MBh, 4, 16
Select a line for its word-by-word analysis.
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा वै तनुमध्यमा । (२।१)
kṛtvā śaucaṃ yathānyāyaṃ kṛṣṇā vai tanumadhyamā |
किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन्मम ॥ (३।२)
kiṃ karomi kva gacchāmi kathaṃ kāryaṃ bhavenmama ||
नान्यः कर्ता ऋते भीमान्ममाद्य मनसः प्रियम् ॥ (४।२)
nānyaḥ kartā ṛte bhīmānmamādya manasaḥ priyam ||
प्राद्रवन्नाथम् इच्छन्ती कृष्णा नाथवती सती । (५।२)
prādravannātham icchantī kṛṣṇā nāthavatī satī |
बाहुभ्यां परिरभ्यैनं प्राबोधयद् अनिन्दिता । (७।२)
bāhubhyāṃ parirabhyainaṃ prābodhayad aninditā |
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन यथा मृतः । (९।१)
uttiṣṭhottiṣṭha kiṃ śeṣe bhīmasena yathā mṛtaḥ |
नामृतस्य हि पापीयान् भार्याम् आलभ्य जीवति ॥ (९।२)
nāmṛtasya hi pāpīyān bhāryām ālabhya jīvati ||
तस्मिञ् जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि । (१०।१)
tasmiñ jīvati pāpiṣṭhe senāvāhe mama dviṣi |
तत् कर्म कृतवत्यद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥ (१०।२)
tat karma kṛtavatyadya kathaṃ nidrāṃ niṣevase ||
स सम्प्रहाय शयनं राजपुत्र्या प्रबोधितः । (११।१)
sa samprahāya śayanaṃ rājaputryā prabodhitaḥ |
अथाब्रवीद् राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् । (१२।१)
athābravīd rājaputrīṃ kauravyo mahiṣīṃ priyām |
केनास्यर्थेन सम्प्राप्ता त्वरितेव ममान्तिकम् ॥ (१२।२)
kenāsyarthena samprāptā tvariteva mamāntikam ||
न ते प्रकृतिमान् वर्णः कृशा पाण्डुश्च लक्ष्यसे । (१३।१)
na te prakṛtimān varṇaḥ kṛśā pāṇḍuśca lakṣyase |
आचक्ष्व परिशेषेण सर्वं विद्याम् अहं यथा ॥ (१३।२)
ācakṣva pariśeṣeṇa sarvaṃ vidyām ahaṃ yathā ||
सुखं वा यदि वा दुःखं द्वेष्यं वा यदि वा प्रियम् । (१४।१)
sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ dveṣyaṃ vā yadi vā priyam |
यथावत् सर्वम् आचक्ष्व श्रुत्वा ज्ञास्यामि यत् परम् ॥ (१४।२)
yathāvat sarvam ācakṣva śrutvā jñāsyāmi yat param ||
अहम् एव हि ते कृष्णे विश्वास्यः सर्वकर्मसु । (१५।१)
aham eva hi te kṛṣṇe viśvāsyaḥ sarvakarmasu |
अहम् आपत्सु चापि त्वां मोक्षयामि पुनः पुनः ॥ (१५।२)
aham āpatsu cāpi tvāṃ mokṣayāmi punaḥ punaḥ ||
शीघ्रम् उक्त्वा यथाकामं यत् ते कार्यं विवक्षितम् । (१६।१)
śīghram uktvā yathākāmaṃ yat te kāryaṃ vivakṣitam |
गच्छ वै शयनायैव पुरा नान्यो ऽवबुध्यते ॥ (१६।२)
gaccha vai śayanāyaiva purā nānyo 'vabudhyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.