MBh, 3, 130
Select a line for its word-by-word analysis.
इह मर्त्यास् तपस् तप्त्वा स्वर्गं गच्छन्ति भारत । (१।२)
iha martyās tapas taptvā svargaṃ gacchanti bhārata |
इह ये वै मरिष्यन्ति ते वै स्वर्गजितो नराः ॥ (२।२)
iha ye vai mariṣyanti te vai svargajito narāḥ ||
द्वारं निषादराष्ट्रस्य येषां द्वेषात् सरस्वती । (४।१)
dvāraṃ niṣādarāṣṭrasya yeṣāṃ dveṣāt sarasvatī |
प्रविष्टा पृथिवीं वीर मा निषादा हि मां विदुः ॥ (४।२)
praviṣṭā pṛthivīṃ vīra mā niṣādā hi māṃ viduḥ ||
यत्रैनाम् अभ्यवर्तन्त दिव्याः पुण्याः समुद्रगाः ॥ (५।२)
yatrainām abhyavartanta divyāḥ puṇyāḥ samudragāḥ ||
एतत् सिन्धोर् महत् तीर्थं यत्रागस्त्यम् अरिंदम । (६।१)
etat sindhor mahat tīrthaṃ yatrāgastyam ariṃdama |
एतत् प्रभासते तीर्थं प्रभासं भास्करद्युते । (७।१)
etat prabhāsate tīrthaṃ prabhāsaṃ bhāskaradyute |
इन्द्रस्य दयितं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम् ॥ (७।२)
indrasya dayitaṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam ||
एतद् विष्णुपदं नाम दृश्यते तीर्थम् उत्तमम् । (८।१)
etad viṣṇupadaṃ nāma dṛśyate tīrtham uttamam |
बद्ध्वात्मानं निपतितो विपाशः पुनर् उत्थितः ॥ (९।२)
baddhvātmānaṃ nipatito vipāśaḥ punar utthitaḥ ||
काश्मीरमण्डलं चैतत् सर्वपुण्यम् अरिंदम । (१०।१)
kāśmīramaṇḍalaṃ caitat sarvapuṇyam ariṃdama |
महर्षिभिश् चाध्युषितं पश्येदं भ्रातृभिः सह ॥ (१०।२)
maharṣibhiś cādhyuṣitaṃ paśyedaṃ bhrātṛbhiḥ saha ||
अत्रोत्तराणां सर्वेषाम् ऋषीणां नाहुषस्य च । (११।१)
atrottarāṇāṃ sarveṣām ṛṣīṇāṃ nāhuṣasya ca |
अग्नेश् चात्रैव संवादः काश्यपस्य च भारत ॥ (११।२)
agneś cātraiva saṃvādaḥ kāśyapasya ca bhārata ||
वर्षम् अस्य गिरेर् मध्ये रामेण श्रीमता कृतम् ॥ (१२।२)
varṣam asya girer madhye rāmeṇa śrīmatā kṛtam ||
एष वातिकषण्डो वै प्रख्यातः सत्यविक्रमः । (१३।१)
eṣa vātikaṣaṇḍo vai prakhyātaḥ satyavikramaḥ |
नाभ्यवर्तत यद् द्वारं विदेहान् उत्तरं च यः ॥ (१३।२)
nābhyavartata yad dvāraṃ videhān uttaraṃ ca yaḥ ||
ह्रदश् च कुशवान् एष यत्र पद्मं कुशेशयम् । (१५।१)
hradaś ca kuśavān eṣa yatra padmaṃ kuśeśayam |
आश्रमश् चैव रुक्मिण्या यत्राशाम्यद् अकोपना ॥ (१५।२)
āśramaś caiva rukmiṇyā yatrāśāmyad akopanā ||
समाधीनां समासस् तु पाण्डवेय श्रुतस् त्वया । (१६।१)
samādhīnāṃ samāsas tu pāṇḍaveya śrutas tvayā |
तं द्रक्ष्यसि महाराज भृगुतुङ्गं महागिरिम् ॥ (१६।२)
taṃ drakṣyasi mahārāja bhṛgutuṅgaṃ mahāgirim ||
उशीनरो वै यत्रेष्ट्वा वासवाद् अत्यरिच्यत ॥ (१७।२)
uśīnaro vai yatreṣṭvā vāsavād atyaricyata ||
अभ्यगच्छत राजानं ज्ञातुम् अग्निश् च भारत ॥ (१८।२)
abhyagacchata rājānaṃ jñātum agniś ca bhārata ||
इन्द्रः श्येनः कपोतो ऽग्निर् भूत्वा यज्ञे ऽभिजग्मतुः ॥ (१९।२)
indraḥ śyenaḥ kapoto 'gnir bhūtvā yajñe 'bhijagmatuḥ ||
ऊरुं राज्ञः समासाद्य कपोतः श्येनजाद् भयात् । (२०।१)
ūruṃ rājñaḥ samāsādya kapotaḥ śyenajād bhayāt |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.