MBh, 14, 69
Select a line for its word-by-word analysis.
ब्रह्मास्त्रं तु यदा राजन् कृष्णेन प्रतिसंहृतम् । (१।२)
brahmāstraṃ tu yadā rājan kṛṣṇena pratisaṃhṛtam |
ततो रक्षांसि सर्वाणि नेशुस्त्यक्त्वा गृहं तु तत् । (२।१)
tato rakṣāṃsi sarvāṇi neśustyaktvā gṛhaṃ tu tat |
अन्तरिक्षे च वाग् आसीत् साधु केशव साध्विति ॥ (२।२)
antarikṣe ca vāg āsīt sādhu keśava sādhviti ||
तद् अस्त्रं ज्वलितं चापि पितामहम् अगात् तदा । (३।१)
tad astraṃ jvalitaṃ cāpi pitāmaham agāt tadā |
व्यचेष्टत च बालो ऽसौ यथोत्साहं यथाबलम् ॥ (३।३)
vyaceṣṭata ca bālo 'sau yathotsāhaṃ yathābalam ||
ब्राह्मणान् वाचयामासुर् गोविन्दस्य च शासनात् ॥ (४।२)
brāhmaṇān vācayāmāsur govindasya ca śāsanāt ||
ततस्ता मुदिताः सर्वाः प्रशशंसुर् जनार्दनम् । (५।१)
tatastā muditāḥ sarvāḥ praśaśaṃsur janārdanam |
स्त्रियो भरतसिंहानां नावं लब्ध्वेव पारगाः ॥ (५।२)
striyo bharatasiṃhānāṃ nāvaṃ labdhveva pāragāḥ ||
कुन्ती द्रुपदपुत्री च सुभद्रा चोत्तरा तथा । (६।१)
kuntī drupadaputrī ca subhadrā cottarā tathā |
स्त्रियश्चान्या नृसिंहानां बभूवुर् हृष्टमानसाः ॥ (६।२)
striyaścānyā nṛsiṃhānāṃ babhūvur hṛṣṭamānasāḥ ||
तत्र मल्ला नटा झल्ला ग्रन्थिकाः सौखशायिकाः । (७।१)
tatra mallā naṭā jhallā granthikāḥ saukhaśāyikāḥ |
कुरुवंशस्तवाख्याभिर् आशीर्भिर् भरतर्षभ ॥ (७।३)
kuruvaṃśastavākhyābhir āśīrbhir bharatarṣabha ||
तथान्ये वृष्णिशार्दूला नाम चास्याकरोत् प्रभुः । (९।१)
tathānye vṛṣṇiśārdūlā nāma cāsyākarot prabhuḥ |
परिक्षीणे कुले यस्माज्जातो ऽयम् अभिमन्युजः । (१०।१)
parikṣīṇe kule yasmājjāto 'yam abhimanyujaḥ |
परिक्षिद् इति नामास्य भवत्वित्यब्रवीत् तदा ॥ (१०।२)
parikṣid iti nāmāsya bhavatvityabravīt tadā ||
अथाजग्मुः सुबहुलं रत्नम् आदाय पाण्डवाः ॥ (१२।२)
athājagmuḥ subahulaṃ ratnam ādāya pāṇḍavāḥ ||
तान् समीपगताञ् श्रुत्वा निर्ययुर् वृष्णिपुंगवाः । (१३।१)
tān samīpagatāñ śrutvā niryayur vṛṣṇipuṃgavāḥ |
अलंचक्रुश्च माल्यौघैः पुरुषा नागसाह्वयम् ॥ (१३।२)
alaṃcakruśca mālyaughaiḥ puruṣā nāgasāhvayam ||
पताकाभिर् विचित्राभिर् ध्वजैश्च विविधैर् अपि । (१४।१)
patākābhir vicitrābhir dhvajaiśca vividhair api |
संदिदेशाथ विदुरः पाण्डुपुत्रप्रियेप्सया ॥ (१५।२)
saṃdideśātha viduraḥ pāṇḍuputrapriyepsayā ||
राजमार्गाश्च तत्रासन् सुमनोभिर् अलंकृताः । (१६।१)
rājamārgāśca tatrāsan sumanobhir alaṃkṛtāḥ |
शुशुभे तत् पुरं चापि समुद्रौघनिभस्वनम् ॥ (१६।२)
śuśubhe tat puraṃ cāpi samudraughanibhasvanam ||
नर्तकैश्चापि नृत्यद्भिर् गायनानां च निस्वनैः । (१७।१)
nartakaiścāpi nṛtyadbhir gāyanānāṃ ca nisvanaiḥ |
आसीद् वैश्रवणस्येव निवासस्तत् पुरं तदा ॥ (१७।२)
āsīd vaiśravaṇasyeva nivāsastat puraṃ tadā ||
बन्दिभिश्च नरै राजन् स्त्रीसहायैः सहस्रशः । (१८।१)
bandibhiśca narai rājan strīsahāyaiḥ sahasraśaḥ |
तत्र तत्र विविक्तेषु समन्ताद् उपशोभितम् ॥ (१८।२)
tatra tatra vivikteṣu samantād upaśobhitam ||
अदर्शयन्न् इव तदा कुरून् वै दक्षिणोत्तरान् ॥ (१९।२)
adarśayann iva tadā kurūn vai dakṣiṇottarān ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.