भीष्म उवाच । (१।१)

ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रतिबुद्धो ऽस्मि भारत । (१।२)

तं च संचिन्त्य वै स्वप्नम् अवापं हर्षम् उत्तमम् ॥ (१।३)

ततः समभवद् युद्धं मम तस्य च भारत । (२।१)

तुमुलं सर्वभूतानां लोमहर्षणम् अद्भुतम् ॥ (२।२)

ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवः । (३।१)

न्यवारयम् अहं तं च शरजालेन भारत ॥ (३।२)

ततः परमसंक्रुद्धः पुनर् एव महातपाः । (४।१)

ह्यस्तनेनैव कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि ॥ (४।२)

इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डोपमप्रभाम् । (५।१)

ज्वलन्तीम् अग्निवत् संख्ये लेलिहानां समन्ततः ॥ (५।२)

ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यम् आकाशगं यथा । (६।१)

सा माम् अभ्यहनत् तूर्णम् अंसदेशे च भारत ॥ (६।२)

अथासृङ् मे ऽस्रवद् घोरं गिरेर् गैरिकधातुवत् । (७।१)

रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण ॥ (७।२)

ततो ऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितः । (८।१)

प्रेषयं मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम् ॥ (८।२)

स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमः । (९।१)

अशोभत महाराज सशृङ्ग इव पर्वतः ॥ (९।२)

स संरब्धः समावृत्य बाणं कालान्तकोपमम् । (१०।१)

संदधे बलवत् कृष्य घोरं शत्रुनिबर्हणम् ॥ (१०।२)

स वक्षसि पपातोग्रः शरो व्याल इव श्वसन् । (११।१)

महीं राजंस्ततश्चाहम् अगच्छं रुधिराविलः ॥ (११।२)

अवाप्य तु पुनः संज्ञां जामदग्न्याय धीमते । (१२।१)

प्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीम् अशनीम् इव ॥ (१२।२)

सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरे । (१३।१)

विह्वलश्चाभवद् राजन् वेपथुश्चैनम् आविशत् ॥ (१३।२)

तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाः । (१४।१)

अकृतव्रणः शुभैर् वाक्यैर् आश्वासयद् अनेकधा ॥ (१४।२)

समाश्वस्तस्तदा रामः क्रोधामर्षसमन्वितः । (१५।१)

प्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः ॥ (१५।२)

ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्मम् एवास्त्रम् उत्तमम् । (१६।१)

मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तम् इव दर्शयत् ॥ (१६।२)

तयोर् ब्रह्मास्त्रयोर् आसीद् अन्तरा वै समागमः । (१७।१)

असंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम ॥ (१७।२)

ततो व्योम्नि प्रादुरभूत् तेज एव हि केवलम् । (१८।१)

भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुर् आर्तिं विशां पते ॥ (१८।२)

ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारत । (१९।१)

संतापं परमं जग्मुर् अस्त्रतेजोऽभिपीडिताः ॥ (१९।२)

ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा । (२०।१)

संतप्तानि च भूतानि विषादं जग्मुर् उत्तमम् ॥ (२०।२)

प्रजज्वाल नभो राजन् धूमायन्ते दिशो दश । (२१।१)

न स्थातुम् अन्तरिक्षे च शेकुर् आकाशगास्तदा ॥ (२१।२)

ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे । (२२।१)

इदम् अन्तरम् इत्येव योक्तुकामो ऽस्मि भारत ॥ (२२।२)

प्रस्वापम् अस्त्रं दयितं वचनाद् ब्रह्मवादिनाम् । (२३।१)

चिन्तितं च तद् अस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात् तदा ॥ (२३।२)