महाभारतMahābhārata

MBh, 11, 27

1328 of 1995 · 53 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ते समासाद्य गङ्गां तु शिवां पुण्यजनोचिताम् । (१।२)

te samāsādya gaṅgāṃ tu śivāṃ puṇyajanocitām |

1.3१.३

ह्रदिनीं वप्रसम्पन्नां महानूपां महावनाम् ॥ (१।३)

hradinīṃ vaprasampannāṃ mahānūpāṃ mahāvanām ||

2.1२.१

भूषणान्य् उत्तरीयाणि वेष्टनान्य् अवमुच्य च । (२।१)

bhūṣaṇāny uttarīyāṇi veṣṭanāny avamucya ca |

2.2२.२

ततः पितॄणां पौत्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च ॥ (२।२)

tataḥ pitṝṇāṃ pautrāṇāṃ bhrātṝṇāṃ svajanasya ca ||

3.1३.१

पुत्राणाम् आर्यकाणां च पतीनां च कुरुस्त्रियः । (३।१)

putrāṇām āryakāṇāṃ ca patīnāṃ ca kurustriyaḥ |

3.2३.२

उदकं चक्रिरे सर्वा रुदन्त्यो भृशदुःखिताः । (३।२)

udakaṃ cakrire sarvā rudantyo bhṛśaduḥkhitāḥ |

3.3३.३

सुहृदां चापि धर्मज्ञाः प्रचक्रुः सलिलक्रियाः ॥ (३।३)

suhṛdāṃ cāpi dharmajñāḥ pracakruḥ salilakriyāḥ ||

4.1४.१

उदके क्रियमाणे तु वीराणां वीरपत्निभिः । (४।१)

udake kriyamāṇe tu vīrāṇāṃ vīrapatnibhiḥ |

4.2४.२

सूपतीर्थाभवद् गङ्गा भूयो विप्रससार च ॥ (४।२)

sūpatīrthābhavad gaṅgā bhūyo viprasasāra ca ||

5.1५.१

तन् महोदधिसंकाशं निरानन्दम् अनुत्सवम् । (५।१)

tan mahodadhisaṃkāśaṃ nirānandam anutsavam |

5.2५.२

वीरपत्नीभिर् आकीर्णं गङ्गातीरम् अशोभत ॥ (५।२)

vīrapatnībhir ākīrṇaṃ gaṅgātīram aśobhata ||

6.1६.१

ततः कुन्ती महाराज सहसा शोककर्शिता । (६।१)

tataḥ kuntī mahārāja sahasā śokakarśitā |

6.2६.२

रुदती मन्दया वाचा पुत्रान् वचनम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

rudatī mandayā vācā putrān vacanam abravīt ||

7.1७.१

यः स शूरो महेष्वासो रथयूथपयूथपः । (७।१)

yaḥ sa śūro maheṣvāso rathayūthapayūthapaḥ |

7.2७.२

अर्जुनेन हतः संख्ये वीरलक्षणलक्षितः ॥ (७।२)

arjunena hataḥ saṃkhye vīralakṣaṇalakṣitaḥ ||

8.1८.१

यं सूतपुत्रं मन्यध्वं राधेयम् इति पाण्डवाः । (८।१)

yaṃ sūtaputraṃ manyadhvaṃ rādheyam iti pāṇḍavāḥ |

8.2८.२

यो व्यराजच् चमूमध्ये दिवाकर इव प्रभुः ॥ (८।२)

yo vyarājac camūmadhye divākara iva prabhuḥ ||

9.1९.१

प्रत्ययुध्यत यः सर्वान् पुरा वः सपदानुगान् । (९।१)

pratyayudhyata yaḥ sarvān purā vaḥ sapadānugān |

9.2९.२

दुर्योधनबलं सर्वं यः प्रकर्षन् व्यरोचत ॥ (९।२)

duryodhanabalaṃ sarvaṃ yaḥ prakarṣan vyarocata ||

10.1१०.१

यस्य नास्ति समो वीर्ये पृथिव्याम् अपि कश्चन । (१०।१)

yasya nāsti samo vīrye pṛthivyām api kaścana |

10.2१०.२

सत्यसंधस्य शूरस्य संग्रामेष्व् अपलायिनः ॥ (१०।२)

satyasaṃdhasya śūrasya saṃgrāmeṣv apalāyinaḥ ||

11.1११.१

कुरुध्वम् उदकं तस्य भ्रातुर् अक्लिष्टकर्मणः । (११।१)

kurudhvam udakaṃ tasya bhrātur akliṣṭakarmaṇaḥ |

11.2११.२

स हि वः पूर्वजो भ्राता भास्करान् मय्य् अजायत । (११।२)

sa hi vaḥ pūrvajo bhrātā bhāskarān mayy ajāyata |

11.3११.३

कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभः ॥ (११।३)

kuṇḍalī kavacī śūro divākarasamaprabhaḥ ||

12.1१२.१

श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वे मातुर् वचनम् अप्रियम् । (१२।१)

śrutvā tu pāṇḍavāḥ sarve mātur vacanam apriyam |

12.2१२.२

कर्णम् एवानुशोचन्त भूयश् चार्ततराभवन् ॥ (१२।२)

karṇam evānuśocanta bhūyaś cārtatarābhavan ||

13.1१३.१

ततः स पुरुषव्याघ्रः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । (१३।१)

tataḥ sa puruṣavyāghraḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

13.2१३.२

उवाच मातरं वीरो निःश्वसन्न् इव पन्नगः ॥ (१३।२)

uvāca mātaraṃ vīro niḥśvasann iva pannagaḥ ||

14.1१४.१

यस्येषुपातम् आसाद्य नान्यस् तिष्ठेद् धनंजयात् । (१४।१)

yasyeṣupātam āsādya nānyas tiṣṭhed dhanaṃjayāt |

14.2१४.२

कथं पुत्रो भवत्यां स देवगर्भः पुराभवत् ॥ (१४।२)

kathaṃ putro bhavatyāṃ sa devagarbhaḥ purābhavat ||

15.1१५.१

यस्य बाहुप्रतापेन तापिताः सर्वतो वयम् । (१५।१)

yasya bāhupratāpena tāpitāḥ sarvato vayam |

15.2१५.२

तम् अग्निम् इव वस्त्रेण कथं छादितवत्य् असि । (१५।२)

tam agnim iva vastreṇa kathaṃ chāditavaty asi |

15.3१५.३

यस्य बाहुबलं घोरं धार्तराष्ट्रैर् उपासितम् ॥ (१५।३)

yasya bāhubalaṃ ghoraṃ dhārtarāṣṭrair upāsitam ||

16.1१६.१

नान्यः कुन्तीसुतात् कर्णाद् अगृह्णाद् रथिनां रथी । (१६।१)

nānyaḥ kuntīsutāt karṇād agṛhṇād rathināṃ rathī |

16.2१६.२

स नः प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वरः । (१६।२)

sa naḥ prathamajo bhrātā sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |

16.3१६.३

असूत तं भवत्य् अग्रे कथम् अद्भुतविक्रमम् ॥ (१६।३)

asūta taṃ bhavaty agre katham adbhutavikramam ||

17.1१७.१

अहो भवत्या मन्त्रस्य पिधानेन वयं हताः । (१७।१)

aho bhavatyā mantrasya pidhānena vayaṃ hatāḥ |

17.2१७.२

निधनेन हि कर्णस्य पीडिताः स्म सबान्धवाः ॥ (१७।२)

nidhanena hi karṇasya pīḍitāḥ sma sabāndhavāḥ ||

18.1१८.१

अभिमन्योर् विनाशेन द्रौपदेयवधेन च । (१८।१)

abhimanyor vināśena draupadeyavadhena ca |

18.2१८.२

पाञ्चालानां च नाशेन कुरूणां पतनेन च ॥ (१८।२)

pāñcālānāṃ ca nāśena kurūṇāṃ patanena ca ||

19.1१९.१

ततः शतगुणं दुःखम् इदं माम् अस्पृशद् भृशम् । (१९।१)

tataḥ śataguṇaṃ duḥkham idaṃ mām aspṛśad bhṛśam |

19.2१९.२

कर्णम् एवानुशोचन् हि दह्याम्य् अग्नाव् इवाहितः ॥ (१९।२)

karṇam evānuśocan hi dahyāmy agnāv ivāhitaḥ ||

20.1२०.१

न हि स्म किंचिद् अप्राप्यं भवेद् अपि दिवि स्थितम् । (२०।१)

na hi sma kiṃcid aprāpyaṃ bhaved api divi sthitam |

20.2२०.२

न च स्म वैशसं घोरं कौरवान्तकरं भवेत् ॥ (२०।२)

na ca sma vaiśasaṃ ghoraṃ kauravāntakaraṃ bhavet ||

21.1२१.१

एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिरः । (२१।१)

evaṃ vilapya bahulaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |

21.2२१.२

विनदञ् शनकै राजंश् चकारास्योदकं प्रभुः ॥ (२१।२)

vinadañ śanakai rājaṃś cakārāsyodakaṃ prabhuḥ ||

22.1२२.१

ततो विनेदुः सहसा स्त्रीपुंसास् तत्र सर्वशः । (२२।१)

tato vineduḥ sahasā strīpuṃsās tatra sarvaśaḥ |

22.2२२.२

अभितो ये स्थितास् तत्र तस्मिन्न् उदककर्मणि ॥ (२२।२)

abhito ye sthitās tatra tasminn udakakarmaṇi ||

23.1२३.१

तत आनाययामास कर्णस्य सपरिच्छदम् । (२३।१)

tata ānāyayāmāsa karṇasya saparicchadam |

23.2२३.२

स्त्रियः कुरुपतिर् धीमान् भ्रातुः प्रेम्णा युधिष्ठिरः ॥ (२३।२)

striyaḥ kurupatir dhīmān bhrātuḥ premṇā yudhiṣṭhiraḥ ||

24.1२४.१

स ताभिः सह धर्मात्मा प्रेतकृत्यम् अनन्तरम् । (२४।१)

sa tābhiḥ saha dharmātmā pretakṛtyam anantaram |

24.2२४.२

कृत्वोत्ततार गङ्गायाः सलिलाद् आकुलेन्द्रियः ॥ (२४।२)

kṛtvottatāra gaṅgāyāḥ salilād ākulendriyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 11, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit