सूत उवाच । (१।१)

तत आहूय पुत्रं स्वं जरत्कारुर् भुजंगमा । (१।२)

वासुकेर् नागराजस्य वचनाद् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

अहं तव पितुः पुत्र भ्रात्रा दत्ता निमित्ततः । (२।१)

कालः स चायं सम्प्राप्तस्तत् कुरुष्व यथातथम् ॥ (२।२)

आस्तीक उवाच । (३।१)

किंनिमित्तं मम पितुर् दत्ता त्वं मातुलेन मे । (३।२)

तन् ममाचक्ष्व तत्त्वेन श्रुत्वा कर्तास्मि तत् तथा ॥ (३।३)

सूत उवाच । (४।१)

तत आचष्ट सा तस्मै बान्धवानां हितैषिणी । (४।२)

भगिनी नागराजस्य जरत्कारुर् अविक्लवा ॥ (४।३)

भुजगानाम् अशेषाणां माता कद्रूर् इति श्रुतिः । (५।१)

तया शप्ता रुषितया सुता यस्मान् निबोध तत् ॥ (५।२)

उच्चैःश्रवाः सो ऽश्वराजो यन् मिथ्या न कृतो मम । (६।१)

विनतानिमित्तं पणिते दासभावाय पुत्रकाः ॥ (६।२)

जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः । (७।१)

तत्र पञ्चत्वम् आपन्नाः प्रेतलोकं गमिष्यथ ॥ (७।२)

तां च शप्तवतीम् एवं साक्षाल्लोकपितामहः । (८।१)

एवम् अस्त्विति तद् वाक्यं प्रोवाचानुमुमोद च ॥ (८।२)

वासुकिश्चापि तच्छ्रुत्वा पितामहवचस्तदा । (९।१)

अमृते मथिते तात देवाञ्शरणम् ईयिवान् ॥ (९।२)

सिद्धार्थाश्च सुराः सर्वे प्राप्यामृतम् अनुत्तमम् । (१०।१)

भ्रातरं मे पुरस्कृत्य प्रजापतिम् उपागमन् ॥ (१०।२)

ते तं प्रसादयामासुर् देवाः सर्वे पितामहम् । (११।१)

राज्ञा वासुकिना सार्धं स शापो न भवेद् इति ॥ (११।२)

वासुकिर् नागराजो ऽयं दुःखितो ज्ञातिकारणात् । (१२।१)

अभिशापः स मात्रास्य भगवन् न भवेद् इति । (१२।२)

तथा विधीयताम् एतद् देवदेव जगत्पते ॥ (१२।३)

ब्रह्मोवाच । (१३।१)

जरत्कारुर् जरत्कारुं यां भार्यां समवाप्स्यति । (१३।२)

तत्र जातो द्विजः शापाद् भुजगान् मोक्षयिष्यति ॥ (१३।३)

जरत्कारुर् उवाच । (१४।१)

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वासुकिः पन्नगेश्वरः । (१४।२)

प्रादान् माम् अमरप्रख्य तव पित्रे महात्मने । (१४।३)

प्राग् एवानागते काले तत्र त्वं मय्यजायथाः ॥ (१४।४)

अयं स कालः सम्प्राप्तो भयान् नस्त्रातुम् अर्हसि । (१५।१)

भ्रातरं चैव मे तस्मात् त्रातुम् अर्हसि पावकात् ॥ (१५।२)

अमोघं नः कृतं तत् स्याद् यद् अहं तव धीमते । (१६।१)

पित्रे दत्ता विमोक्षार्थं कथं वा पुत्र मन्यसे ॥ (१६।२)

सूत उवाच । (१७।१)

एवम् उक्तस्तथेत्युक्त्वा सो ऽस्तीको मातरं तदा । (१७।२)

अब्रवीद् दुःखसंतप्तं वासुकिं जीवयन्न् इव ॥ (१७।३)

अहं त्वां मोक्षयिष्यामि वासुके पन्नगोत्तम । (१८।१)

तस्माच्छापान् महासत्त्व सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (१८।२)

भव स्वस्थमना नाग न हि ते विद्यते भयम् । (१९।१)

प्रयतिष्ये तथा सौम्य यथा श्रेयो भविष्यति । (१९।२)

न मे वाग् अनृतं प्राह स्वैरेष्वपि कुतो ऽन्यथा ॥ (१९।३)

तं वै नृपवरं गत्वा दीक्षितं जनमेजयम् । (२०।१)

वाग्भिर् मङ्गलयुक्ताभिस्तोषयिष्ये ऽद्य मातुल । (२०।२)

यथा स यज्ञो नृपतेर् निर्वर्तिष्यति सत्तम ॥ (२०।३)

स संभावय नागेन्द्र मयि सर्वं महामते । (२१।१)

न ते मयि मनो जातु मिथ्या भवितुम् अर्हति ॥ (२१।२)

वासुकिर् उवाच । (२२।१)

आस्तीक परिघूर्णामि हृदयं मे विदीर्यते । (२२।२)

दिशश्च न प्रजानामि ब्रह्मदण्डनिपीडितः ॥ (२२।३)

आस्तीक उवाच । (२३।१)

न संतापस्त्वया कार्यः कथंचित् पन्नगोत्तम । (२३।२)

दीप्ताद् अग्नेः समुत्पन्नं नाशयिष्यामि ते भयम् ॥ (२३।३)

ब्रह्मदण्डं महाघोरं कालाग्निसमतेजसम् । (२४।१)

नाशयिष्यामि मात्र त्वं भयं कार्षीः कथंचन ॥ (२४।२)

सूत उवाच । (२५।१)

ततः स वासुकेर् घोरम् अपनीय मनोज्वरम् । (२५।२)

आधाय चात्मनो ऽङ्गेषु जगाम त्वरितो भृशम् ॥ (२५।३)

जनमेजयस्य तं यज्ञं सर्वैः समुदितं गुणैः । (२६।१)

मोक्षाय भुजगेन्द्राणाम् आस्तीको द्विजसत्तमः ॥ (२६।२)

स गत्वापश्यद् आस्तीको यज्ञायतनम् उत्तमम् । (२७।१)

वृतं सदस्यैर् बहुभिः सूर्यवह्निसमप्रभैः ॥ (२७।२)

स तत्र वारितो द्वाःस्थैः प्रविशन् द्विजसत्तमः । (२८।१)

अभितुष्टाव तं यज्ञं प्रवेशार्थी द्विजोत्तमः । (२८।२)

स प्राप्य यज्ञायतनं वरिष्ठं द्विजोत्तमः पुण्यकृतां वरिष्ठः । (२८।३)

तुष्टाव राजानम् अनन्तकीर्तिम् ऋत्विक्सदस्यांश्च तथैव चाग्निम् ॥ (२८।४)