MBh, 12, 42
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो युधिष्ठिरो राजा ज्ञातीनां ये हता मृधे । (१।२)
tato yudhiṣṭhiro rājā jñātīnāṃ ye hatā mṛdhe |
धृतराष्ट्रो ददौ राजा पुत्राणाम् और्ध्वदेहिकम् । (२।१)
dhṛtarāṣṭro dadau rājā putrāṇām aurdhvadehikam |
युधिष्ठिरस्तु कर्णस्य द्रोणस्य च महात्मनः । (३।१)
yudhiṣṭhirastu karṇasya droṇasya ca mahātmanaḥ |
धृष्टद्युम्नाभिमन्युभ्यां हैडिम्बस्य च रक्षसः ॥ (३।२)
dhṛṣṭadyumnābhimanyubhyāṃ haiḍimbasya ca rakṣasaḥ ||
ब्राह्मणानां सहस्राणि पृथग् एकैकम् उद्दिशन् । (५।१)
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi pṛthag ekaikam uddiśan |
धनैश्च वस्त्रै रत्नैश्च गोभिश्च समतर्पयत् ॥ (५।२)
dhanaiśca vastrai ratnaiśca gobhiśca samatarpayat ||
ये चान्ये पृथिवीपाला येषां नास्ति सुहृज्जनः । (६।१)
ye cānye pṛthivīpālā yeṣāṃ nāsti suhṛjjanaḥ |
उद्दिश्योद्दिश्य तेषां च चक्रे राजौर्ध्वदैहिकम् ॥ (६।२)
uddiśyoddiśya teṣāṃ ca cakre rājaurdhvadaihikam ||
सुहृदां कारयामास सर्वेषाम् और्ध्वदैहिकम् ॥ (७।२)
suhṛdāṃ kārayāmāsa sarveṣām aurdhvadaihikam ||
स तेषाम् अनृणो भूत्वा गत्वा लोकेष्ववाच्यताम् । (८।१)
sa teṣām anṛṇo bhūtvā gatvā lokeṣvavācyatām |
कृतकृत्यो ऽभवद् राजा प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ (८।२)
kṛtakṛtyo 'bhavad rājā prajā dharmeṇa pālayan ||
धृतराष्ट्रं यथापूर्वं गान्धारीं विदुरं तथा । (९।१)
dhṛtarāṣṭraṃ yathāpūrvaṃ gāndhārīṃ viduraṃ tathā |
सर्वांश्च कौरवामात्यान् भृत्यांश्च समपूजयत् ॥ (९।२)
sarvāṃśca kauravāmātyān bhṛtyāṃśca samapūjayat ||
याश्च तत्र स्त्रियः काश्चिद्धतवीरा हतात्मजाः । (१०।१)
yāśca tatra striyaḥ kāściddhatavīrā hatātmajāḥ |
सर्वास्ताः कौरवो राजा सम्पूज्यापालयद् घृणी ॥ (१०।२)
sarvāstāḥ kauravo rājā sampūjyāpālayad ghṛṇī ||
स विजित्य महीं कृत्स्नाम् आनृण्यं प्राप्य वैरिषु । (१२।१)
sa vijitya mahīṃ kṛtsnām ānṛṇyaṃ prāpya vairiṣu |
निःसपत्नः सुखी राजा विजहार युधिष्ठिरः ॥ (१२।२)
niḥsapatnaḥ sukhī rājā vijahāra yudhiṣṭhiraḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.