संजय उवाच । (१।१)

हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् । (१।२)

शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा तव ह्यपनयो महान् ॥ (१।३)

गतोदके सेतुबन्धो यादृक् तादृग् अयं तव । (२।१)

विलापो निष्फलो राजन्मा शुचो भरतर्षभ ॥ (२।२)

अनतिक्रमणीयो ऽयं कृतान्तस्याद्भुतो विधिः । (३।१)

मा शुचो भरतश्रेष्ठ दिष्टम् एतत् पुरातनम् ॥ (३।२)

यदि हि त्वं पुरा द्यूतात् कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । (४।१)

निवर्तयेथाः पुत्रांश्च न त्वां व्यसनम् आव्रजेत् ॥ (४।२)

युद्धकाले पुनः प्राप्ते तदैव भवता यदि । (५।१)

निवर्तिताः स्युः संरब्धा न त्वां व्यसनम् आव्रजेत् ॥ (५।२)

दुर्योधनं चाविधेयं बध्नीतेति पुरा यदि । (६।१)

कुरून् अचोदयिष्यस् त्वं न त्वां व्यसनम् आव्रजेत् ॥ (६।२)

तत् ते बुद्धिव्यभीचारम् उपलप्स्यन्ति पाण्डवाः । (७।१)

पाञ्चाला वृष्णयः सर्वे ये चान्ये ऽपि महाजनाः ॥ (७।२)

स कृत्वा पितृकर्म त्वं पुत्रं संस्थाप्य सत्पथे । (८।१)

वर्तेथा यदि धर्मेण न त्वां व्यसनम् आव्रजेत् ॥ (८।२)

त्वं तु प्राज्ञतमो लोके हित्वा धर्मं सनातनम् । (९।१)

दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्चान्वगा मतम् ॥ (९।२)

तत् ते विलपितं सर्वं मया राजन्निशामितम् । (१०।१)

अर्थे निविशमानस्य विषमिश्रं यथा मधु ॥ (१०।२)

न तथा मन्यते कृष्णो राजानं पाण्डवं पुरा । (११।१)

न भीष्मं नैव च द्रोणं यथा त्वां मन्यते नृप ॥ (११।२)

व्यजानत यदा तु त्वां राजधर्माद् अधश्च्युतम् । (१२।१)

तदा प्रभृति कृष्णस्त्वां न तथा बहु मन्यते ॥ (१२।२)

परुषाण्युच्यमानांश्च यथा पार्थान् उपेक्षसे । (१३।१)

तस्यानुबन्धः प्राप्तस्त्वां पुत्राणां राज्यकामुकम् ॥ (१३।२)

पितृपैतामहं राज्यम् अपवृत्तं तदानघ । (१४।१)

अथ पार्थैर् जितां कृत्स्नां पृथिवीं प्रत्यपद्यथाः ॥ (१४।२)

पाण्डुनावर्जितं राज्यं कौरवाणां यशस्तथा । (१५।१)

ततश्चाभ्यधिकं भूयः पाण्डवैर् धर्मचारिभिः ॥ (१५।२)

तेषां तत् तादृशं कर्म त्वाम् आसाद्य सुनिष्फलम् । (१६।१)

यत् पित्र्याद् भ्रंशिता राज्यात् त्वयेहामिषगृद्धिना ॥ (१६।२)

यत् पुनर् युद्धकाले त्वं पुत्रान् गर्हयसे नृप । (१७।१)

बहुधा व्याहरन् दोषान्न तद् अद्योपपद्यते ॥ (१७।२)

न हि रक्षन्ति राजानो युध्यन्तो जीवितं रणे । (१८।१)

चमूं विगाह्य पार्थानां युध्यन्ते क्षत्रियर्षभाः ॥ (१८।२)

यां तु कृष्णार्जुनौ सेनां यां सात्यकिवृकोदरौ । (१९।१)

रक्षेरन् को नु तां युध्येच्चमूम् अन्यत्र कौरवैः ॥ (१९।२)

येषां योद्धा गुडाकेशो येषां मन्त्री जनार्दनः । (२०।१)

येषां च सात्यकिर् गोप्ता येषां गोप्ता वृकोदरः ॥ (२०।२)

को हि तान् विषहेद् योद्धुं मर्त्यधर्मा धनुर्धरः । (२१।१)

अन्यत्र कौरवेयेभ्यो ये वा तेषां पदानुगाः ॥ (२१।२)

यावत् तु शक्यते कर्तुम् अनुरक्तैर् जनाधिपैः । (२२।१)

क्षत्रधर्मरतैः शूरैस्तावत् कुर्वन्ति कौरवाः ॥ (२२।२)

यथा तु पुरुषव्याघ्रैर् युद्धं परमसङ्कटम् । (२३।१)

कुरूणां पाण्डवैः सार्धं तत् सर्वं शृणु तत्त्वतः ॥ (२३।२)