वैशम्पायन उवाच । (१।१)

गते तु विदुरे राजन्न् आश्रमं पाण्डवान् प्रति । (१।२)

धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः पर्यतप्यत भारत ॥ (१।३)

स सभाद्वारम् आगम्य विदुरस्मारमोहितः । (२।१)

समक्षं पार्थिवेन्द्राणां पपाताविष्टचेतनः ॥ (२।२)

स तु लब्ध्वा पुनः संज्ञां समुत्थाय महीतलात् । (३।१)

समीपोपस्थितं राजा संजयं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (३।२)

भ्राता मम सुहृच् चैव साक्षाद् धर्म इवापरः । (४।१)

तस्य स्मृत्वाद्य सुभृशं हृदयं दीर्यतीव मे ॥ (४।२)

तम् आनयस्व धर्मज्ञं मम भ्रातरम् आशु वै । (५।१)

इति ब्रुवन् स नृपतिः करुणं पर्यदेवयत् ॥ (५।२)

पश्चात्तापाभिसंतप्तो विदुरस्मारकर्शितः । (६।१)

भ्रातृस्नेहाद् इदं राजन् संजयं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

गच्छ संजय जानीहि भ्रातरं विदुरं मम । (७।१)

यदि जीवति रोषेण मया पापेन निर्धुतः ॥ (७।२)

न हि तेन मम भ्रात्रा सुसूक्ष्मम् अपि किंचन । (८।१)

व्यलीकं कृतपूर्वं मे प्राज्ञेनामितबुद्धिना ॥ (८।२)

स व्यलीकं कथं प्राप्तो मत्तः परमबुद्धिमान् । (९।१)

न जह्याज्जीवितं प्राज्ञस् तं गच्छानय संजय ॥ (९।२)

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राज्ञस् तम् अनुमान्य च । (१०।१)

संजयो बाढम् इत्य् उक्त्वा प्राद्रवत् काम्यकं वनम् ॥ (१०।२)

सो ऽचिरेण समासाद्य तद् वनं यत्र पाण्डवाः । (११।१)

रौरवाजिनसंवीतं ददर्शाथ युधिष्ठिरम् ॥ (११।२)

विदुरेण सहासीनं ब्राह्मणैश् च सहस्रशः । (१२।१)

भ्रातृभिश् चाभिसंगुप्तं देवैर् इव शतक्रतुम् ॥ (१२।२)

युधिष्ठिरम् अथाभ्येत्य पूजयामास संजयः । (१३।१)

भीमार्जुनयमांश् चापि तदर्हं प्रत्यपद्यत ॥ (१३।२)

राज्ञा पृष्टः स कुशलं सुखासीनश् च संजयः । (१४।१)

शशंसागमने हेतुम् इदं चैवाब्रवीद् वचः ॥ (१४।२)

राजा स्मरति ते क्षत्तर् धृतराष्ट्रो ऽम्बिकासुतः । (१५।१)

तं पश्य गत्वा त्वं क्षिप्रं संजीवय च पार्थिवम् ॥ (१५।२)

सो ऽनुमान्य नरश्रेष्ठान् पाण्डवान् कुरुनन्दनान् । (१६।१)

नियोगाद् राजसिंहस्य गन्तुम् अर्हसि मानद ॥ (१६।२)

एवम् उक्तस् तु विदुरो धीमान् स्वजनवत्सलः । (१७।१)

युधिष्ठिरस्यानुमते पुनर् आयाद् गजाह्वयम् ॥ (१७।२)

तम् अब्रवीन् महाप्राज्ञं धृतराष्ट्रः प्रतापवान् । (१८।१)

दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि धर्मज्ञ दिष्ट्या स्मरसि मे ऽनघ ॥ (१८।२)

अद्य रात्रौ दिवा चाहं त्वत्कृते भरतर्षभ । (१९।१)

प्रजागरे प्रपश्यामि विचित्रं देहम् आत्मनः ॥ (१९।२)

सो ऽङ्कम् आदाय विदुरं मूर्ध्न्युपाघ्राय चैव ह । (२०।१)

क्षम्यताम् इति चोवाच यद् उक्तो ऽसि मया रुषा ॥ (२०।२)

विदुर उवाच । (२१।१)

क्षान्तम् एव मया राजन् गुरुर् नः परमो भवान् । (२१।२)

तथा ह्यस्म्य् आगतः क्षिप्रं त्वद्दर्शनपरायणः ॥ (२१।३)

भवन्ति हि नरव्याघ्र पुरुषा धर्मचेतसः । (२२।१)

दीनाभिपातिनो राजन् नात्र कार्या विचारणा ॥ (२२।२)

पाण्डोः सुता यादृशा मे तादृशा मे सुतास् तव । (२३।१)

दीना इति हि मे बुद्धिर् अभिपन्नाद्य तान् प्रति ॥ (२३।२)

वैशम्पायन उवाच । (२४।१)

अन्योन्यम् अनुनीयैवं भ्रातरौ तौ महाद्युती । (२४।२)

विदुरो धृतराष्ट्रश् च लेभाते परमां मुदम् ॥ (२४।३)