धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

सेनापत्यं तु सम्प्राप्य कर्णो वैकर्तनस् तदा । (१।२)

तथोक्तश् च स्वयं राज्ञा स्निग्धं भ्रातृसमं वचः ॥ (१।३)

योगम् आज्ञाप्य सेनाया आदित्ये ऽभ्युदिते तदा । (२।१)

अकरोत् किं महाप्राज्ञस् तन् ममाचक्ष्व संजय ॥ (२।२)

संजय उवाच । (३।१)

कर्णस्य मतम् आज्ञाय पुत्रस् ते भरतर्षभ । (३।२)

योगम् आज्ञापयामास नान्दीतूर्यपुरःसरम् ॥ (३।३)

महत्य् अपररात्रे तु तव पुत्रस्य मारिष । (४।१)

योगो योगेति सहसा प्रादुरासीन् महास्वनः ॥ (४।२)

नागानां कल्पमानानां रथानां च वरूथिनाम् । (५।१)

संनह्यतां पदातीनां वाजिनां च विशां पते ॥ (५।२)

क्रोशतां चापि योधानां त्वरितानां परस्परम् । (६।१)

बभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक् सुमहांस् तदा ॥ (६।२)

ततः श्वेतपताकेन बालार्काकारवाजिना । (७।१)

हेमपृष्ठेन धनुषा हस्तिकक्ष्येण केतुना ॥ (७।२)

तूणेन शरपूर्णेन साङ्गदेन वरूथिना । (८।१)

शतघ्नीकिङ्किणीशक्तिशूलतोमरधारिणा ॥ (८।२)

कार्मुकेणोपपन्नेन विमलादित्यवर्चसा । (९।१)

रथेनातिपताकेन सूतपुत्रो व्यदृश्यत ॥ (९।२)

धमन्तं वारिजं तात हेमजालविभूषितम् । (१०।१)

विधुन्वानं महच् चापं कार्तस्वरविभूषितम् ॥ (१०।२)

दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं रथस्थं रथिनां वरम् । (११।१)

भानुमन्तम् इवोद्यन्तं तमो घ्नन्तं सहस्रशः ॥ (११।२)

न भीष्मव्यसनं केचिन् नापि द्रोणस्य मारिष । (१२।१)

नान्येषां पुरुषव्याघ्र मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ (१२।२)

ततस् तु त्वरयन् योधाञ् शङ्खशब्देन मारिष । (१३।१)

कर्णो निष्कासयामास कौरवाणां वरूथिनीम् ॥ (१३।२)

व्यूहं व्यूह्य महेष्वासो माकरं शत्रुतापनः । (१४।१)

प्रत्युद्ययौ तदा कर्णः पाण्डवान् विजिगीषया ॥ (१४।२)

मकरस्य तु तुण्डे वै कर्णो राजन् व्यवस्थितः । (१५।१)

नेत्राभ्यां शकुनिः शूर उलूकश् च महारथः ॥ (१५।२)

द्रोणपुत्रस् तु शिरसि ग्रीवायां सर्वसोदराः । (१६।१)

मध्ये दुर्योधनो राजा बलेन महता वृतः ॥ (१६।२)

वामे पादे तु राजेन्द्र कृतवर्मा व्यवस्थितः । (१७।१)

नारायणबलैर् युक्तो गोपालैर् युद्धदुर्मदः ॥ (१७।२)

पादे तु दक्षिणे राजन् गौतमः सत्यविक्रमः । (१८।१)

त्रिगर्तैश् च महेष्वासैर् दाक्षिणात्यैश् च संवृतः ॥ (१८।२)

अनुपादस् तु यो वामस् तत्र शल्यो व्यवस्थितः । (१९।१)

महत्या सेनया सार्धं मद्रदेशसमुत्थया ॥ (१९।२)

दक्षिणे तु महाराज सुषेणः सत्यसंगरः । (२०।१)

वृतो रथसहस्रैश् च दन्तिनां च शतैस् तथा ॥ (२०।२)

पुच्छे आस्तां महावीरौ भ्रातरौ पार्थिवौ तदा । (२१।१)

चित्रसेनश् च चित्रश् च महत्या सेनया वृतौ ॥ (२१।२)

ततः प्रयाते राजेन्द्र कर्णे नरवरोत्तमे । (२२।१)

धनंजयम् अभिप्रेक्ष्य धर्मराजो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (२२।२)

पश्य पार्थ महासेनां धार्तराष्ट्रस्य संयुगे । (२३।१)

कर्णेन निर्मितां वीर गुप्तां वीरैर् महारथैः ॥ (२३।२)

हतवीरतमा ह्य् एषा धार्तराष्ट्री महाचमूः । (२४।१)

फल्गुशेषा महाबाहो तृणैस् तुल्या मता मम ॥ (२४।२)

एको ह्य् अत्र महेष्वासः सूतपुत्रो व्यवस्थितः । (२५।१)

सदेवासुरगन्धर्वैः सकिंनरमहोरगैः । (२५।२)

चराचरैस् त्रिभिर् लोकैर् यो ऽजय्यो रथिनां वरः ॥ (२५।३)

तं हत्वाद्य महाबाहो विजयस् तव फल्गुन । (२६।१)

उद्धृतश् च भवेच्छल्यो मम द्वादशवार्षिकः । (२६।२)

एवं ज्ञात्वा महाबाहो व्यूहं व्यूह यथेच्छसि ॥ (२६।३)

भ्रातुस् तद् वचनं श्रुत्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः । (२७।१)

अर्धचन्द्रेण व्यूहेन प्रत्यव्यूहत तां चमूम् ॥ (२७।२)

वामपार्श्वे ऽभवद् राजन् भीमसेनो व्यवस्थितः । (२८।१)

दक्षिणे च महेष्वासो धृष्टद्युम्नो महाबलः ॥ (२८।२)

मध्ये व्यूहस्य साक्षात् तु पाण्डवः कृष्णसारथिः । (२९।१)

नकुलः सहदेवश् च धर्मराजश् च पृष्ठतः ॥ (२९।२)

चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ । (३०।१)

नार्जुनं जहतुर् युद्धे पाल्यमानौ किरीटिना ॥ (३०।२)

शेषा नृपतयो वीराः स्थिता व्यूहस्य दंशिताः । (३१।१)

यथाभावं यथोत्साहं यथासत्त्वं च भारत ॥ (३१।२)

एवम् एतन् महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः । (३२।१)

तावकाश् च महेष्वासा युद्धायैव मनो दधुः ॥ (३२।२)

दृष्ट्वा व्यूढां तव चमूं सूतपुत्रेण संयुगे । (३३।१)

निहतान् पाण्डवान् मेने तव पुत्रः सहान्वयः ॥ (३३।२)

तथैव पाण्डवीं सेनां व्यूढां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः । (३४।१)

धार्तराष्ट्रान् हतान् मेने सकर्णान् वै जनाधिप ॥ (३४।२)

ततः शङ्खाश् च भेर्यश् च पणवानकगोमुखाः । (३५।१)

सहसैवाभ्यहन्यन्त सशब्दाश् च समन्ततः ॥ (३५।२)

सेनयोर् उभयो राजन् प्रावाद्यन्त महास्वनाः । (३६।१)

सिंहनादश् च संजज्ञे शूराणां जयगृद्धिनाम् ॥ (३६।२)

हयहेषितशब्दाश् च वारणानां च बृंहितम् । (३७।१)

रथनेमिस्वनाश् चोग्राः संबभूवुर् जनाधिप ॥ (३७।२)

न द्रोणव्यसनं कश्चिज् जानीते भरतर्षभ । (३८।१)

दृष्ट्वा कर्णं महेष्वासं मुखे व्यूहस्य दंशितम् ॥ (३८।२)

उभे सेने महासत्त्वे प्रहृष्टनरकुञ्जरे । (३९।१)

योद्धुकामे स्थिते राजन् हन्तुम् अन्योन्यम् अञ्जसा ॥ (३९।२)

तत्र यत्तौ सुसंरब्धौ दृष्ट्वान्योन्यं व्यवस्थितौ । (४०।१)

अनीकमध्ये राजेन्द्र रेजतुः कर्णपाण्डवौ ॥ (४०।२)

नृत्यमाने तु ते सेने समेयातां परस्परम् । (४१।१)

तयोः पक्षैः प्रपक्षैश् च निर्जग्मुर् वै युयुत्सवः ॥ (४१।२)

ततः प्रववृते युद्धं नरवारणवाजिनाम् । (४२।१)

रथिनां च महाराज अन्योन्यं निघ्नतां दृढम् ॥ (४२।२)