भीष्म उवाच । (१।१)

तूष्णीम् आसीद् अर्जुनस्तु पवनस्त्वब्रवीत् पुनः । (१।२)

शृणु मे ब्राह्मणेष्वेव मुख्यं कर्म जनाधिप ॥ (१।३)

मदस्यास्यम् अनुप्राप्ता यदा सेन्द्रा दिवौकसः । (२।१)

तदेयं च्यवनेनेह हृता तेषां वसुंधरा ॥ (२।२)

उभौ लोकौ हृतौ मत्वा ते देवा दुःखिताभवन् । (३।१)

शोकार्ताश्च महात्मानं ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ (३।२)

देवा ऊचुः । (४।१)

मदास्यव्यतिषिक्तानाम् अस्माकं लोकपूजित । (४।२)

च्यवनेन हृता भूमिः कपैश्चापि दिवं प्रभो ॥ (४।३)

ब्रह्मोवाच । (५।१)

गच्छध्वं शरणं विप्रान् आशु सेन्द्रा दिवौकसः । (५।२)

प्रसाद्य तान् उभौ लोकाववाप्स्यथ यथा पुरा ॥ (५।३)

ते ययुः शरणं विप्रांस्त ऊचुः काञ्जयामहे । (६।१)

इत्युक्तास्ते द्विजान् प्राहुर् जयतेह कपान् इति । (६।२)

भूगतान् हि विजेतारो वयम् इत्येव पार्थिव ॥ (६।३)

ततः कर्म समारब्धं ब्राह्मणैः कपनाशनम् । (७।१)

तच्छ्रुत्वा प्रेषितो दूतो ब्राह्मणेभ्यो धनी कपैः ॥ (७।२)

स च तान् ब्राह्मणान् आह धनी कपवचो यथा । (८।१)

भवद्भिः सदृशाः सर्वे कपाः किम् इह वर्तते ॥ (८।२)

सर्वे वेदविदः प्राज्ञाः सर्वे च क्रतुयाजिनः । (९।१)

सर्वे सत्यव्रताश्चैव सर्वे तुल्या महर्षिभिः ॥ (९।२)

श्रीश्चैव रमते तेषु धारयन्ति श्रियं च ते । (१०।१)

वृथा दारान्न गच्छन्ति वृथामांसं न भुञ्जते ॥ (१०।२)

दीप्तम् अग्निं जुह्वति च गुरूणां वचने स्थिताः । (११।१)

सर्वे च नियतात्मानो बालानां संविभागिनः ॥ (११।२)

उपेत्य शकटैर् यान्ति न सेवन्ति रजस्वलाम् । (१२।१)

अभुक्तवत्सु नाश्नन्ति दिवा चैव न शेरते ॥ (१२।२)

एतैश्चान्यैश्च बहुभिर् गुणैर् युक्तान् कथं कपान् । (१३।१)

विजेष्यथ निवर्तध्वं निवृत्तानां शुभं हि वः ॥ (१३।२)

ब्राह्मणा ऊचुः । (१४।१)

कपान् वयं विजेष्यामो ये देवास्ते वयं स्मृताः । (१४।२)

तस्माद् वध्याः कपास्माकं धनिन् याहि यथागतम् ॥ (१४।३)

धनी गत्वा कपान् आह न वो विप्राः प्रियंकराः । (१५।१)

गृहीत्वास्त्राण्यथो विप्रान् कपाः सर्वे समाद्रवन् ॥ (१५।२)

समुदग्रध्वजान् दृष्ट्वा कपान् सर्वे द्विजातयः । (१६।१)

व्यसृजञ्ज्वलितान् अग्नीन् कपानां प्राणनाशनान् ॥ (१६।२)

ब्रह्मसृष्टा हव्यभुजः कपान् भुक्त्वा सनातनाः । (१७।१)

नभसीव यथाभ्राणि व्यराजन्त नराधिप । (१७।२)

प्रशशंसुर् द्विजांश्चैव ब्रह्माणं च यशस्विनम् ॥ (१७।३)

तेषां तेजस्तथा वीर्यं देवानां ववृधे ततः । (१८।१)

अवाप्नुवंश्चामरत्वं त्रिषु लोकेषु पूजितम् ॥ (१८।२)

इत्युक्तवचनं वायुम् अर्जुनः प्रत्यभाषत । (१९।१)

प्रतिपूज्य महाबाहो यत् तच्छृणु नराधिप ॥ (१९।२)

जीवाम्यहं ब्राह्मणार्थे सर्वथा सततं प्रभो । (२०।१)

ब्रह्मणे ब्राह्मणेभ्यश्च प्रणमामि च नित्यशः ॥ (२०।२)

दत्तात्रेयप्रसादाच्च मया प्राप्तम् इदं यशः । (२१।१)

लोके च परमा कीर्तिर् धर्मश्च चरितो महान् ॥ (२१।२)

अहो ब्राह्मणकर्माणि यथा मारुत तत्त्वतः । (२२।१)

त्वया प्रोक्तानि कार्त्स्न्येन श्रुतानि प्रयतेन ह ॥ (२२।२)

वायुर् उवाच । (२३।१)

ब्राह्मणान् क्षत्रधर्मेण पालयस्वेन्द्रियाणि च । (२३।२)

भृगुभ्यस्ते भयं घोरं तत् तु कालाद् भविष्यति ॥ (२३।३)