महाभारतMahābhārata

MBh, 15, 30

1961 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

आज्ञापयामास ततः सेनां भरतसत्तमः । (१।२)

ājñāpayāmāsa tataḥ senāṃ bharatasattamaḥ |

1.3१.३

अर्जुनप्रमुखैर् गुप्तां लोकपालोपमैर् नरैः ॥ (१।३)

arjunapramukhair guptāṃ lokapālopamair naraiḥ ||

2.1२.१

योगो योग इति प्रीत्या ततः शब्दो महान् अभूत् । (२।१)

yogo yoga iti prītyā tataḥ śabdo mahān abhūt |

2.2२.२

क्रोशतां सादिनां तत्र युज्यतां युज्यताम् इति ॥ (२।२)

krośatāṃ sādināṃ tatra yujyatāṃ yujyatām iti ||

3.1३.१

केचिद् यानैर् नरा जग्मुः केचिद् अश्वैर् मनोजवैः । (३।१)

kecid yānair narā jagmuḥ kecid aśvair manojavaiḥ |

3.2३.२

रथैश्च नगराकारैः प्रदीप्तज्वलनोपमैः ॥ (३।२)

rathaiśca nagarākāraiḥ pradīptajvalanopamaiḥ ||

4.1४.१

गजेन्द्रैश्च तथैवान्ये केचिद् उष्ट्रैर् नराधिप । (४।१)

gajendraiśca tathaivānye kecid uṣṭrair narādhipa |

4.2४.२

पदातिनस्तथैवान्ये नखरप्रासयोधिनः ॥ (४।२)

padātinastathaivānye nakharaprāsayodhinaḥ ||

5.1५.१

पौरजानपदाश्चैव यानैर् बहुविधैस्तथा । (५।१)

paurajānapadāścaiva yānair bahuvidhaistathā |

5.2५.२

अन्वयुः कुरुराजानं धृतराष्ट्रदिदृक्षया ॥ (५।२)

anvayuḥ kururājānaṃ dhṛtarāṣṭradidṛkṣayā ||

6.1६.१

स चापि राजवचनाद् आचार्यो गौतमः कृपः । (६।१)

sa cāpi rājavacanād ācāryo gautamaḥ kṛpaḥ |

6.2६.२

सेनाम् आदाय सेनानी प्रययावाश्रमं प्रति ॥ (६।२)

senām ādāya senānī prayayāvāśramaṃ prati ||

7.1७.१

ततो द्विजैर् वृतः श्रीमान् कुरुराजो युधिष्ठिरः । (७।१)

tato dvijair vṛtaḥ śrīmān kururājo yudhiṣṭhiraḥ |

7.2७.२

संस्तूयमानो बहुभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ (७।२)

saṃstūyamāno bahubhiḥ sūtamāgadhabandibhiḥ ||

8.1८.१

पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । (८।१)

pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani |

8.2८.२

रथानीकेन महता निर्ययौ कुरुनन्दनः ॥ (८।२)

rathānīkena mahatā niryayau kurunandanaḥ ||

9.1९.१

गजैश्चाचलसंकाशैर् भीमकर्मा वृकोदरः । (९।१)

gajaiścācalasaṃkāśair bhīmakarmā vṛkodaraḥ |

9.2९.२

सज्जयन्त्रायुधोपेतैः प्रययौ मारुतात्मजः ॥ (९।२)

sajjayantrāyudhopetaiḥ prayayau mārutātmajaḥ ||

10.1१०.१

माद्रीपुत्रावपि तथा हयारोहैः सुसंवृतौ । (१०।१)

mādrīputrāvapi tathā hayārohaiḥ susaṃvṛtau |

10.2१०.२

जग्मतुः प्रीतिजननौ संनद्धकवचध्वजौ ॥ (१०।२)

jagmatuḥ prītijananau saṃnaddhakavacadhvajau ||

11.1११.१

अर्जुनश्च महातेजा रथेनादित्यवर्चसा । (११।१)

arjunaśca mahātejā rathenādityavarcasā |

11.2११.२

वशी श्वेतैर् हयैर् दिव्यैर् युक्तेनान्वगमन्नृपम् ॥ (११।२)

vaśī śvetair hayair divyair yuktenānvagamannṛpam ||

12.1१२.१

द्रौपदीप्रमुखाश्चापि स्त्रीसंघाः शिबिकागताः । (१२।१)

draupadīpramukhāścāpi strīsaṃghāḥ śibikāgatāḥ |

12.2१२.२

स्त्र्यध्यक्षयुक्ताः प्रययुर् विसृजन्तो ऽमितं वसु ॥ (१२।२)

stryadhyakṣayuktāḥ prayayur visṛjanto 'mitaṃ vasu ||

13.1१३.१

समृद्धनरनागाश्वं वेणुवीणानिनादितम् । (१३।१)

samṛddhanaranāgāśvaṃ veṇuvīṇānināditam |

13.2१३.२

शुशुभे पाण्डवं सैन्यं तत् तदा भरतर्षभ ॥ (१३।२)

śuśubhe pāṇḍavaṃ sainyaṃ tat tadā bharatarṣabha ||

14.1१४.१

नदीतीरेषु रम्येषु सरत्सु च विशां पते । (१४।१)

nadītīreṣu ramyeṣu saratsu ca viśāṃ pate |

14.2१४.२

वासान् कृत्वा क्रमेणाथ जग्मुस्ते कुरुपुंगवाः ॥ (१४।२)

vāsān kṛtvā krameṇātha jagmuste kurupuṃgavāḥ ||

15.1१५.१

युयुत्सुश्च महातेजा धौम्यश्चैव पुरोहितः । (१५।१)

yuyutsuśca mahātejā dhaumyaścaiva purohitaḥ |

15.2१५.२

युधिष्ठिरस्य वचनात् पुरगुप्तिं प्रचक्रतुः ॥ (१५।२)

yudhiṣṭhirasya vacanāt puraguptiṃ pracakratuḥ ||

16.1१६.१

ततो युधिष्ठिरो राजा कुरुक्षेत्रम् अवातरत् । (१६।१)

tato yudhiṣṭhiro rājā kurukṣetram avātarat |

16.2१६.२

क्रमेणोत्तीर्य यमुनां नदीं परमपावनीम् ॥ (१६।२)

krameṇottīrya yamunāṃ nadīṃ paramapāvanīm ||

17.1१७.१

स ददर्शाश्रमं दूराद् राजर्षेस्तस्य धीमतः । (१७।१)

sa dadarśāśramaṃ dūrād rājarṣestasya dhīmataḥ |

17.2१७.२

शतयूपस्य कौरव्य धृतराष्ट्रस्य चैव ह ॥ (१७।२)

śatayūpasya kauravya dhṛtarāṣṭrasya caiva ha ||

18.1१८.१

ततः प्रमुदितः सर्वो जनस्तद् वनम् अञ्जसा । (१८।१)

tataḥ pramuditaḥ sarvo janastad vanam añjasā |

18.2१८.२

विवेश सुमहानादैर् आपूर्य भरतर्षभ ॥ (१८।२)

viveśa sumahānādair āpūrya bharatarṣabha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 15, 30

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit