MBh, 12, 132
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रत्यक्षावेव धर्मार्थौ क्षत्रियस्य विजानतः । (१।३)
pratyakṣāveva dharmārthau kṣatriyasya vijānataḥ |
श्रियं बलम् अमात्यांश्च बलवान् इह विन्दति ॥ (३।२)
śriyaṃ balam amātyāṃśca balavān iha vindati ||
यो ह्यनाढ्यः स पतितस्तद् उच्छिष्टं यद् अल्पकम् । (४।१)
yo hyanāḍhyaḥ sa patitastad ucchiṣṭaṃ yad alpakam |
बह्वपथ्यं बलवति न किंचित् त्रायते भयात् ॥ (४।२)
bahvapathyaṃ balavati na kiṃcit trāyate bhayāt ||
अति धर्माद् बलं मन्ये बलाद् धर्मः प्रवर्तते ॥ (५।२)
ati dharmād balaṃ manye balād dharmaḥ pravartate ||
बले प्रतिष्ठितो धर्मो धरण्याम् इव जङ्गमः । (६।१)
bale pratiṣṭhito dharmo dharaṇyām iva jaṅgamaḥ |
धूमो वायोर् इव वशं बलं धर्मो ऽनुवर्तते ॥ (६।२)
dhūmo vāyor iva vaśaṃ balaṃ dharmo 'nuvartate ||
अनीश्वरे बलं धर्मो द्रुमं वल्लीव संश्रिता । (७।१)
anīśvare balaṃ dharmo drumaṃ vallīva saṃśritā |
नास्त्यसाध्यं बलवतां सर्वं बलवतां शुचि ॥ (७।३)
nāstyasādhyaṃ balavatāṃ sarvaṃ balavatāṃ śuci ||
यद् एनम् आहुः पापेन चारित्रेण विनिक्षतम् । (१०।१)
yad enam āhuḥ pāpena cāritreṇa vinikṣatam |
स भृशं तप्यते ऽनेन वाक्शल्येन परिक्षतः ॥ (१०।२)
sa bhṛśaṃ tapyate 'nena vākśalyena parikṣataḥ ||
अत्रैतद् आहुर् आचार्याः पापस्य परिमोक्षणे । (११।१)
atraitad āhur ācāryāḥ pāpasya parimokṣaṇe |
त्रयीं विद्यां निषेवेत तथोपासीत स द्विजान् ॥ (११।२)
trayīṃ vidyāṃ niṣeveta tathopāsīta sa dvijān ||
इत्यस्मीति वदेद् एवं परेषां कीर्तयन् गुणान् । (१३।१)
ityasmīti vaded evaṃ pareṣāṃ kīrtayan guṇān |
ब्रह्मक्षत्रं सम्प्रविशेद् बहु कृत्वा सुदुष्करम् । (१४।१)
brahmakṣatraṃ sampraviśed bahu kṛtvā suduṣkaram |
उच्यमानो ऽपि लोकेन बहु तत् तद् अचिन्तयन् ॥ (१४।२)
ucyamāno 'pi lokena bahu tat tad acintayan ||
अपापो ह्येवम् आचारः क्षिप्रं बहुमतो भवेत् । (१५।१)
apāpo hyevam ācāraḥ kṣipraṃ bahumato bhavet |
सुखं वित्तं च भुञ्जीत वृत्तेनैतेन गोपयेत् । (१५।२)
sukhaṃ vittaṃ ca bhuñjīta vṛttenaitena gopayet |
लोके च लभते पूजां परत्र च महत् फलम् ॥ (१५।३)
loke ca labhate pūjāṃ paratra ca mahat phalam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.