वैशम्पायन उवाच । (१।१)

ततः प्रयातः कौशिक्याः पाण्डवो जनमेजय । (१।२)

आनुपूर्व्येण सर्वाणि जगामायतनान्युत ॥ (१।३)

स सागरं समासाद्य गङ्गायाः संगमे नृप । (२।१)

नदीशतानां पञ्चानां मध्ये चक्रे समाप्लवम् ॥ (२।२)

ततः समुद्रतीरेण जगाम वसुधाधिपः । (३।१)

भ्रातृभिः सहितो वीरः कलिङ्गान् प्रति भारत ॥ (३।२)

लोमश उवाच । (४।१)

एते कलिङ्गाः कौन्तेय यत्र वैतरणी नदी । (४।२)

यत्रायजत धर्मो ऽपि देवाञ्शरणमेत्य वै ॥ (४।३)

ऋषिभिः समुपायुक्तं यज्ञियं गिरिशोभितम् । (५।१)

उत्तरं तीरम् एतद्धि सततं द्विजसेवितम् ॥ (५।२)

समेन देवयानेन पथा स्वर्गम् उपेयुषः । (६।१)

अत्र वै ऋषयोऽन्येऽपि पुरा क्रतुभिर् ईजिरे ॥ (६।२)

अत्रैव रुद्रो राजेन्द्र पशुम् आदत्तवान् मखे । (७।१)

रुद्रः पशुं मानवेन्द्र भागो ऽयम् इति चाब्रवीत् ॥ (७।२)

हृते पशौ तदा देवास् तम् ऊचुर् भरतर्षभ । (८।१)

मा परस्वम् अभिद्रोग्धा मा धर्मान् सकलान्नशीः ॥ (८।२)

ततः कल्याणरूपाभिर् वाग्भिस् ते रुद्रम् अस्तुवन् । (९।१)

इष्ट्या चैनं तर्पयित्वा मानयांचक्रिरे तदा ॥ (९।२)

ततः स पशुम् उत्सृज्य देवयानेन जग्मिवान् । (१०।१)

अत्रानुवंशो रुद्रस्य तं निबोध युधिष्ठिर ॥ (१०।२)

अयातयामं सर्वेभ्यो भागेभ्यो भागम् उत्तमम् । (११।१)

देवाः संकल्पयामासुर् भयाद् रुद्रस्य शाश्वतम् ॥ (११।२)

इमां गाथाम् अत्र गायन्न् अपः स्पृशति यो नरः । (१२।१)

देवयानस् तस्य पन्थाश् चक्षुश् चैव प्रकाशते ॥ (१२।२)

वैशम्पायन उवाच । (१३।१)

ततो वैतरणीं सर्वे पाण्डवा द्रौपदी तथा । (१३।२)

अवतीर्य महाभागा तर्पयांचक्रिरे पितॄन् ॥ (१३।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१४।१)

उपस्पृश्यैव भगवन्न् अस्यां नद्यां तपोधन । (१४।२)

मानुषाद् अस्मि विषयाद् अपेतः पश्य लोमश ॥ (१४।३)

सर्वांल्लोकान् प्रपश्यामि प्रसादात् तव सुव्रत । (१५।१)

वैखानसानां जपताम् एष शब्दो महात्मनाम् ॥ (१५।२)

लोमश उवाच । (१६।१)

त्रिशतं वै सहस्राणि योजनानां युधिष्ठिर । (१६।२)

यत्र ध्वनिं शृणोष्येनं तूष्णीम् आस्स्व विशां पते ॥ (१६।३)

एतत् स्वयम्भुवो राजन् वनं रम्यं प्रकाशते । (१७।१)

यत्रायजत कौन्तेय विश्वकर्मा प्रतापवान् ॥ (१७।२)

यस्मिन् यज्ञे हि भूर् दत्ता कश्यपाय महात्मने । (१८।१)

सपर्वतवनोद्देशा दक्षिणा वै स्वयम्भुवा ॥ (१८।२)

अवासीदच्च कौन्तेय दत्तमात्रा मही तदा । (१९।१)

उवाच चापि कुपिता लोकेश्वरम् इदं प्रभुम् ॥ (१९।२)

न मां मर्त्याय भगवन् कस्मैचिद् दातुम् अर्हसि । (२०।१)

प्रदानं मोघम् एतत् ते यास्याम्येषा रसातलम् ॥ (२०।२)

विषीदन्तीं तु तां दृष्ट्वा कश्यपो भगवान् ऋषिः । (२१।१)

प्रसादयांबभूवाथ ततो भूमिं विशां पते ॥ (२१।२)

ततः प्रसन्ना पृथिवी तपसा तस्य पाण्डव । (२२।१)

पुनर् उन्मज्ज्य सलिलाद् वेदीरूपा स्थिता बभौ ॥ (२२।२)

सैषा प्रकाशते राजन् वेदी संस्थानलक्षणा । (२३।१)

आरुह्यात्र महाराज वीर्यवान् वै भविष्यसि ॥ (२३।२)

अहं च ते स्वस्त्ययनं प्रयोक्ष्ये यथा त्वम् एनाम् अधिरोक्ष्यसे ऽद्य । (२४।१)

स्पृष्टा हि मर्त्येन ततः समुद्रम् एषा वेदी प्रविशत्याजमीढ ॥ (२४।२)

अग्निर् मित्रो योनिर् आपो ऽथ देव्यो विष्णो रेतस्त्वम् अमृतस्य नाभिः । (२५।१)

एवं ब्रुवन् पाण्डव सत्यवाक्यं वेदीम् इमां त्वं तरसाधिरोह ॥ (२५।२)

वैशम्पायन उवाच । (२६।१)

ततः कृतस्वस्त्ययनो महात्मा युधिष्ठिरः सागरगाम् अगच्छत् । (२६।२)

कृत्वा च तच्छासनम् अस्य सर्वं महेन्द्रम् आसाद्य निशाम् उवास ॥ (२६।३)