MBh, 2, 25
Select a line for its word-by-word analysis.
व्यजयत् पाण्डवश्रेष्ठः करे चैव न्यवेशयत् ॥ (२।२)
vyajayat pāṇḍavaśreṣṭhaḥ kare caiva nyaveśayat ||
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् । (४।१)
tāṃstu sāntvena nirjitya mānasaṃ sara uttamam |
गन्धर्वरक्षितं देशं व्यजयत् पाण्डवस्ततः ॥ (५।२)
gandharvarakṣitaṃ deśaṃ vyajayat pāṇḍavastataḥ ||
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाक्षान् हयोत्तमान् । (६।१)
tatra tittirikalmāṣānmaṇḍūkākṣān hayottamān |
लेभे स करम् अत्यन्तं गन्धर्वनगरात् तदा ॥ (६।२)
lebhe sa karam atyantaṃ gandharvanagarāt tadā ||
द्वारपालाः समासाद्य हृष्टा वचनम् अब्रुवन् ॥ (८।२)
dvārapālāḥ samāsādya hṛṣṭā vacanam abruvan ||
पार्थ नेदं त्वया शक्यं पुरं जेतुं कथंचन । (९।१)
pārtha nedaṃ tvayā śakyaṃ puraṃ jetuṃ kathaṃcana |
इदं पुरं यः प्रविशेद् ध्रुवं स न भवेन्नरः । (१०।१)
idaṃ puraṃ yaḥ praviśed dhruvaṃ sa na bhavennaraḥ |
न चापि किंचिज्जेतव्यम् अर्जुनात्र प्रदृश्यते । (११।१)
na cāpi kiṃcijjetavyam arjunātra pradṛśyate |
उत्तराः कुरवो ह्येते नात्र युद्धं प्रवर्तते ॥ (११।२)
uttarāḥ kuravo hyete nātra yuddhaṃ pravartate ||
प्रविष्टश्चापि कौन्तेय नेह द्रक्ष्यसि किंचन । (१२।१)
praviṣṭaścāpi kaunteya neha drakṣyasi kiṃcana |
न हि मानुषदेहेन शक्यम् अत्राभिवीक्षितुम् ॥ (१२।२)
na hi mānuṣadehena śakyam atrābhivīkṣitum ||
अथेह पुरुषव्याघ्र किंचिद् अन्यच्चिकीर्षसि । (१३।१)
atheha puruṣavyāghra kiṃcid anyaccikīrṣasi |
ततस्तान् अब्रवीद् राजन्न् अर्जुनः पाकशासनिः । (१४।१)
tatastān abravīd rājann arjunaḥ pākaśāsaniḥ |
पार्थिवत्वं चिकीर्षामि धर्मराजस्य धीमतः ॥ (१४।२)
pārthivatvaṃ cikīrṣāmi dharmarājasya dhīmataḥ ||
न प्रवेक्ष्यामि वो देशं बाध्यत्वं यदि मानुषैः । (१५।१)
na pravekṣyāmi vo deśaṃ bādhyatvaṃ yadi mānuṣaiḥ |
युधिष्ठिराय यत् किंचित् करवन्नः प्रदीयताम् ॥ (१५।२)
yudhiṣṭhirāya yat kiṃcit karavannaḥ pradīyatām ||
ततो दिव्यानि वस्त्राणि दिव्यान्याभरणानि च । (१६।१)
tato divyāni vastrāṇi divyānyābharaṇāni ca |
मोकाजिनानि दिव्यानि तस्मै ते प्रददुः करम् ॥ (१६।२)
mokājināni divyāni tasmai te pradaduḥ karam ||
एवं स पुरुषव्याघ्रो विजिग्ये दिशम् उत्तराम् । (१७।१)
evaṃ sa puruṣavyāghro vijigye diśam uttarām |
संग्रामान् सुबहून् कृत्वा क्षत्रियैर् दस्युभिस्तथा ॥ (१७।२)
saṃgrāmān subahūn kṛtvā kṣatriyair dasyubhistathā ||
स विनिर्जित्य राज्ञस्तान् करे च विनिवेश्य ह । (१८।१)
sa vinirjitya rājñastān kare ca viniveśya ha |
धनान्यादाय सर्वेभ्यो रत्नानि विविधानि च ॥ (१८।२)
dhanānyādāya sarvebhyo ratnāni vividhāni ca ||
हयांस्तित्तिरिकल्माषाञ् शुकपत्रनिभान् अपि । (१९।१)
hayāṃstittirikalmāṣāñ śukapatranibhān api |
आजगाम पुनर् वीरः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ (२०।२)
ājagāma punar vīraḥ śakraprasthaṃ purottamam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.