भीष्म उवाच । (१।१)

एवम् उक्तस्तदा रामो जहि भीष्मम् इति प्रभो । (१।२)

उवाच रुदतीं कन्यां चोदयन्तीं पुनः पुनः ॥ (१।३)

काश्ये कामं न गृह्णामि शस्त्रं वै वरवर्णिनि । (२।१)

ऋते ब्रह्मविदां हेतोः किम् अन्यत् करवाणि ते ॥ (२।२)

वाचा भीष्मश्च शाल्वश्च मम राज्ञि वशानुगौ । (३।१)

भविष्यतो ऽनवद्याङ्गि तत् करिष्यामि मा शुचः ॥ (३।२)

न तु शस्त्रं ग्रहीष्यामि कथंचिद् अपि भामिनि । (४।१)

ऋते नियोगाद् विप्राणाम् एष मे समयः कृतः ॥ (४।२)

अम्बोवाच । (५।१)

मम दुःखं भगवता व्यपनेयं यतस्ततः । (५।२)

तत् तु भीष्मप्रसूतं मे तं जहीश्वर माचिरम् ॥ (५।३)

राम उवाच । (६।१)

काशिकन्ये पुनर् ब्रूहि भीष्मस्ते चरणावुभौ । (६।२)

शिरसा वन्दनार्हो ऽपि ग्रहीष्यति गिरा मम ॥ (६।३)

अम्बोवाच । (७।१)

जहि भीष्मं रणे राम मम चेद् इच्छसि प्रियम् । (७।२)

प्रतिश्रुतं च यदि तत् सत्यं कर्तुम् इहार्हसि ॥ (७।३)

भीष्म उवाच । (८।१)

तयोः संवदतोर् एवं राजन् रामाम्बयोस्तदा । (८।२)

अकृतव्रणो जामदग्न्यम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (८।३)

शरणागतां महाबाहो कन्यां न त्यक्तुम् अर्हसि । (९।१)

जहि भीष्मं रणे राम गर्जन्तम् असुरं यथा ॥ (९।२)

यदि भीष्मस्त्वयाहूतो रणे राम महामुने । (१०।१)

निर्जितो ऽस्मीति वा ब्रूयात् कुर्याद् वा वचनं तव ॥ (१०।२)

कृतम् अस्या भवेत् कार्यं कन्याया भृगुनन्दन । (११।१)

वाक्यं सत्यं च ते वीर भविष्यति कृतं विभो ॥ (११।२)

इयं चापि प्रतिज्ञा ते तदा राम महामुने । (१२।१)

जित्वा वै क्षत्रियान् सर्वान् ब्राह्मणेषु प्रतिश्रुतम् ॥ (१२।२)

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चैव रणे यदि । (१३।१)

ब्रह्मद्विड् भविता तं वै हनिष्यामीति भार्गव ॥ (१३।२)

शरणं हि प्रपन्नानां भीतानां जीवितार्थिनाम् । (१४।१)

न शक्ष्यामि परित्यागं कर्तुं जीवन् कथंचन ॥ (१४।२)

यश्च क्षत्रं रणे कृत्स्नं विजेष्यति समागतम् । (१५।१)

दृप्तात्मानम् अहं तं च हनिष्यामीति भार्गव ॥ (१५।२)

स एवं विजयी राम भीष्मः कुरुकुलोद्वहः । (१६।१)

तेन युध्यस्व संग्रामे समेत्य भृगुनन्दन ॥ (१६।२)

राम उवाच । (१७।१)

स्मराम्यहं पूर्वकृतां प्रतिज्ञाम् ऋषिसत्तम । (१७।२)

तथैव च करिष्यामि यथा साम्नैव लप्स्यते ॥ (१७।३)

कार्यम् एतन्महद् ब्रह्मन् काशिकन्यामनोगतम् । (१८।१)

गमिष्यामि स्वयं तत्र कन्याम् आदाय यत्र सः ॥ (१८।२)

यदि भीष्मो रणश्लाघी न करिष्यति मे वचः । (१९।१)

हनिष्याम्येनम् उद्रिक्तम् इति मे निश्चिता मतिः ॥ (१९।२)

न हि बाणा मयोत्सृष्टाः सजन्तीह शरीरिणाम् । (२०।१)

कायेषु विदितं तुभ्यं पुरा क्षत्रियसंगरे ॥ (२०।२)

भीष्म उवाच । (२१।१)

एवम् उक्त्वा ततो रामः सह तैर् ब्रह्मवादिभिः । (२१।२)

प्रयाणाय मतिं कृत्वा समुत्तस्थौ महामनाः ॥ (२१।३)

ततस्ते ताम् उषित्वा तु रजनीं तत्र तापसाः । (२२।१)

हुताग्नयो जप्तजप्याः प्रतस्थुर् मज्जिघांसया ॥ (२२।२)

अभ्यगच्छत् ततो रामः सह तैर् ब्राह्मणर्षभैः । (२३।१)

कुरुक्षेत्रं महाराज कन्यया सह भारत ॥ (२३।२)

न्यविशन्त ततः सर्वे परिगृह्य सरस्वतीम् । (२४।१)

तापसास्ते महात्मानो भृगुश्रेष्ठपुरस्कृताः ॥ (२४।२)