāñcanavarmadhārī |

6.2६.२

सुदर्शनः सात्यकिम् आपतन्तं न्यवारयद् राजवरः प्रसह्य ॥ (६।२)

sudarśanaḥ sātyakim āpatantaṃ nyavārayad rājavaraḥ prasahya ||

7.1७.१

तयोर् अभूद् भरत संप्रहारः सुदारुणस्तं समभिप्रशंसन् । (७।१)

tayor abhūd bharata saṃprahāraḥ sudāruṇastaṃ samabhipraśaṃsan |

7.2७.२

योधास्त्वदीयाश्च हि सोमकाश्च वृत्रेन्द्रयोर् युद्धम् इवामरौघाः ॥ (७।२)

yodhāstvadīyāśca hi somakāśca vṛtrendrayor yuddham ivāmaraughāḥ ||

8.1८.१

शरैः सुतीक्ष्णैः शतशो ऽभ्यविध्यत् सुदर्शनः सात्वतमुख्यम् आजौ । (८।१)

śaraiḥ sutīkṣṇaiḥ śataśo 'bhyavidhyat sudarśanaḥ sātvatamukhyam ājau |

8.2८.२

अनागतान् एव तु तान् पृषत्कांश् चिछेद बाणैः शिनिपुंगवो ऽपि ॥ (८।२)

anāgatān eva tu tān pṛṣatkāṃś cicheda bāṇaiḥ śinipuṃgavo 'pi ||

9.1९.१

तथैव शक्रप्रतिमो ऽपि सात्यकिः सुदर्शने यान् क्षिपति स्म सायकान् । (९।१)

tathaiva śakrapratimo 'pi sātyakiḥ sudarśane yān kṣipati sma sāyakān |

9.2९.२

द्विधा त्रिधा तान् अकरोत् सुदर्शनः शरोत्तमैः स्यन्दनवर्यम् आस्थितः ॥ (९।२)

dvidhā tridhā tān akarot sudarśanaḥ śarottamaiḥ syandanavaryam āsthitaḥ ||

10.1१०.१

सम्प्रेक्ष्य बाणान्निहतांस्तदानीं सुदर्शनः सात्यकिबाणवेगैः । (१०।१)

samprekṣya bāṇānnihatāṃstadānīṃ sudarśanaḥ sātyakibāṇavegaiḥ |

10.2१०.२

क्रोधाद् दिधक्षन्न् इव तिग्मतेजाः शरान् अमुञ्चत् तपनीयचित्रान् ॥ (१०।२)

krodhād didhakṣann iva tigmatejāḥ śarān amuñcat tapanīyacitrān ||

11.1११.१

पुनः स बाणैस्त्रिभिर् अग्निकल्पैर् आकर्णपूर्णैर् निशितैः सुपुङ्खैः । (११।१)

punaḥ sa bāṇaistribhir agnikalpair ākarṇapūrṇair niśitaiḥ supuṅkhaiḥ |

11.2११.२

विव्याध देहावरणं विभिद्य ते सात्यकेर् आविविशुः शरीरम् ॥ (११।२)

vivyādha dehāvaraṇaṃ vibhidya te sātyaker āviviśuḥ śarīram ||

12.1१२.१

तथैव तस्यावनिपालपुत्रः संधाय बाणैर् अपरैर् ज्वलद्भिः । (१२।१)

tathaiva tasyāvanipālaputraḥ saṃdhāya bāṇair aparair jvaladbhiḥ |

12.2१२.२

आजघ्निवांस्तान् रजतप्रकाशांश् चतुर्भिर् अश्वांश्चतुरः प्रसह्य ॥ (१२।२)

ājaghnivāṃstān rajataprakāśāṃś caturbhir aśvāṃścaturaḥ prasahya ||

13.1१३.१

तथा तु तेनाभिहतस्तरस्वी नप्ता शिनेर् इन्द्रसमानवीर्यः । (१३।१)

tathā tu tenābhihatastarasvī naptā śiner indrasamānavīryaḥ |

13.2१३.२

सुदर्शनस्येषुगणैः सुतीक्ष्णैर् हयान्निहत्याशु ननाद नादम् ॥ (१३।२)

sudarśanasyeṣugaṇaiḥ sutīkṣṇair hayānnihatyāśu nanāda nādam ||

14.1१४.१

अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य भल्लेन वज्राशनिसंनिभेन । (१४।१)

athāsya sūtasya śiro nikṛtya bhallena vajrāśanisaṃnibhena |

14.2१४.२

सुदर्शनस्यापि शिनिप्रवीरः क्षुरेण चिछेद शिरः प्रसह्य ॥ (१४।२)

sudarśanasyāpi śinipravīraḥ kṣureṇa cicheda śiraḥ prasahya ||

15.1१५.१

सकुण्डलं पूर्णशशिप्रकाशं भ्राजिष्णु वक्त्रं निचकर्त देहात् । (१५।१)

sakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ bhrājiṣṇu vaktraṃ nicakarta dehāt |

15.2१५.२

यथा पुरा वज्रधरः प्रसह्य बलस्य संख्ये ऽतिबलस्य राजन् ॥ (१५।२)

yathā purā vajradharaḥ prasahya balasya saṃkhye 'tibalasya rājan ||

16.1१६.१

निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं रणे यदूनाम् ऋषभस्तरस्वी । (१६।१)

nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ raṇe yadūnām ṛṣabhastarasvī |

16.2१६.२

मुदा समेतः परया महात्मा रराज राजन् सुरराजकल्पः ॥ (१६।२)

mudā sametaḥ parayā mahātmā rarāja rājan surarājakalpaḥ ||

17.1१७.१

ततो ययावर्जुनम् एव येन निवार्य सैन्यं तव मार्गणौघैः । (१७।१)

tato yayāvarjunam eva yena nivārya sainyaṃ tava mārgaṇaughaiḥ |

17.2१७.२

सदश्वयुक्तेन रथेन निर्याल् लोकान् विसिस्मापयिषुर् नृवीरः ॥ (१७।२)

sadaśvayuktena rathena niryāl lokān visismāpayiṣur nṛvīraḥ ||

18.1१८.१

तत् तस्य विस्मापयनीयम् अग्र्यम् अपूजयन् योधवराः समेताः । (१८।१)

tat tasya vismāpayanīyam agryam apūjayan yodhavarāḥ sametāḥ |

18.2१८.२

यद् वर्तमानान् इषुगोचरे ऽरीन् ददाह बाणैर् हुतभुग् यथैव ॥ (१८।२)

yad vartamānān iṣugocare 'rīn dadāha bāṇair hutabhug yathaiva ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 94

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit