युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

यद्यस्ति दत्तम् इष्टं वा तपस्तप्तं तथैव च । (१।२)

गुरूणां चापि शुश्रूषा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

आत्मनानर्थयुक्तेन पापे निविशते मनः । (२।२)

स कर्म कलुषं कृत्वा क्लेशे महति धीयते ॥ (२।३)

दुर्भिक्षाद् एव दुर्भिक्षं क्लेशात् क्लेशं भयाद् भयम् । (३।१)

मृतेभ्यः प्रमृतं यान्ति दरिद्राः पापकारिणः ॥ (३।२)

उत्सवाद् उत्सवं यान्ति स्वर्गात् स्वर्गं सुखात् सुखम् । (४।१)

श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च धनाढ्याः शुभकारिणः ॥ (४।२)

व्यालकुञ्जरदुर्गेषु सर्पचोरभयेषु च । (५।१)

हस्तावापेन गच्छन्ति नास्तिकाः किम् अतः परम् ॥ (५।२)

प्रियदेवातिथेयाश्च वदान्याः प्रियसाधवः । (६।१)

क्षेम्यम् आत्मवतां मार्गम् आस्थिता हस्तदक्षिणम् ॥ (६।२)

पुलाका इव धान्येषु पुत्तिका इव पक्षिषु । (७।१)

तद्विधास्ते मनुष्येषु येषां धर्मो न कारणम् ॥ (७।२)

सुशीघ्रम् अपि धावन्तं विधानम् अनुधावति । (८।१)

शेते सह शयानेन येन येन यथा कृतम् ॥ (८।२)

उपतिष्ठति तिष्ठन्तं गच्छन्तम् अनुगच्छति । (९।१)

करोति कुर्वतः कर्म छायेवानुविधीयते ॥ (९।२)

येन येन यथा यद् यत् पुरा कर्म समाचितम् । (१०।१)

तत् तद् एव नरो भुङ्क्ते नित्यं विहितम् आत्मना ॥ (१०।२)

स्वकर्मफलविक्षिप्तं विधानपरिरक्षितम् । (११।१)

भूतग्रामम् इमं कालः समन्तात् परिकर्षति ॥ (११।२)

अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च । (१२।१)

स्वकालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ (१२।२)

संमानश्चावमानश्च लाभालाभौ क्षयोदयौ । (१३।१)

प्रवृत्ता विनिवर्तन्ते विधानान्ते पुनः पुनः ॥ (१३।२)

आत्मना विहितं दुःखम् आत्मना विहितं सुखम् । (१४।१)

गर्भशय्याम् उपादाय भुज्यते पौर्वदेहिकम् ॥ (१४।२)

बालो युवा च वृद्धश्च यत् करोति शुभाशुभम् । (१५।१)

तस्यां तस्याम् अवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनि जन्मनि ॥ (१५।२)

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । (१६।१)

तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारम् अनुगच्छति ॥ (१६।२)

समुन्नम् अग्रतो वस्त्रं पश्चाच्छुध्यति कर्मणा । (१७।१)

उपवासैः प्रतप्तानां दीर्घं सुखम् अनन्तकम् ॥ (१७।२)

दीर्घकालेन तपसा सेवितेन तपोवने । (१८।१)

धर्मनिर्धूतपापानां संसिध्यन्ते मनोरथाः ॥ (१८।२)

शकुनीनाम् इवाकाशे मत्स्यानाम् इव चोदके । (१९।१)

पदं यथा न दृश्येत तथा ज्ञानविदां गतिः ॥ (१९।२)

अलम् अन्यैर् उपालम्भैः कीर्तितैश्च व्यतिक्रमैः । (२०।१)

पेशलं चानुरूपं च कर्तव्यं हितम् आत्मनः ॥ (२०।२)