महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 167

831 of 1995 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

भीष्म उवाच । (१।१)

bhīṣma uvāca

1.2१.२

द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः । (१।२)

draupadeyā mahārāja sarve pañca mahārathāḥ |

1.3१.३

वैराटिर् उत्तरश्चैव रथो मम महान्मतः ॥ (१।३)

vairāṭir uttaraścaiva ratho mama mahānmataḥ ||

2.1२.१

अभिमन्युर् महाराज रथयूथपयूथपः । (२।१)

abhimanyur mahārāja rathayūthapayūthapaḥ |

2.2२.२

समः पार्थेन समरे वासुदेवेन वा भवेत् ॥ (२।२)

samaḥ pārthena samare vāsudevena vā bhavet ||

3.1३.१

लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च मनस्वी दृढविक्रमः । (३।१)

laghvastraścitrayodhī ca manasvī dṛḍhavikramaḥ |

3.2३.२

संस्मरन् वै परिक्लेशं स्वपितुर् विक्रमिष्यति ॥ (३।२)

saṃsmaran vai parikleśaṃ svapitur vikramiṣyati ||

4.1४.१

सात्यकिर् माधवः शूरो रथयूथपयूथपः । (४।१)

sātyakir mādhavaḥ śūro rathayūthapayūthapaḥ |

4.2४.२

एष वृष्णिप्रवीराणाम् अमर्षी जितसाध्वसः ॥ (४।२)

eṣa vṛṣṇipravīrāṇām amarṣī jitasādhvasaḥ ||

5.1५.१

उत्तमौजास्तथा राजन् रथो मम महान्मतः । (५।१)

uttamaujāstathā rājan ratho mama mahānmataḥ |

5.2५.२

युधामन्युश्च विक्रान्तो रथोदारो नरर्षभः ॥ (५।२)

yudhāmanyuśca vikrānto rathodāro nararṣabhaḥ ||

6.1६.१

एतेषां बहुसाहस्रा रथा नागा हयास्तथा । (६।१)

eteṣāṃ bahusāhasrā rathā nāgā hayāstathā |

6.2६.२

योत्स्यन्ते ते तनुं त्यक्त्वा कुन्तीपुत्रप्रियेप्सया ॥ (६।२)

yotsyante te tanuṃ tyaktvā kuntīputrapriyepsayā ||

7.1७.१

पाण्डवैः सह राजेन्द्र तव सेनासु भारत । (७।१)

pāṇḍavaiḥ saha rājendra tava senāsu bhārata |

7.2७.२

अग्निमारुतवद् राजन्न् आह्वयन्तः परस्परम् ॥ (७।२)

agnimārutavad rājann āhvayantaḥ parasparam ||

8.1८.१

अजेयौ समरे वृद्धौ विराटद्रुपदावुभौ । (८।१)

ajeyau samare vṛddhau virāṭadrupadāvubhau |

8.2८.२

महारथौ महावीर्यौ मतौ मे पुरुषर्षभौ ॥ (८।२)

mahārathau mahāvīryau matau me puruṣarṣabhau ||

9.1९.१

वयोवृद्धावपि तु तौ क्षत्रधर्मपरायणौ । (९।१)

vayovṛddhāvapi tu tau kṣatradharmaparāyaṇau |

9.2९.२

यतिष्येते परं शक्त्या स्थितौ वीरगते पथि ॥ (९।२)

yatiṣyete paraṃ śaktyā sthitau vīragate pathi ||

10.1१०.१

संबन्धकेन राजेन्द्र तौ तु वीर्यबलान्वयात् । (१०।१)

saṃbandhakena rājendra tau tu vīryabalānvayāt |

10.2१०.२

आर्यवृत्तौ महेष्वासौ स्नेहपाशसितावुभौ ॥ (१०।२)

āryavṛttau maheṣvāsau snehapāśasitāvubhau ||

11.1११.१

कारणं प्राप्य तु नराः सर्व एव महाभुजाः । (११।१)

kāraṇaṃ prāpya tu narāḥ sarva eva mahābhujāḥ |

11.2११.२

शूरा वा कातरा वापि भवन्ति नरपुंगव ॥ (११।२)

śūrā vā kātarā vāpi bhavanti narapuṃgava ||

12.1१२.१

एकायनगतावेतौ पार्थेन दृढभक्तिकौ । (१२।१)

ekāyanagatāvetau pārthena dṛḍhabhaktikau |

12.2१२.२

त्यक्त्वा प्राणान् परं शक्त्या घटितारौ नराधिप ॥ (१२।२)

tyaktvā prāṇān paraṃ śaktyā ghaṭitārau narādhipa ||

13.1१३.१

पृथग् अक्षौहिणीभ्यां तावुभौ संयति दारुणौ । (१३।१)

pṛthag akṣauhiṇībhyāṃ tāvubhau saṃyati dāruṇau |

13.2१३.२

संबन्धिभावं रक्षन्तौ महत् कर्म करिष्यतः ॥ (१३।२)

saṃbandhibhāvaṃ rakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ||

14.1१४.१

लोकवीरौ महेष्वासौ त्यक्तात्मानौ च भारत । (१४।१)

lokavīrau maheṣvāsau tyaktātmānau ca bhārata |

14.2१४.२

प्रत्ययं परिरक्षन्तौ महत् कर्म करिष्यतः ॥ (१४।२)

pratyayaṃ parirakṣantau mahat karma kariṣyataḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 167

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit