संजय उवाच । (१।१)

प्रायोपविष्टे तु हते पुत्रे सात्यकिना ततः । (१।२)

सोमदत्तो भृशं क्रुद्धः सात्यकिं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

क्षत्रधर्मः पुरा दृष्टो यस्तु देवैर् महात्मभिः । (२।१)

तं त्वं सात्वत संत्यज्य दस्युधर्मे कथं रतः ॥ (२।२)

पराङ्मुखाय दीनाय न्यस्तशस्त्राय याचते । (३।१)

क्षत्रधर्मरतः प्राज्ञः कथं नु प्रहरेद् रणे ॥ (३।२)

द्वावेव किल वृष्णीनां तत्र ख्यातौ महारथौ । (४।१)

प्रद्युम्नश्च महाबाहुस्त्वं चैव युधि सात्वत ॥ (४।२)

कथं प्रायोपविष्टाय पार्थेन छिन्नबाहवे । (५।१)

नृशंसं पतनीयं च तादृशं कृतवान् असि ॥ (५।२)

शपे सात्वत पुत्राभ्याम् इष्टेन सुकृतेन च । (६।१)

अनतीताम् इमां रात्रिं यदि त्वां वीरमानिनम् ॥ (६।२)

अरक्ष्यमाणं पार्थेन जिष्णुना ससुतानुजम् । (७।१)

न हन्यां निरये घोरे पतेयं वृष्णिपांसन ॥ (७।२)

एवम् उक्त्वा सुसंक्रुद्धः सोमदत्तो महाबलः । (८।१)

दध्मौ शङ्खं च तारेण सिंहनादं ननाद च ॥ (८।२)

ततः कमलपत्त्राक्षः सिंहदंष्ट्रो महाबलः । (९।१)

सात्वतो भृशसंक्रुद्धः सोमदत्तम् अथाब्रवीत् ॥ (९।२)

हतो भूरिश्रवा वीरस्तव पुत्रो महारथः । (१०।१)

शलश्चैव तथा राजन् भ्रातृव्यसनकर्शितः ॥ (१०।२)

त्वां चाप्यद्य वधिष्यामि सपुत्रपशुबान्धवम् । (११।१)

तिष्ठेदानीं रणे यत्तः कौरवो ऽसि विशेषतः ॥ (११।२)

यस्मिन् दानं दमः शौचम् अहिंसा ह्रीर् धृतिः क्षमा । (१२।१)

अनपायीनि सर्वाणि नित्यं राज्ञि युधिष्ठिरे ॥ (१२।२)

मृदङ्गकेतोस्तस्य त्वं तेजसा निहतः पुरा । (१३।१)

सकर्णसौबलः संख्ये विनाशं समुपेष्यसि ॥ (१३।२)

शपे ऽहं कृष्णचरणैर् इष्टापूर्तेन चैव ह । (१४।१)

यदि त्वां ससुतं पापं न हन्यां युधि रोषितः । (१४।२)

अपयास्यसि चेत् त्यक्त्वा ततो मुक्तो भविष्यसि ॥ (१४।३)

एवम् आभाष्य चान्योन्यं क्रोधसंरक्तलोचनौ । (१५।१)

प्रवृत्तौ शरसंपातं कर्तुं पुरुषसत्तमौ ॥ (१५।२)

ततो गजसहस्रेण रथानाम् अयुतेन च । (१६।१)

दुर्योधनः सोमदत्तं परिवार्य व्यवस्थितः ॥ (१६।२)

शकुनिश्च सुसंक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः । (१७।१)

पुत्रपौत्रैः परिवृतो भ्रातृभिश्चेन्द्रविक्रमैः । (१७।२)

स्यालस्तव महाबाहुर् वज्रसंहननो युवा ॥ (१७।३)

साग्रं शतसहस्रं तु हयानां तस्य धीमतः । (१८।१)

सोमदत्तं महेष्वासं समन्तात् पर्यरक्षत ॥ (१८।२)

रक्ष्यमाणश्च बलिभिश्छादयामास सात्यकिम् । (१९।१)

तं छाद्यमानं विशिखैर् दृष्ट्वा संनतपर्वभिः । (१९।२)

धृष्टद्युम्नो ऽभ्ययात् क्रुद्धः प्रगृह्य महतीं चमूम् ॥ (१९।३)

चण्डवाताभिसृष्टानाम् उदधीनाम् इव स्वनः । (२०।१)

आसीद् राजन् बलौघानाम् अन्योन्यम् अभिनिघ्नताम् ॥ (२०।२)

विव्याध सोमदत्तस्तु सात्वतं नवभिः शरैः । (२१।१)

सात्यकिर् दशभिश्चैनम् अवधीत् कुरुपुंगवम् ॥ (२१।२)

सो ऽतिविद्धो बलवता समरे दृढधन्वना । (२२।१)

रथोपस्थं समासाद्य मुमोह गतचेतनः ॥ (२२।२)

तं विमूढं समालक्ष्य सारथिस्त्वरयान्वितः । (२३।१)

अपोवाह रणाद् वीरं सोमदत्तं महारथम् ॥ (२३।२)

तं विसंज्ञं समालोक्य युयुधानशरार्दितम् । (२४।१)

द्रौणिर् अभ्यद्रवत् क्रुद्धः सात्वतं रणमूर्धनि ॥ (२४।२)

तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य शैनेयस्य रथं प्रति । (२५।१)

भैमसेनिः सुसंक्रुद्धः प्रत्यमित्रम् अवारयत् ॥ (२५।२)

कार्ष्णायसमयं घोरम् ऋक्षचर्मावृतं महत् । (२६।१)

युक्तं गजनिभैर् वाहैर् न हयैर् नापि वा गजैः ॥ (२६।२)

विक्षिप्तम् अष्टचक्रेण विवृताक्षेण कूजता । (२७।१)

ध्वजेनोच्छ्रिततुण्डेन गृध्रराजेन राजता ॥ (२७।२)

लोहितार्द्रपताकं तम् अन्त्रमालाविभूषितम् । (२८।१)

अष्टचक्रसमायुक्तम् आस्थाय विपुलं रथम् ॥ (२८।२)

शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया । (२९।१)

रक्षसां घोररूपाणाम् अक्षौहिण्या समावृतः ॥ (२९।२)

तम् उद्यतमहाचापं निशाम्य व्यथिता नृपाः । (३०।१)

युगान्तकालसमये दण्डहस्तम् इवान्तकम् ॥ (३०।२)

भयार्दिता प्रचुक्षोभ पुत्रस्य तव वाहिनी । (३१।१)

वायुना क्षोभितावर्ता गङ्गेवोर्ध्वतरङ्गिणी ॥ (३१।२)

घटोत्कचप्रयुक्तेन सिंहनादेन भीषिताः । (३२।१)

प्रसुस्रुवुर् गजा मूत्रं विव्यथुश्च नरा भृशम् ॥ (३२।२)

ततो ऽश्मवृष्टिर् अत्यर्थम् आसीत् तत्र समन्ततः । (३३।१)

संध्याकालाधिकबलैः प्रमुक्ता राक्षसैः क्षितौ ॥ (३३।२)

आयसानि च चक्राणि भुशुण्ड्यः प्रासतोमराः । (३४।१)

पतन्त्यविरलाः शूलाः शतघ्न्यः पट्टिशास्तथा ॥ (३४।२)

तद् उग्रम् अतिरौद्रं च दृष्ट्वा युद्धं नराधिपाः । (३५।१)

तनयास्तव कर्णश्च व्यथिताः प्राद्रवन् दिशः ॥ (३५।२)

तत्रैको ऽस्त्रबलश्लाघी द्रौणिर् मानी न विव्यथे । (३६।१)

व्यधमच्च शरैर् मायां घटोत्कचविनिर्मिताम् ॥ (३६।२)

निहतायां तु मायायाम् अमर्षी स घटोत्कचः । (३७।१)

विससर्ज शरान् घोरांस्ते ऽश्वत्थामानम् आविशन् ॥ (३७।२)

भुजगा इव वेगेन वल्मीकं क्रोधमूर्छिताः । (३८।१)

ते शरा रुधिराभ्यक्ता भित्त्वा शारद्वतीसुतम् । (३८।२)

विविशुर् धरणीं शीघ्रा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ (३८।३)

अश्वत्थामा तु संक्रुद्धो लघुहस्तः प्रतापवान् । (३९।१)

घटोत्कचम् अभिक्रुद्धं बिभेद दशभिः शरैः ॥ (३९।२)

घटोत्कचो ऽतिविद्धस्तु द्रोणपुत्रेण मर्मसु । (४०।१)

चक्रं शतसहस्रारम् अगृह्णाद् व्यथितो भृशम् ॥ (४०।२)

क्षुरान्तं बालसूर्याभं मणिवज्रविभूषितम् । (४१।१)

अश्वत्थाम्नस्तु चिक्षेप भैमसेनिर् जिघांसया ॥ (४१।२)

वेगेन महता गच्छद् विक्षिप्तं द्रौणिना शरैः । (४२।१)

अभाग्यस्येव संकल्पस्तन्मोघं न्यपतद् भुवि ॥ (४२।२)

घटोत्कचस्ततस्तूर्णं दृष्ट्वा चक्रं निपातितम् । (४३।१)

द्रौणिं प्राच्छादयद् बाणैः स्वर्भानुर् इव भास्करम् ॥ (४३।२)

घटोत्कचसुतः श्रीमान् भिन्नाञ्जनचयोपमः । (४४।१)

रुरोध द्रौणिम् आयान्तं प्रभञ्जनम् इवाद्रिराट् ॥ (४४।२)

पौत्रेण भीमसेनस्य शरैः सो ऽञ्जनपर्वणा । (४५।१)

बभौ मेघेन धाराभिर् गिरिर् मेरुर् इवार्दितः ॥ (४५।२)

अश्वत्थामा त्व् असंभ्रान्तो रुद्रोपेन्द्रेन्द्रविक्रमः । (४६।१)

ध्वजम् एकेन बाणेन चिछेदाञ्जनपर्वणः ॥ (४६।२)

द्वाभ्यां तु रथयन्तारं त्रिभिश्चास्य त्रिवेणुकम् । (४७।१)

धनुर् एकेन चिछेद चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ (४७।२)

विरथस्योद्यतं हस्ताद्धेमबिन्दुभिर् आचितम् । (४८।१)

विशिखेन सुतीक्ष्णेन खड्गम् अस्य द्विधाकरोत् ॥ (४८।२)

गदा हेमाङ्गदा राजंस्तूर्णं हैडिम्बसूनुना । (४९।१)

भ्राम्योत्क्षिप्ता शरैः सापि द्रौणिनाभ्याहतापतत् ॥ (४९।२)

ततो ऽन्तरिक्षम् उत्पत्य कालमेघ इवोन्नदन् । (५०।१)

ववर्षाञ्जनपर्वा स द्रुमवर्षं नभस्तलात् ॥ (५०।२)

ततो मायाधरं द्रौणिर् घटोत्कचसुतं दिवि । (५१।१)

मार्गणैर् अभिविव्याध घनं सूर्य इवांशुभिः ॥ (५१।२)

सो ऽवतीर्य पुनस्तस्थौ रथे हेमपरिष्कृते । (५२।१)

महीधर इवात्युच्चः श्रीमान् अञ्जनपर्वतः ॥ (५२।२)

तम् अयस्मयवर्माणं द्रौणिर् भीमात्मजात्मजम् । (५३।१)

जघानाञ्जनपर्वाणं महेश्वर इवान्धकम् ॥ (५३।२)

अथ दृष्ट्वा हतं पुत्रम् अश्वत्थाम्ना महाबलम् । (५४।१)

द्रौणेः सकाशम् अभ्येत्य रोषात् प्रचलिताङ्गदः ॥ (५४।२)

प्राह वाक्यम् असंभ्रान्तो वीरं शारद्वतीसुतम् । (५५।१)

दहन्तं पाण्डवानीकं वनम् अग्निम् इवोद्धतम् ॥ (५५।२)

तिष्ठ तिष्ठ न मे जीवन् द्रोणपुत्र गमिष्यसि । (५६।१)

त्वाम् अद्य निहनिष्यामि क्रौञ्चम् अग्निसुतो यथा ॥ (५६।२)

अश्वत्थामोवाच । (५७।१)

गच्छ वत्स सहान्यैस्त्वं युध्यस्वामरविक्रम । (५७।२)

न हि पुत्रेण हैडिम्बे पिता न्याय्यं प्रबाधितुम् ॥ (५७।३)

कामं खलु न मे रोषो हैडिम्बे विद्यते त्वयि । (५८।१)

किं तु रोषान्वितो जन्तुर् हन्याद् आत्मानम् अप्युत ॥ (५८।२)

संजय उवाच । (५९।१)

श्रुत्वैतत् क्रोधताम्राक्षः पुत्रशोकसमन्वितः । (५९।२)

अश्वत्थामानम् आयस्तो भैमसेनिर् अभाषत ॥ (५९।३)

किम् अहं कातरो द्रौणे पृथग्जन इवाहवे । (६०।१)

भीमात् खल्वहम् उत्पन्नः कुरूणां विपुले कुले ॥ (६०।२)

पाण्डवानाम् अहं पुत्रः समरेष्वनिवर्तिनाम् । (६१।१)

रक्षसाम् अधिराजो ऽहं दशग्रीवसमो बले ॥ (६१।२)

तिष्ठ तिष्ठ न मे जीवन् द्रोणपुत्र गमिष्यसि । (६२।१)

युद्धश्रद्धाम् अहं ते ऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ॥ (६२।२)

इत्युक्त्वा रोषताम्राक्षो राक्षसः सुमहाबलः । (६३।१)

द्रौणिम् अभ्यद्रवत् क्रुद्धो गजेन्द्रम् इव केसरी ॥ (६३।२)

रथाक्षमात्रैर् इषुभिर् अभ्यवर्षद् घटोत्कचः । (६४।१)

रथिनाम् ऋषभं द्रौणिं धाराभिर् इव तोयदः ॥ (६४।२)

शरवृष्टिं शरैर् द्रौणिर् अप्राप्तां तां व्यशातयत् । (६५।१)

ततो ऽन्तरिक्षे बाणानां संग्रामो ऽन्य इवाभवत् ॥ (६५।२)

अथास्त्रसंघर्षकृतैर् विस्फुलिङ्गैः समाबभौ । (६६।१)

विभावरीमुखे व्योम खद्योतैर् इव चित्रितम् ॥ (६६।२)

निशाम्य निहतां मायां द्रौणिना रणमानिना । (६७।१)

घटोत्कचस्ततो मायां ससर्जान्तर्हितः पुनः ॥ (६७।२)

सो ऽभवद् गिरिर् अत्युच्चः शिखरैस्तरुसंकटैः । (६८।१)

शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ॥ (६८।२)

तम् अञ्जनचयप्रख्यं द्रौणिर् दृष्ट्वा महीधरम् । (६९।१)

प्रपतद्भिश्च बहुभिः शस्त्रसंघैर् न चुक्षुभे ॥ (६९।२)

ततः स्मयन्न् इव द्रौणिर् वज्रम् अस्त्रम् उदीरयत् । (७०।१)

स तेनास्त्रेण शैलेन्द्रः क्षिप्तः क्षिप्रम् अनश्यत ॥ (७०।२)

ततः स तोयदो भूत्वा नीलः सेन्द्रायुधो दिवि । (७१।१)

अश्मवृष्टिभिर् अत्युग्रो द्रौणिम् आच्छादयद् रणे ॥ (७१।२)

अथ संधाय वायव्यम् अस्त्रम् अस्त्रविदां वरः । (७२।१)

व्यधमद् द्रोणतनयो नीलमेघं समुत्थितम् ॥ (७२।२)

स मार्गणगणैर् द्रौणिर् दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः । (७३।१)

शतं रथसहस्राणां जघान द्विपदां वरः ॥ (७३।२)

स दृष्ट्वा पुनर् आयान्तं रथेनायतकार्मुकम् । (७४।१)

घटोत्कचम् असंभ्रान्तं राक्षसैर् बहुभिर् वृतम् ॥ (७४।२)

सिंहशार्दूलसदृशैर् मत्तद्विरदविक्रमैः । (७५।१)

गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैर् अपि ॥ (७५।२)

विवृतास्यशिरोग्रीवैर् हैडिम्बानुचरैः सह । (७६।१)

पौलस्त्यैर् यातुधानैश्च तामसैश्चोग्रविक्रमैः ॥ (७६।२)

नानाशस्त्रधरैर् वीरैर् नानाकवचभूषणैः । (७७।१)

महाबलैर् भीमरवैः संरम्भोद्वृत्तलोचनैः ॥ (७७।२)

उपस्थितैस्ततो युद्धे राक्षसैर् युद्धदुर्मदैः । (७८।१)

विषण्णम् अभिसम्प्रेक्ष्य पुत्रं ते द्रौणिर् अब्रवीत् ॥ (७८।२)

तिष्ठ दुर्योधनाद्य त्वं न कार्यः संभ्रमस्त्वया । (७९।१)

सहैभिर् भ्रातृभिर् वीरैः पार्थिवैश्चेन्द्रविक्रमैः ॥ (७९।२)

निहनिष्याम्यमित्रांस्ते न तवास्ति पराजयः । (८०।१)

सत्यं ते प्रतिजानामि पर्याश्वासय वाहिनीम् ॥ (८०।२)

दुर्योधन उवाच । (८१।१)

न त्वेतद् अद्भुतं मन्ये यत् ते महद् इदं मनः । (८१।२)

अस्मासु च परा भक्तिस्तव गौतमिनन्दन ॥ (८१।३)

संजय उवाच । (८२।१)

अश्वत्थामानम् उक्त्वैवं ततः सौबलम् अब्रवीत् । (८२।२)

वृतः शतसहस्रेण रथानां रणशोभिनाम् ॥ (८२।३)

षष्ट्या गजसहस्रैश्च प्रयाहि त्वं धनंजयम् । (८३।१)

कर्णश्च वृषसेनश्च कृपो नीलस्तथैव च ॥ (८३।२)

उदीच्याः कृतवर्मा च पुरुमित्रः श्रुतार्पणः । (८४।१)

दुःशासनो निकुम्भश्च कुण्डभेदी उरुक्रमः ॥ (८४।२)

पुरंजयो दृढरथः पताकी हेमपङ्कजः । (८५।१)

शल्यारुणीन्द्रसेनाश्च संजयो विजयो जयः ॥ (८५।२)

कमलाक्षः पुरुः क्राथी जयवर्मा सुदर्शनः । (८६।१)

एते त्वाम् अनुयास्यन्ति पत्तीनाम् अयुतानि षट् ॥ (८६।२)

जहि भीमं यमौ चोभौ धर्मराजं च मातुल । (८७।१)

असुरान् इव देवेन्द्रो जयाशा मे त्वयि स्थिता ॥ (८७।२)

दारितान् द्रौणिना बाणैर् भृशं विक्षतविग्रहान् । (८८।१)

जहि मातुल कौन्तेयान् असुरान् इव पावकिः ॥ (८८।२)

एवम् उक्तो ययौ शीघ्रं पुत्रेण तव सौबलः । (८९।१)

पिप्रीषुस्ते सुतान् राजन् दिधक्षुश्चैव पाण्डवान् ॥ (८९।२)

अथ प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर् मृधे । (९०।१)

विभावर्यां सुतुमुलं शक्रप्रह्रादयोर् इव ॥ (९०।२)

ततो घटोत्कचो बाणैर् दशभिर् गौतमीसुतम् । (९१।१)

जघानोरसि संक्रुद्धो विषाग्निप्रतिमैर् दृढैः ॥ (९१।२)

स तैर् अभ्याहतो गाढं शरैर् भीमसुतेरितैः । (९२।१)

चचाल रथमध्यस्थो वातोद्धूत इव द्रुमः ॥ (९२।२)

भूयश्चाञ्जलिकेनास्य मार्गणेन महाप्रभम् । (९३।१)

द्रौणिहस्तस्थितं चापं चिछेदाशु घटोत्कचः ॥ (९३।२)

ततो ऽन्यद् द्रौणिर् आदाय धनुर् भारसहं महत् । (९४।१)

ववर्ष विशिखांस्तीक्ष्णान् वारिधारा इवाम्बुदः ॥ (९४।२)

ततः शारद्वतीपुत्रः प्रेषयामास भारत । (९५।१)

सुवर्णपुङ्खाञ् शत्रुघ्नान् खचरान् खचरान् प्रति ॥ (९५।२)

तद्बाणैर् अर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् । (९६।१)

सिंहैर् इव बभौ मत्तं गजानाम् आकुलं कुलम् ॥ (९६।२)

विधम्य राक्षसान् बाणैः साश्वसूतरथान् विभुः । (९७।१)

ददाह भगवान् वह्निर् भूतानीव युगक्षये ॥ (९७।२)

स दग्ध्वाक्षौहिणीं बाणैर् नैरृतान् रुरुचे भृशम् । (९८।१)

पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ॥ (९८।२)

युगान्ते सर्वभूतानि दग्ध्वेव वसुर् उल्बणः । (९९।१)

रराज जयतां श्रेष्ठो द्रोणपुत्रस्तवाहितान् ॥ (९९।२)

तेषु राजसहस्रेषु पाण्डवेयेषु भारत । (१००।१)

नैनं निरीक्षितुं कश्चिच्छक्नोति द्रौणिम् आहवे । (१००।२)

ऋते घटोत्कचाद् वीराद् राक्षसेन्द्रान्महाबलात् ॥ (१००।३)

स पुनर् भरतश्रेष्ठ क्रोधाद् रक्तान्तलोचनः । (१०१।१)

तलं तलेन संहत्य संदश्य दशनच्छदम् । (१०१।२)

स्वसूतम् अब्रवीत् क्रुद्धो द्रोणपुत्राय मां वह ॥ (१०१।३)

स ययौ घोररूपेण तेन जैत्रपताकिना । (१०२।१)

द्वैरथं द्रोणपुत्रेण पुनर् अप्यरिसूदनः ॥ (१०२।२)

स चिक्षेप ततः क्रुद्धो द्रोणपुत्राय राक्षसः । (१०३।१)

अष्टचक्रां महारौद्राम् अशनीं रुद्रनिर्मिताम् ॥ (१०३।२)

ताम् अवप्लुत्य जग्राह द्रौणिर् न्यस्य रथे धनुः । (१०४।१)

चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात् सो ऽवपुप्लुवे ॥ (१०४।२)

साश्वसूतध्वजं वाहं भस्म कृत्वा महाप्रभा । (१०५।१)

विवेश वसुधां भित्त्वा साशनिर् भृशदारुणा ॥ (१०५।२)

द्रौणेस्तत् कर्म दृष्ट्वा तु सर्वभूतान्यपूजयन् । (१०६।१)

यद् अवप्लुत्य जग्राह घोरां शंकरनिर्मिताम् ॥ (१०६।२)

धृष्टद्युम्नरथं गत्वा भैमसेनिस्ततो नृप । (१०७।१)

मुमोच निशितान् बाणान् पुनर् द्रौणेर् महोरसि ॥ (१०७।२)

धृष्टद्युम्नो ऽप्यसंभ्रान्तो मुमोचाशीविषोपमान् । (१०८।१)

सुवर्णपुङ्खान् विशिखान् द्रोणपुत्रस्य वक्षसि ॥ (१०८।२)

ततो मुमोच नाराचान् द्रौणिस्ताभ्यां सहस्रशः । (१०९।१)

तावप्यग्निशिखाप्रख्यैर् जघ्नतुस्तस्य मार्गणान् ॥ (१०९।२)

अतितीव्रम् अभूद् युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः । (११०।१)

योधानां प्रीतिजननं द्रौणेश्च भरतर्षभ ॥ (११०।२)

ततो रथसहस्रेण द्विरदानां शतैस्त्रिभिः । (१११।१)

षड्भिर् वाजिसहस्रैश्च भीमस्तं देशम् आव्रजत् ॥ (१११।२)

ततो भीमात्मजं रक्षो धृष्टद्युम्नं च सानुगम् । (११२।१)

अयोधयत धर्मात्मा द्रौणिर् अक्लिष्टकर्मकृत् ॥ (११२।२)

तत्राद्भुततमं द्रौणिर् दर्शयामास विक्रमम् । (११३।१)

अशक्यं कर्तुम् अन्येन सर्वभूतेषु भारत ॥ (११३।२)

निमेषान्तरमात्रेण साश्वसूतरथद्विपाम् । (११४।१)

अक्षौहिणीं राक्षसानां शितैर् बाणैर् अशातयत् ॥ (११४।२)

मिषतो भीमसेनस्य हैडिम्बेः पार्षतस्य च । (११५।१)

यमयोर् धर्मपुत्रस्य विजयस्याच्युतस्य च ॥ (११५।२)

प्रगाढम् अञ्जोगतिभिर् नाराचैर् अभिताडिताः । (११६।१)

निपेतुर् द्विरदा भूमौ द्विशृङ्गा इव पर्वताः ॥ (११६।२)

निकृत्तैर् हस्तिहस्तैश्च विचलद्भिर् इतस्ततः । (११७।१)

रराज वसुधा कीर्णा विसर्पद्भिर् इवोरगैः ॥ (११७।२)

क्षिप्तैः काञ्चनदण्डैश्च नृपछत्रैः क्षितिर् बभौ । (११८।१)

द्यौर् इवोदितचन्द्रार्का ग्रहाकीर्णा युगक्षये ॥ (११८।२)

प्रवृद्धध्वजमण्डूकां भेरीविस्तीर्णकच्छपाम् । (११९।१)

छत्रहंसावलीजुष्टां फेनचामरमालिनीम् ॥ (११९।२)

कङ्कगृध्रमहाग्राहां नैकायुधझषाकुलाम् । (१२०।१)

रथक्षिप्तमहावप्रां पताकारुचिरद्रुमाम् ॥ (१२०।२)

शरमीनां महारौद्रां प्रासशक्त्युग्रडुण्डुभाम् । (१२१।१)

मज्जामांसमहापङ्कां कबन्धावर्जितोडुपाम् ॥ (१२१।२)

केशशैवलकल्माषां भीरूणां कश्मलावहाम् । (१२२।१)

नागेन्द्रहययोधानां शरीरव्ययसंभवाम् ॥ (१२२।२)

शोणितौघमहावेगां द्रौणिः प्रावर्तयन्नदीम् । (१२३।१)

योधार्तरवनिर्घोषां क्षतजोर्मिसमाकुलाम् ॥ (१२३।२)

प्रायाद् अतिमहाघोरं यमक्षयमहोदधिम् । (१२४।१)

निहत्य राक्षसान् बाणैर् द्रौणिर् हैडिम्बम् आर्दयत् ॥ (१२४।२)

पुनर् अप्यतिसंक्रुद्धः सवृकोदरपार्षतान् । (१२५।१)

स नाराचगणैः पार्थान् द्रौणिर् विद्ध्वा महाबलः ॥ (१२५।२)

जघान सुरथं नाम द्रुपदस्य सुतं विभुः । (१२६।१)

पुनः श्रुतंजयं नाम सुरथस्यानुजं रणे ॥ (१२६।२)

बलानीकं जयानीकं जयाश्वं चाभिजघ्निवान् । (१२७।१)

श्रुताह्वयं च राजेन्द्र द्रौणिर् निन्ये यमक्षयम् ॥ (१२७।२)

त्रिभिश्चान्यैः शरैस्तीक्ष्णैः सुपुङ्खै रुक्ममालिनम् । (१२८।१)

शत्रुंजयं च बलिनं शक्रलोकं निनाय ह ॥ (१२८।२)

जघान स पृषध्रं च चन्द्रदेवं च मानिनम् । (१२९।१)

कुन्तिभोजसुतांश्चाजौ दशभिर् दश जघ्निवान् ॥ (१२९।२)

अश्वत्थामा सुसंक्रुद्धः संधायोग्रम् अजिह्मगम् । (१३०।१)

मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरम् उत्तमम् । (१३०।२)

यमदण्डोपमं घोरम् उद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ (१३०।३)

स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य महाशरः । (१३१।१)

विवेश वसुधां शीघ्रं सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ (१३१।२)

तं हतं पतितं ज्ञात्वा धृष्टद्युम्नो महारथः । (१३२।१)

द्रौणेः सकाशाद् राजेन्द्र अपनिन्ये रथान्तरम् ॥ (१३२।२)

तथा पराङ्मुखरथं सैन्यं यौधिष्ठिरं नृप । (१३३।१)

पराजित्य रणे वीरो द्रोणपुत्रो ननाद ह । (१३३।२)

पूजितः सर्वभूतैश्च तव पुत्रैश्च भारत ॥ (१३३।३)

अथ शरशतभिन्नकृत्तदेहैर् हतपतितैः क्षणदाचरैः समन्तात् । (१३४।१)

निधनम् उपगतैर् मही कृताभूद् गिरिशिखरैर् इव दुर्गमातिरौद्रा ॥ (१३४।२)

तं सिद्धगन्धर्वपिशाचसंघा नागाः सुपर्णाः पितरो वयांसि । (१३५।१)

रक्षोगणा भूतगणाश्च द्रौणिम् अपूजयन्न् अप्सरसः सुराश्च ॥ (१३५।२)