MBh, 11, 12
Select a line for its word-by-word analysis.
राजन्न् अधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च । (२।१)
rājann adhītā vedāste śāstrāṇi vividhāni ca |
एवं विद्वान्महाप्राज्ञ नाकार्षीर् वचनं तदा । (३।१)
evaṃ vidvānmahāprājña nākārṣīr vacanaṃ tadā |
पाण्डवान् अधिकाञ् जानन् बले शौर्ये च कौरव ॥ (३।२)
pāṇḍavān adhikāñ jānan bale śaurye ca kaurava ||
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषान् अवेक्षते । (४।१)
rājā hi yaḥ sthiraprajñaḥ svayaṃ doṣān avekṣate |
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥ (६।२)
rājaṃstvaṃ hyavidheyātmā duryodhanavaśe sthitaḥ ||
आत्मापराधाद् आयस्तस्तत् किं भीमं जिघांससि । (७।१)
ātmāparādhād āyastastat kiṃ bhīmaṃ jighāṃsasi |
तस्मात् संयच्छ कोपं त्वं स्वम् अनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥ (७।२)
tasmāt saṃyaccha kopaṃ tvaṃ svam anusmṛtya duṣkṛtam ||
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीम् आनयत् सभाम् । (८।१)
yastu tāṃ spardhayā kṣudraḥ pāñcālīm ānayat sabhām |
आत्मनो ऽतिक्रमं पश्य पुत्रस्य च दुरात्मनः । (९।१)
ātmano 'tikramaṃ paśya putrasya ca durātmanaḥ |
एवम् उक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप । (१०।१)
evam uktaḥ sa kṛṣṇena sarvaṃ satyaṃ janādhipa |
पुत्रस्नेहस्तु धर्मात्मन् धैर्यान्मां समचालयत् ॥ (११।२)
putrasnehastu dharmātman dhairyānmāṃ samacālayat ||
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान् सत्यविक्रमः । (१२।१)
diṣṭyā tu puruṣavyāghro balavān satyavikramaḥ |
त्वद्गुप्तो नागमत् कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥ (१२।२)
tvadgupto nāgamat kṛṣṇa bhīmo bāhvantaraṃ mama ||
इदानीं त्वहम् एकाग्रो गतमन्युर् गतज्वरः । (१३।१)
idānīṃ tvaham ekāgro gatamanyur gatajvaraḥ |
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्प्रष्टुम् इच्छामि केशव ॥ (१३।२)
madhyamaṃ pāṇḍavaṃ vīraṃ spraṣṭum icchāmi keśava ||
हतेषु पार्थिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च । (१४।१)
hateṣu pārthivendreṣu putreṣu nihateṣu ca |
पाण्डुपुत्रेषु मे शर्म प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥ (१४।२)
pāṇḍuputreṣu me śarma prītiścāpyavatiṣṭhate ||
ततः स भीमं च धनंजयं च माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ । (१५।१)
tataḥ sa bhīmaṃ ca dhanaṃjayaṃ ca mādryāśca putrau puruṣapravīrau |
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन् सुगात्रान् आश्वास्य कल्याणम् उवाच चैनान् ॥ (१५।२)
pasparśa gātraiḥ prarudan sugātrān āśvāsya kalyāṇam uvāca cainān ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.