महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 42

1020 of 1995 · 39 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

यन्मा पृच्छसि राजेन्द्र सिन्धुराजस्य विक्रमम् । (१।२)

yanmā pṛcchasi rājendra sindhurājasya vikramam |

1.3१.३

शृणु तत् सर्वम् आख्यास्ये यथा पाण्डून् अयोधयत् ॥ (१।३)

śṛṇu tat sarvam ākhyāsye yathā pāṇḍūn ayodhayat ||

2.1२.१

तम् ऊहुः सारथेर् वश्याः सैन्धवाः साधुवाहिनः । (२।१)

tam ūhuḥ sārather vaśyāḥ saindhavāḥ sādhuvāhinaḥ |

2.2२.२

विकुर्वाणा बृहन्तो ऽश्वाः श्वसनोपमरंहसः ॥ (२।२)

vikurvāṇā bṛhanto 'śvāḥ śvasanopamaraṃhasaḥ ||

3.1३.१

गन्धर्वनगराकारं विधिवत् कल्पितं रथम् । (३।१)

gandharvanagarākāraṃ vidhivat kalpitaṃ ratham |

3.2३.२

तस्याभ्यशोभयत् केतुर् वाराहो राजतो महान् ॥ (३।२)

tasyābhyaśobhayat ketur vārāho rājato mahān ||

4.1४.१

श्वेतच्छत्रपताकाभिश् चामरव्यजनेन च । (४।१)

śvetacchatrapatākābhiś cāmaravyajanena ca |

4.2४.२

स बभौ राजलिङ्गैस् तैस् तारापतिर् इवाम्बरे ॥ (४।२)

sa babhau rājaliṅgais tais tārāpatir ivāmbare ||

5.1५.१

मुक्तावज्रमणिस्वर्णैर् भूषितं तद् अयस्मयम् । (५।१)

muktāvajramaṇisvarṇair bhūṣitaṃ tad ayasmayam |

5.2५.२

वरूथं विबभौ तस्य ज्योतिर्भिः खम् इवावृतम् ॥ (५।२)

varūthaṃ vibabhau tasya jyotirbhiḥ kham ivāvṛtam ||

6.1६.१

स विस्फार्य महच्चापं किरन्न् इषुगणान् बहून् । (६।१)

sa visphārya mahaccāpaṃ kirann iṣugaṇān bahūn |

6.2६.२

तत् खण्डं पूरयामास यद् व्यदारयद् आर्जुनिः ॥ (६।२)

tat khaṇḍaṃ pūrayāmāsa yad vyadārayad ārjuniḥ ||

7.1७.१

स सात्यकिं त्रिभिर् बाणैर् अष्टभिश्च वृकोदरम् । (७।१)

sa sātyakiṃ tribhir bāṇair aṣṭabhiśca vṛkodaram |

7.2७.२

धृष्टद्युम्नं तथा षष्ट्या विराटं दशभिः शरैः ॥ (७।२)

dhṛṣṭadyumnaṃ tathā ṣaṣṭyā virāṭaṃ daśabhiḥ śaraiḥ ||

8.1८.१

द्रुपदं पञ्चभिस्तीक्ष्णैर् दशभिश्च शिखण्डिनम् । (८।१)

drupadaṃ pañcabhistīkṣṇair daśabhiśca śikhaṇḍinam |

8.2८.२

केकयान् पञ्चविंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ (८।२)

kekayān pañcaviṃśatyā draupadeyāṃstribhistribhiḥ ||

9.1९.१

युधिष्ठिरं च सप्तत्या ततः शेषान् अपानुदत् । (९।१)

yudhiṣṭhiraṃ ca saptatyā tataḥ śeṣān apānudat |

9.2९.२

इषुजालेन महता तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (९।२)

iṣujālena mahatā tad adbhutam ivābhavat ||

10.1१०.१

अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम् । (१०।१)

athāsya śitapītena bhallenādiśya kārmukam |

10.2१०.२

चिछेद प्रहसन् राजा धर्मपुत्रः प्रतापवान् ॥ (१०।२)

cicheda prahasan rājā dharmaputraḥ pratāpavān ||

11.1११.१

अक्ष्णोर् निमेषमात्रेण सो ऽन्यद् आदाय कार्मुकम् । (११।१)

akṣṇor nimeṣamātreṇa so 'nyad ādāya kārmukam |

11.2११.२

विव्याध दशभिः पार्थ तांश्चैवान्यांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ (११।२)

vivyādha daśabhiḥ pārtha tāṃścaivānyāṃstribhistribhiḥ ||

12.1१२.१

तस्य तल् लाघवं ज्ञात्वा भीमो भल्लैस्त्रिभिः पुनः । (१२।१)

tasya tal lāghavaṃ jñātvā bhīmo bhallaistribhiḥ punaḥ |

12.2१२.२

धनुर् ध्वजं च छत्रं च क्षितौ क्षिप्रम् अपातयत् ॥ (१२।२)

dhanur dhvajaṃ ca chatraṃ ca kṣitau kṣipram apātayat ||

13.1१३.१

सो ऽन्यद् आदाय बलवान् सज्यं कृत्वा च कार्मुकम् । (१३।१)

so 'nyad ādāya balavān sajyaṃ kṛtvā ca kārmukam |

13.2१३.२

भीमस्यापोथयत् केतुं धनुर् अश्वांश्च मारिष ॥ (१३।२)

bhīmasyāpothayat ketuṃ dhanur aśvāṃśca māriṣa ||

14.1१४.१

स हताश्वाद् अवप्लुत्य छिन्नधन्वा रथोत्तमात् । (१४।१)

sa hatāśvād avaplutya chinnadhanvā rathottamāt |

14.2१४.२

सात्यकेर् आप्लुतो यानं गिर्यग्रम् इव केसरी ॥ (१४।२)

sātyaker āpluto yānaṃ giryagram iva kesarī ||

15.1१५.१

ततस्त्वदीयाः संहृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः । (१५।१)

tatastvadīyāḥ saṃhṛṣṭāḥ sādhu sādhviti cukruśuḥ |

15.2१५.२

सिन्धुराजस्य तत् कर्म प्रेक्ष्याश्रद्धेयम् उत्तमम् ॥ (१५।२)

sindhurājasya tat karma prekṣyāśraddheyam uttamam ||

16.1१६.१

संक्रुद्धान् पाण्डवान् एको यद् दधारास्त्रतेजसा । (१६।१)

saṃkruddhān pāṇḍavān eko yad dadhārāstratejasā |

16.2१६.२

तत् तस्य कर्म भूतानि सर्वाण्येवाभ्यपूजयन् ॥ (१६।२)

tat tasya karma bhūtāni sarvāṇyevābhyapūjayan ||

17.1१७.१

सौभद्रेण हतैः पूर्वं सोत्तरायुधिभिर् द्विपैः । (१७।१)

saubhadreṇa hataiḥ pūrvaṃ sottarāyudhibhir dvipaiḥ |

17.2१७.२

पाण्डूनां दर्शितः पन्थाः सैन्धवेन निवारितः ॥ (१७।२)

pāṇḍūnāṃ darśitaḥ panthāḥ saindhavena nivāritaḥ ||

18.1१८.१

यतमानास्तु ते वीरा मत्स्यपाञ्चालकेकयाः । (१८।१)

yatamānāstu te vīrā matsyapāñcālakekayāḥ |

18.2१८.२

पाण्डवाश्चान्वपद्यन्त प्रत्यैकश्येन सैन्धवम् ॥ (१८।२)

pāṇḍavāścānvapadyanta pratyaikaśyena saindhavam ||

19.1१९.१

यो यो हि यतते भेत्तुं द्रोणानीकं तवाहितः । (१९।१)

yo yo hi yatate bhettuṃ droṇānīkaṃ tavāhitaḥ |

19.2१९.२

तं तं देववरप्राप्त्या सैन्धवः प्रत्यवारयत् ॥ (१९।२)

taṃ taṃ devavaraprāptyā saindhavaḥ pratyavārayat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 42

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit