भीष्म उवाच । (१।१)

ततो माम् अब्रवीद् रामः प्रहसन्न् इव भारत । (१।२)

दिष्ट्या भीष्म मया सार्धं योद्धुम् इच्छसि संगरे ॥ (१।३)

अयं गच्छामि कौरव्य कुरुक्षेत्रं त्वया सह । (२।१)

भाषितं तत् करिष्यामि तत्रागच्छेः परंतप ॥ (२।२)

तत्र त्वां निहतं माता मया शरशताचितम् । (३।१)

जाह्नवी पश्यतां भीष्म गृध्रकङ्कबडाशनम् ॥ (३।२)

कृपणं त्वाम् अभिप्रेक्ष्य सिद्धचारणसेविता । (४।१)

मया विनिहतं देवी रोदताम् अद्य पार्थिव ॥ (४।२)

अतदर्हा महाभागा भगीरथसुता नदी । (५।१)

या त्वाम् अजीजनन्मन्दं युद्धकामुकम् आतुरम् ॥ (५।२)

एहि गच्छ मया भीष्म युद्धम् अद्यैव वर्तताम् । (६।१)

गृहाण सर्वं कौरव्य रथादि भरतर्षभ ॥ (६।२)

इति ब्रुवाणं तम् अहं रामं परपुरंजयम् । (७।१)

प्रणम्य शिरसा राजन्न् एवम् अस्त्वित्यथाब्रुवम् ॥ (७।२)

एवम् उक्त्वा ययौ रामः कुरुक्षेत्रं युयुत्सया । (८।१)

प्रविश्य नगरं चाहं सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ (८।२)

ततः कृतस्वस्त्ययनो मात्रा प्रत्यभिनन्दितः । (९।१)

द्विजातीन् वाच्य पुण्याहं स्वस्ति चैव महाद्युते ॥ (९।२)

रथम् आस्थाय रुचिरं राजतं पाण्डुरैर् हयैः । (१०।१)

सूपस्करं स्वधिष्ठानं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥ (१०।२)

उपपन्नं महाशस्त्रैः सर्वोपकरणान्वितम् । (११।१)

तत् कुलीनेन वीरेण हयशास्त्रविदा नृप ॥ (११।२)

युक्तं सूतेन शिष्टेन बहुशो दृष्टकर्मणा । (१२।१)

दंशितः पाण्डुरेणाहं कवचेन वपुष्मता ॥ (१२।२)

पाण्डुरं कार्मुकं गृह्य प्रायां भरतसत्तम । (१३।१)

पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ (१३।२)

पाण्डुरैश्चामरैश्चापि वीज्यमानो नराधिप । (१४।१)

शुक्लवासाः सितोष्णीषः सर्वशुक्लविभूषणः ॥ (१४।२)

स्तूयमानो जयाशीर्भिर् निष्क्रम्य गजसाह्वयात् । (१५।१)

कुरुक्षेत्रं रणक्षेत्रम् उपायां भरतर्षभ ॥ (१५।२)

ते हयाश्चोदितास्तेन सूतेन परमाहवे । (१६।१)

अवहन्मां भृशं राजन्मनोमारुतरंहसः ॥ (१६।२)

गत्वाहं तत् कुरुक्षेत्रं स च रामः प्रतापवान् । (१७।१)

युद्धाय सहसा राजन् पराक्रान्तौ परस्परम् ॥ (१७।२)

ततः संदर्शने ऽतिष्ठं रामस्यातितपस्विनः । (१८।१)

प्रगृह्य शङ्खप्रवरं ततः प्राधमम् उत्तमम् ॥ (१८।२)

ततस्तत्र द्विजा राजंस्तापसाश्च वनौकसः । (१९।१)

अपश्यन्त रणं दिव्यं देवाः सर्षिगणास्तदा ॥ (१९।२)

ततो दिव्यानि माल्यानि प्रादुरासन्मुहुर् मुहुः । (२०।१)

वादित्राणि च दिव्यानि मेघवृन्दानि चैव ह ॥ (२०।२)

ततस्ते तापसाः सर्वे भार्गवस्यानुयायिनः । (२१।१)

प्रेक्षकाः समपद्यन्त परिवार्य रणाजिरम् ॥ (२१।२)

ततो माम् अब्रवीद् देवी सर्वभूतहितैषिणी । (२२।१)

माता स्वरूपिणी राजन् किम् इदं ते चिकीर्षितम् ॥ (२२।२)

गत्वाहं जामदग्न्यं तं प्रयाचिष्ये कुरूद्वह । (२३।१)

भीष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति पुनः पुनः ॥ (२३।२)

मा मैवं पुत्र निर्बन्धं कुरु विप्रेण पार्थिव । (२४।१)

जामदग्न्येन समरे योद्धुम् इत्यवभर्त्सयत् ॥ (२४।२)

किं न वै क्षत्रियहरो हरतुल्यपराक्रमः । (२५।१)

विदितः पुत्र रामस्ते यतस्त्वं योद्धुम् इच्छसि ॥ (२५।२)

ततो ऽहम् अब्रुवं देवीम् अभिवाद्य कृताञ्जलिः । (२६।१)

सर्वं तद् भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं स्वयंवरे ॥ (२६।२)

यथा च रामो राजेन्द्र मया पूर्वं प्रसादितः । (२७।१)

काशिराजसुतायाश्च यथा कामः पुरातनः ॥ (२७।२)

ततः सा रामम् अभ्येत्य जननी मे महानदी । (२८।१)

मदर्थं तम् ऋषिं देवी क्षमयामास भार्गवम् । (२८।२)

भीष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति वचो ऽब्रवीत् ॥ (२८।३)

स च ताम् आह याचन्तीं भीष्मम् एव निवर्तय । (२९।१)

न हि मे कुरुते कामम् इत्यहं तम् उपागमम् ॥ (२९।२)

संजय उवाच । (३०।१)

ततो गङ्गा सुतस्नेहाद् भीष्मं पुनर् उपागमत् । (३०।२)

न चास्याः सो ऽकरोद् वाक्यं क्रोधपर्याकुलेक्षणः ॥ (३०।३)

अथादृश्यत धर्मात्मा भृगुश्रेष्ठो महातपाः । (३१।१)

आह्वयामास च पुनर् युद्धाय द्विजसत्तमः ॥ (३१।२)