वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततः प्रायाद् विदुरो ऽश्वैर् उदारैर् महाजवैर् बलिभिः साधुदान्तैः । (१।२)

बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा मनीषिणां पाण्डवानां सकाशम् ॥ (१।३)

सो ऽभिपत्य तदध्वानम् आसाद्य नृपतेः पुरम् । (२।१)

प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ (२।२)

स राजगृहम् आसाद्य कुबेरभवनोपमम् । (३।१)

अभ्यगच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ (३।२)

तं वै राजा सत्यधृतिर् महात्मा अजातशत्रुर् विदुरं यथावत् । (४।१)

पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढस् ततो ऽपृच्छद् धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ (४।२)

युधिष्ठिर उवाच । (५।१)

विज्ञायते ते मनसो न प्रहर्षः कच्चित् क्षत्तः कुशलेनागतो ऽसि । (५।२)

कच्चित् पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा वशानुगाश्चापि विशो ऽपि कच्चित् ॥ (५।३)

विदुर उवाच । (६।१)

राजा महात्मा कुशली सपुत्र आस्ते वृतो ज्ञातिभिर् इन्द्रकल्पैः । (६।२)

प्रीतो राजन् पुत्रगणैर् विनीतैर् विशोक एवात्मरतिर् दृढात्मा ॥ (६।३)

इदं तु त्वां कुरुराजो ऽभ्युवाच पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च । (७।१)

इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा भ्रातॄणां ते पश्य ताम् एत्य पुत्र ॥ (७।२)

समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च । (८।१)

प्रीयामहे भवतः संगमेन समागताः कुरवश्चैव सर्वे ॥ (८।२)

दुरोदरा विहिता ये तु तत्र महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा । (९।१)

तान् द्रक्ष्यसे कितवान् संनिविष्टान् इत्यागतो ऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ (९।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१०।१)

द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः को वै द्यूतं रोचयेद् बुध्यमानः । (१०।२)

किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्म ॥ (१०।३)

विदुर उवाच । (११।१)

जानाम्यहं द्यूतम् अनर्थमूलं कृतश्च यत्नो ऽस्य मया निवारणे । (११।२)

राजा तु मां प्राहिणोत् त्वत्सकाशं श्रुत्वा विद्वञ् श्रेय इहाचरस्व ॥ (११।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१२।१)

के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः । (१२।२)

पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् यैर् दीव्यामः शतशः संनिपत्य ॥ (१२।३)

विदुर उवाच । (१३।१)

गान्धारराजः शकुनिर् विशां पते राजातिदेवी कृतहस्तो मताक्षः । (१३।२)

विविंशतिश्चित्रसेनश्च राजा सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ (१३।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१४।१)

महाभयाः कितवाः संनिविष्टा मायोपधा देवितारो ऽत्र सन्ति । (१४।२)

धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं नादेवनं कितवैर् अद्य तैर् मे ॥ (१४।३)

नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासनान् न गन्तुम् इच्छामि कवे दुरोदरम् । (१५।१)

इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव तद् अस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ (१५।२)

न चाकामः शकुनिना देविताहं न चेन्मां धृष्णुर् आह्वयिता सभायाम् । (१६।१)

आहूतो ऽहं न निवर्ते कदाचित् तद् आहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ (१६।२)

वैशंपायन उवाच । (१७।१)

एवम् उक्त्वा विदुरं धर्मराजः प्रायात्रिकं सर्वम् आज्ञाप्य तूर्णम् । (१७।२)

प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः सह स्त्रीभिर् द्रौपदीम् आदिकृत्वा ॥ (१७।३)

दैवं प्रज्ञां तु मुष्णाति तेजश्चक्षुर् इवापतत् । (१८।१)

धातुश्च वशम् अन्वेति पाशैर् इव नरः सितः ॥ (१८।२)

इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्त्रा युधिष्ठिरः । (१९।१)

अमृष्यमाणस्तत् पार्थः समाह्वानम् अरिंदमः ॥ (१९।२)

बाह्लिकेन रथं दत्तम् आस्थाय परवीरहा । (२०।१)

परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः ॥ (२०।२)

राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरःसरः । (२१।१)

धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ (२१।२)

स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ । (२२।१)

समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ (२२।२)

तथा द्रोणेन भीष्मेण कर्णेन च कृपेण च । (२३।१)

समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ (२३।२)

समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह । (२४।१)

दुर्योधनेन शल्येन सौबलेन च वीर्यवान् ॥ (२४।२)

ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वम् एव समागताः । (२५।१)

जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ॥ (२५।२)

ततः सर्वैर् महाबाहुर् भ्रातृभिः परिवारितः । (२६।१)

प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ (२६।२)

ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिम् अनुव्रताम् । (२७।१)

स्नुषाभिः संवृतां शश्वत् ताराभिर् इव रोहिणीम् ॥ (२७।२)

अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः । (२८।१)

ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषम् ईश्वरम् ॥ (२८।२)

राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः । (२९।१)

चत्वारः पाण्डवा राजन् भीमसेनपुरोगमाः ॥ (२९।२)

ततो हर्षः समभवत् कौरवाणां विशां पते । (३०।१)

तान् दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान् पाण्डवान् प्रियदर्शनान् ॥ (३०।२)

विविशुस्ते ऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाण्यथ । (३१।१)

ददृशुश्चोपयातास्तान् द्रौपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ (३१।२)

याज्ञसेन्याः पराम् ऋद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलिताम् इव । (३२।१)

स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसो ऽभवन् ॥ (३२।२)

ततस्ते पुरुषव्याघ्रा गत्वा स्त्रीभिस्तु संविदम् । (३३।१)

कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ (३३।२)

ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनरूषिताः । (३४।१)

कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान् स्वस्ति वाच्य च ॥ (३४।२)

मनोज्ञम् अशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ । (३५।१)

उपगीयमाना नारीभिर् अस्वपन् कुरुनन्दनाः ॥ (३५।२)

जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् । (३६।१)

स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्राम् अथात्यजन् ॥ (३६।२)

सुखोषितास्तां रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः । (३७।१)

सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैर् अभिसंवृताम् ॥ (३७।२)