दमयन्त्युवाच । (१।१)

मां चेद् इच्छसि जीवन्तीं मातः सत्यं ब्रवीमि ते । (१।२)

नरवीरस्य वै तस्य नलस्यानयने यत ॥ (१।३)

बृहदश्व उवाच । (२।१)

दमयन्त्या तथोक्ता तु सा देवी भृशदुःखिता । (२।२)

बाष्पेण पिहिता राजन् नोत्तरं किंचिद् अब्रवीत् ॥ (२।३)

तदवस्थां तु तां दृष्ट्वा सर्वम् अन्तःपुरं तदा । (३।१)

हाहाभूतम् अतीवासीद् भृशं च प्ररुरोद ह ॥ (३।२)

ततो भीमं महाराज भार्या वचनम् अब्रवीत् । (४।१)

दमयन्ती तव सुता भर्तारम् अनुशोचति ॥ (४।२)

अपकृष्य च लज्जां मां स्वयम् उक्तवती नृप । (५।१)

प्रयतन्तु तव प्रेष्याः पुण्यश्लोकस्य दर्शने ॥ (५।२)

तया प्रचोदितो राजा ब्राह्मणान् वशवर्तिनः । (६।१)

प्रास्थापयद् दिशः सर्वा यतध्वं नलदर्शने ॥ (६।२)

ततो विदर्भाधिपतेर् नियोगाद् ब्राह्मणर्षभाः । (७।१)

दमयन्तीम् अथो दृष्ट्वा प्रस्थिताः स्मेत्यथाब्रुवन् ॥ (७।२)

अथ तान् अब्रवीद् भैमी सर्वराष्ट्रेष्विदं वचः । (८।१)

ब्रुवध्वं जनसंसत्सु तत्र तत्र पुनः पुनः ॥ (८।२)

क्व नु त्वं कितव छित्त्वा वस्त्रार्धं प्रस्थितो मम । (९।१)

उत्सृज्य विपिने सुप्ताम् अनुरक्तां प्रियां प्रिय ॥ (९।२)

सा वै यथा समादिष्टा तत्रास्ते त्वत्प्रतीक्षिणी । (१०।१)

दह्यमाना भृशं बाला वस्त्रार्धेनाभिसंवृता ॥ (१०।२)

तस्या रुदन्त्याः सततं तेन शोकेन पार्थिव । (११।१)

प्रसादं कुरु वै वीर प्रतिवाक्यं ददस्व च ॥ (११।२)

एतद् अन्यच्च वक्तव्यं कृपां कुर्याद् यथा मयि । (१२।१)

वायुना धूयमानो हि वनं दहति पावकः ॥ (१२।२)

भर्तव्या रक्षणीया च पत्नी हि पतिना सदा । (१३।१)

तन् नष्टम् उभयं कस्माद् धर्मज्ञस्य सतस् तव ॥ (१३।२)

ख्यातः प्राज्ञः कुलीनश् च सानुक्रोशश् च त्वं सदा । (१४।१)

संवृत्तो निरनुक्रोशः शङ्के मद्भाग्यसंक्षयात् ॥ (१४।२)

स कुरुष्व महेष्वास दयां मयि नरर्षभ । (१५।१)

आनृशंस्यं परो धर्मस् त्वत्त एव हि मे श्रुतम् ॥ (१५।२)

एवं ब्रुवाणान् यदि वः प्रतिब्रूयाद्धि कश्चन । (१६।१)

स नरः सर्वथा ज्ञेयः कश्चासौ क्व च वर्तते ॥ (१६।२)

यच्च वो वचनं श्रुत्वा ब्रूयात् प्रतिवचो नरः । (१७।१)

तद् आदाय वचः क्षिप्रं ममावेद्यं द्विजोत्तमाः ॥ (१७।२)

यथा च वो न जानीयाच्चरतो भीमशासनात् । (१८।१)

पुनरागमनं चैव तथा कार्यम् अतन्द्रितैः ॥ (१८।२)

यदि वासौ समृद्धः स्याद् यदि वाप्यधनो भवेत् । (१९।१)

यदि वाप्यर्थकामः स्याज्ज्ञेयम् अस्य चिकीर्षितम् ॥ (१९।२)

एवम् उक्तास् त्वगच्छंस् ते ब्राह्मणाः सर्वतोदिशम् । (२०।१)

नलं मृगयितुं राजंस् तथा व्यसनिनं तदा ॥ (२०।२)

ते पुराणि सराष्ट्राणि ग्रामान् घोषांस् तथाश्रमान् । (२१।१)

अन्वेषन्तो नलं राजन् नाधिजग्मुर् द्विजातयः ॥ (२१।२)

तच्च वाक्यं तथा सर्वे तत्र तत्र विशां पते । (२२।१)

श्रावयांचक्रिरे विप्रा दमयन्त्या यथेरितम् ॥ (२२।२)