युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

हीने परमके धर्मे सर्वलोकातिलङ्घिनि । (१।२)

सर्वस्मिन् दस्युसाद्भूते पृथिव्याम् उपजीवने ॥ (१।३)

केनास्मिन् ब्राह्मणो जीवेज्जघन्ये काल आगते । (२।१)

असंत्यजन् पुत्रपौत्रान् अनुक्रोशात् पितामह ॥ (२।२)

भीष्म उवाच । (३।१)

विज्ञानबलम् आस्थाय जीवितव्यं तथागते । (३।२)

सर्वं साध्वर्थम् एवेदम् असाध्वर्थं न किंचन ॥ (३।३)

असाधुभ्यो निरादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति । (४।१)

आत्मानं संक्रमं कृत्वा कृत्स्नधर्मविद् एव सः ॥ (४।२)

सुरोषेणात्मनो राजन् राज्ये स्थितिम् अकोपयन् । (५।१)

अदत्तम् अप्याददीत दातुर् वित्तं ममेति वा ॥ (५।२)

विज्ञानबलपूतो यो वर्तते निन्दितेष्वपि । (६।१)

वृत्तविज्ञानवान् धीरः कस्तं किं वक्तुम् अर्हति ॥ (६।२)

येषां बलकृता वृत्तिर् नैषाम् अन्याभिरोचते । (७।१)

तेजसाभिप्रवर्धन्ते बलवन्तो युधिष्ठिर ॥ (७।२)

यद् एव प्रकृतं शास्त्रम् अविशेषेण विन्दति । (८।१)

तद् एव मध्याः सेवन्ते मेधावी चाप्यथोत्तरम् ॥ (८।२)

ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान् सत्कृतैर् अभिपूजितान् । (९।१)

न ब्राह्मणान् यातयेत दोषान् प्राप्नोति यातयन् ॥ (९।२)

एतत् प्रमाणं लोकस्य चक्षुर् एतत् सनातनम् । (१०।१)

तत् प्रमाणो ऽवगाहेत तेन तत् साध्वसाधु वा ॥ (१०।२)

बहूनि ग्रामवास्तव्या रोषाद् ब्रूयुः परस्परम् । (११।१)

न तेषां वचनाद् राजा सत्कुर्याद् यातयेत वा ॥ (११।२)

न वाच्यः परिवादो वै न श्रोतव्यः कथंचन । (१२।१)

कर्णावेव पिधातव्यौ प्रस्थेयं वा ततो ऽन्यतः ॥ (१२।२)

न वै सतां वृत्तम् एतत् परिवादो न पैशुनम् । (१३।१)

गुणानाम् एव वक्तारः सन्तः सत्सु युधिष्ठिर ॥ (१३।२)

यथा समधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ । (१४।१)

धुरम् उद्यम्य वहतस्तथा वर्तेत वै नृपः । (१४।२)

यथा यथास्य वहतः सहायाः स्युस्तथापरे ॥ (१४।३)

आचारम् एव मन्यन्ते गरीयो धर्मलक्षणम् । (१५।१)

अपरे नैवम् इच्छन्ति ये शङ्खलिखितप्रियाः । (१५।२)

मार्दवाद् अथ लोभाद् वा ते ब्रूयुर् वाक्यम् ईदृशम् ॥ (१५।३)

आर्षम् अप्यत्र पश्यन्ति विकर्मस्थस्य यापनम् । (१६।१)

न चार्षात् सदृशं किंचित् प्रमाणं विद्यते क्वचित् ॥ (१६।२)

देवा अपि विकर्मस्थं यातयन्ति नराधमम् । (१७।१)

व्याजेन विन्दन् वित्तं हि धर्मात् तु परिहीयते ॥ (१७।२)

सर्वतः सत्कृतः सद्भिर् भूतिप्रभवकारणैः । (१८।१)

हृदयेनाभ्यनुज्ञातो यो धर्मस्तं व्यवस्यति ॥ (१८।२)

यश्चतुर्गुणसम्पन्नं धर्मं वेद स धर्मवित् । (१९।१)

अहेर् इव हि धर्मस्य पदं दुःखं गवेषितुम् ॥ (१९।२)

यथा मृगस्य विद्धस्य मृगव्याधः पदं नयेत् । (२०।१)

कक्षे रुधिरपातेन तथा धर्मपदं नयेत् ॥ (२०।२)

एवं सद्भिर् विनीतेन पथा गन्तव्यम् अच्युत । (२१।१)

राजर्षीणां वृत्तम् एतद् अवगच्छ युधिष्ठिर ॥ (२१।२)