युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

कीदृशे पुरुषे तात स्त्रीषु वा भरतर्षभ । (१।२)

श्रीः पद्मा वसते नित्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

अत्र ते वर्तयिष्यामि यथादृष्टं यथाश्रुतम् । (२।२)

रुक्मिणी देवकीपुत्रसंनिधौ पर्यपृच्छत ॥ (२।३)

नारायणस्याङ्कगतां ज्वलन्तीं दृष्ट्वा श्रियं पद्मसमानवक्त्राम् । (३।१)

कौतूहलाद् विस्मितचारुनेत्रा पप्रच्छ माता मकरध्वजस्य ॥ (३।२)

कानीह भूतान्युपसेवसे त्वं संतिष्ठती कानि न सेवसे त्वम् । (४।१)

तानि त्रिलोकेश्वरभूतकान्ते तत्त्वेन मे ब्रूहि महर्षिकन्ये ॥ (४।२)

एवं तदा श्रीर् अभिभाष्यमाणा देव्या समक्षं गरुडध्वजस्य । (५।१)

उवाच वाक्यं मधुराभिधानं मनोहरं चन्द्रमुखी प्रसन्ना ॥ (५।२)

वसामि सत्ये सुभगे प्रगल्भे दक्षे नरे कर्मणि वर्तमाने । (६।१)

नाकर्मशीले पुरुषे वसामि न नास्तिके सांकरिके कृतघ्ने । (६।२)

न भिन्नवृत्ते न नृशंसवृत्ते न चापि चौरे न गुरुष्वसूये ॥ (६।३)

ये चाल्पतेजोबलसत्त्वसारा हृष्यन्ति कुप्यन्ति च यत्र तत्र । (७।१)

न देवि तिष्ठामि तथाविधेषु नरेषु संसुप्तमनोरथेषु ॥ (७।२)

यश्चात्मनि प्रार्थयते न किंचिद् यश्च स्वभावोपहतान्तरात्मा । (८।१)

तेष्वल्पसंतोषरतेषु नित्यं नरेषु नाहं निवसामि देवि ॥ (८।२)

वसामि धर्मशीलेषु धर्मज्ञेषु महात्मसु । (९।१)

वृद्धसेविषु दान्तेषु सत्त्वज्ञेषु महात्मसु ॥ (९।२)

स्त्रीषु क्षान्तासु दान्तासु देवद्विजपरासु च । (१०।१)

वसामि सत्यशीलासु स्वभावनिरतासु च ॥ (१०।२)

प्रकीर्णभाण्डाम् अनवेक्ष्यकारिणीं सदा च भर्तुः प्रतिकूलवादिनीम् । (११।१)

परस्य वेश्माभिरताम् अलज्जाम् एवंविधां स्त्रीं परिवर्जयामि ॥ (११।२)

लोलाम् अचोक्षाम् अवलेहिनीं च व्यपेतधैर्यां कलहप्रियां च । (१२।१)

निद्राभिभूतां सततं शयानाम् एवंविधां स्त्रीं परिवर्जयामि ॥ (१२।२)

सत्यासु नित्यं प्रियदर्शनासु सौभाग्ययुक्तासु गुणान्वितासु । (१३।१)

वसामि नारीषु पतिव्रतासु कल्याणशीलासु विभूषितासु ॥ (१३।२)

यानेषु कन्यासु विभूषणेषु यज्ञेषु मेघेषु च वृष्टिमत्सु । (१४।१)

वसामि फुल्लासु च पद्मिनीषु नक्षत्रवीथीषु च शारदीषु ॥ (१४।२)

शैलेषु गोष्ठेषु तथा वनेषु सरःसु फुल्लोत्पलपङ्कजेषु । (१५।१)

नदीषु हंसस्वननादितासु क्रौञ्चावघुष्टस्वरशोभितासु ॥ (१५।२)

विस्तीर्णकूलह्रदशोभितासु तपस्विसिद्धद्विजसेवितासु । (१६।१)

वसामि नित्यं सुबहूदकासु सिंहैर् गजैश्चाकुलितोदकासु । (१६।२)

मत्ते गजे गोवृषभे नरेन्द्रे सिंहासने सत्पुरुषे च नित्यम् ॥ (१६।३)

यस्मिन् गृहे हूयते हव्यवाहो गोब्राह्मणश्चार्च्यते देवताश्च । (१७।१)

काले च पुष्पैर् बलयः क्रियन्ते तस्मिन् गृहे नित्यम् उपैमि वासम् ॥ (१७।२)

स्वाध्यायनित्येषु द्विजेषु नित्यं क्षत्रे च धर्माभिरते सदैव । (१८।१)

वैश्ये च कृष्याभिरते वसामि शूद्रे च शुश्रूषणनित्ययुक्ते ॥ (१८।२)

नारायणे त्वेकमना वसामि सर्वेण भावेन शरीरभूता । (१९।१)

तस्मिन् हि धर्मः सुमहान्निविष्टो ब्रह्मण्यता चात्र तथा प्रियत्वम् ॥ (१९।२)

नाहं शरीरेण वसामि देवि नैवं मया शक्यम् इहाभिधातुम् । (२०।१)

यस्मिंस्तु भावेन वसामि पुंसि स वर्धते धर्मयशोऽर्थकामैः ॥ (२०।२)