स्थाणुर् उवाच । (१।१)

प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्ताम् इमां प्रभो । (१।२)

विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ (१।३)

तव तेजोऽग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः । (२।१)

ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ (२।२)

प्रजापतिर् उवाच । (३।१)

न कुप्ये न च मे कामो न भवेरन् प्रजा इति । (३।२)

लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ (३।३)

इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् । (४।१)

संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जति ॥ (४।२)

यदाहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् । (५।१)

संहारम् आसां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ (५।२)

स्थाणुर् उवाच । (६।१)

संहारान्तं प्रसीदस्व मा क्रुधस्त्रिदशेश्वर । (६।२)

मा प्रजाः स्थावरं वै च जङ्गमं च विनीनशः ॥ (६।३)

पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणोलपम् । (७।१)

स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ (७।२)

तद् एतद् भस्मसाद् भूतं जगत् सर्वम् उपप्लुतम् । (८।१)

प्रसीद भगवन् साधो वर एष वृतो मया ॥ (८।२)

नष्टा न पुनर् एष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन । (९।१)

तस्मान्निवर्त्यताम् एतत् तेजः स्वेनैव तेजसा ॥ (९।२)

उपायम् अन्यं संपश्य प्रजानां हितकाम्यया । (१०।१)

यथेमे जन्तवः सर्वे निवर्तेरन् परंतप ॥ (१०।२)

अभावम् अभिगच्छेयुर् उत्सन्नप्रजनाः प्रजाः । (११।१)

अधिदैवनियुक्तो ऽस्मि त्वया लोकेष्विहेश्वर ॥ (११।२)

त्वद्भवं हि जगन्नाथ जगत् स्थावरजङ्गमम् । (१२।१)

प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ (१२।२)

नारद उवाच । (१३।१)

श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर् नियतवाङ्मनाः । (१३।२)

तेजस्तत् स्वं निजग्राह पुनर् एवान्तर् आत्मना ॥ (१३।३)

ततो ऽग्निम् उपसंगृह्य भगवांल् लोकपूजितः । (१४।१)

प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ (१४।२)

उपसंहरतस्तस्य तम् अग्निं रोषजं तदा । (१५।१)

प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ (१५।२)

कृष्णा रक्ताम्बरधरा रक्तनेत्रतलान्तरा । (१६।१)

दिव्यकुण्डलसम्पन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ (१६।२)

सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणाम् आश्रिता दिशम् । (१७।१)

ददृशाते ऽथ तौ कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ (१७।२)

ताम् आहूय तदा देवो लोकानाम् आदिर् ईश्वरः । (१८।१)

मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ (१८।२)

त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च । (१९।१)

तस्मात् संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ (१९।२)

अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर भामिनि । (२०।१)

मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परम् अवाप्स्यसि ॥ (२०।२)

एवम् उक्ता तु सा देवी मृत्युः कमलमालिनी । (२१।१)

प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातम् अतीव हि ॥ (२१।२)

पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः । (२२।१)

मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनर् एव च ॥ (२२।२)