भीष्म उवाच । (१।१)

एवम् उक्तः प्रत्युवाच तं मुनिं जनमेजयः । (१।२)

गर्ह्यं भवान् गर्हयति निन्द्यं निन्दति मा भवान् ॥ (१।३)

धिक्कार्यं मा धिक्कुरुते तस्मात् त्वाहं प्रसादये । (२।१)

सर्वं हीदं स्वकृतं मे ज्वलाम्यग्नाविवाहितः ॥ (२।२)

स्वकर्माण्यभिसंधाय नाभिनन्दति मे मनः । (३।१)

प्राप्तं नूनं मया घोरं भयं वैवस्वताद् अपि ॥ (३।२)

तत् तु शल्यम् अनिर्हृत्य कथं शक्ष्यामि जीवितुम् । (४।१)

सर्वमन्यून् विनीय त्वम् अभि मा वद शौनक ॥ (४।२)

महानसं ब्राह्मणानां भविष्याम्यर्थवान् पुनः । (५।१)

अस्तु शेषं कुलस्यास्य मा पराभूद् इदं कुलम् ॥ (५।२)

न हि नो ब्रह्मशप्तानां शेषो भवितुम् अर्हति । (६।१)

श्रुतीर् अलभमानानां संविदं वेदनिश्चयात् ॥ (६।२)

निर्विद्यमानः सुभृशं भूयो वक्ष्यामि सांप्रतम् । (७।१)

भूयश् चैवाभिनङ्क्षन्ति निर्धर्मा निर्जपा इव ॥ (७।२)

अर्वाक् च प्रतितिष्ठन्ति पुलिन्दशबरा इव । (८।१)

न ह्ययज्ञा अमुं लोकं प्राप्नुवन्ति कथंचन ॥ (८।२)

अविज्ञायैव मे प्रज्ञां बालस्येव सुपण्डितः । (९।१)

ब्रह्मन् पितेव पुत्रेभ्यः प्रति मां वाञ्छ शौनक ॥ (९।२)

शौनक उवाच । (१०।१)

किम् आश्चर्यं यतः प्राज्ञो बहु कुर्याद्धि सांप्रतम् । (१०।२)

इति वै पण्डितो भूत्वा भूतानां नोपतप्यति ॥ (१०।३)

प्रज्ञाप्रासादम् आरुह्य अशोच्यः शोचते जनान् । (११।१)

जगतीस्थान् इवाद्रिस्थः प्रज्ञया प्रतिपश्यति ॥ (११।२)

न चोपलभते तत्र न च कार्याणि पश्यति । (१२।१)

निर्विण्णात्मा परोक्षो वा धिक्कृतः सर्वसाधुषु ॥ (१२।२)

विदित्वोभयतो वीर्यं माहात्म्यं वेद आगमे । (१३।१)

कुरुष्वेह महाशान्तिं ब्रह्मा शरणम् अस्तु ते ॥ (१३।२)

तद् वै पारत्रिकं चारु ब्राह्मणानाम् अकुप्यताम् । (१४।१)

अथ चेत् तप्यसे पापैर् धर्मं चेद् अनुपश्यसि ॥ (१४।२)

जनमेजय उवाच । (१५।१)

अनुतप्ये च पापेन न चाधर्मं चराम्यहम् । (१५।२)

बुभूषुं भजमानं च प्रतिवाञ्छामि शौनक ॥ (१५।३)

शौनक उवाच । (१६।१)

छित्त्वा स्तम्भं च मानं च प्रीतिम् इच्छामि ते नृप । (१६।२)

सर्वभूतहिते तिष्ठ धर्मं चैव प्रतिस्मर ॥ (१६।३)

न भयान्न च कार्पण्यान्न लोभात् त्वाम् उपाह्वये । (१७।१)

तां मे देवा गिरं सत्यां शृण्वन्तु ब्राह्मणैः सह ॥ (१७।२)

सो ऽहं न केनचिच्चार्थी त्वां च धर्मम् उपाह्वये । (१८।१)

क्रोशतां सर्वभूतानाम् अहो धिग् इति कुर्वताम् ॥ (१८।२)

वक्ष्यन्ति माम् अधर्मज्ञा वक्ष्यन्त्यसुहृदो जनाः । (१९।१)

वाचस्ताः सुहृदः श्रुत्वा संज्वरिष्यन्ति मे भृशम् ॥ (१९।२)

केचिद् एव महाप्राज्ञाः परिज्ञास्यन्ति कार्यताम् । (२०।१)

जानीहि मे कृतं तात ब्राह्मणान् प्रति भारत ॥ (२०।२)

यथा ते मत्कृते क्षेमं लभेरंस्तत् तथा कुरु । (२१।१)

प्रतिजानीहि चाद्रोहं ब्राह्मणानां नराधिप ॥ (२१।२)

जनमेजय उवाच । (२२।१)

नैव वाचा न मनसा न पुनर् जातु कर्मणा । (२२।२)

द्रोग्धास्मि ब्राह्मणान् विप्र चरणावेव ते स्पृशे ॥ (२२।३)