धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

किम् असौ पाण्डवो राजा धर्मपुत्रो ऽभ्यभाषत । (१।२)

श्रुत्वेमा बहुलाः सेनाः प्रत्यर्थेन समागताः ॥ (१।३)

किम् इच्छत्यभिसंरम्भाद् योत्स्यमानो युधिष्ठिरः । (२।१)

कस्य स्विद् भ्रातृपुत्राणां चिन्तासु मुखम् ईक्षते ॥ (२।२)

के स्विद् एनं वारयन्ति शाम्य युध्येति वा पुनः । (३।१)

निकृत्या कोपितं मन्दैर् धर्मज्ञं धर्मचारिणम् ॥ (३।२)

संजय उवाच । (४।१)

राज्ञो मुखम् उदीक्षन्ते पाञ्चालाः पाण्डवैः सह । (४।२)

युधिष्ठिरस्य भद्रं ते स सर्वान् अनुशास्ति च ॥ (४।३)

पृथग्भूताः पाण्डवानां पाञ्चालानां रथव्रजाः । (५।१)

आयान्तम् अभिनन्दन्ति कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ (५।२)

तमः सूर्यम् इवोद्यन्तं कौन्तेयं दीप्ततेजसम् । (६।१)

पाञ्चालाः प्रतिनन्दन्ति तेजोराशिम् इवोद्यतम् ॥ (६।२)

आ गोपालाविपालेभ्यो नन्दमानं युधिष्ठिरम् । (७।१)

पाञ्चालाः केकया मत्स्याः प्रतिनन्दन्ति पाण्डवम् ॥ (७।२)

ब्राह्मण्यो राजपुत्र्यश्च विशां दुहितरश्च याः । (८।१)

क्रीडन्त्यो ऽभिसमायान्ति पार्थं संनद्धम् ईक्षितुम् ॥ (८।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (९।१)

संजयाचक्ष्व केनास्मान् पाण्डवा अभ्ययुञ्जत । (९।२)

धृष्टद्युम्नेन सेनान्या सोमकाः किंबला इव ॥ (९।३)

वैशंपायन उवाच । (१०।१)

गावल्गणिस्तु तत् पृष्टः सभायां कुरुसंसदि । (१०।२)

निःश्वस्य सुभृशं दीर्घं मुहुः संचिन्तयन्न् इव । (१०।३)

तत्रानिमित्ततो दैवात् सूतं कश्मलम् आविशत् ॥ (१०।४)

तदाचचक्षे पुरुषः सभायां राजसंसदि । (११।१)

संजयो ऽयं महाराज मूर्छितः पतितो भुवि । (११।२)

वाचं न सृजते कांचिद्धीनप्रज्ञो ऽल्पचेतनः ॥ (११।३)

धृतराष्ट्र उवाच । (१२।१)

अपश्यत् संजयो नूनं कुन्तीपुत्रान् महारथान् । (१२।२)

तैर् अस्य पुरुषव्याघ्रैर् भृशम् उद्वेजितं मनः ॥ (१२।३)

वैशंपायन उवाच । (१३।१)

संजयश्चेतनां लब्ध्वा प्रत्याश्वस्येदम् अब्रवीत् । (१३।२)

धृतराष्ट्रं महाराज सभायां कुरुसंसदि ॥ (१३।३)

दृष्टवान् अस्मि राजेन्द्र कुन्तीपुत्रान् महारथान् । (१४।१)

मत्स्यराजगृहावासाद् अवरोधेन कर्शितान् । (१४।२)

शृणु यैर् हि महाराज पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (१४।३)

यो नैव रोषान्न भयान्न कामान्नार्थकारणात् । (१५।१)

न हेतुवादाद् धर्मात्मा सत्यं जह्यात् कथंचन ॥ (१५।२)

यः प्रमाणं महाराज धर्मे धर्मभृतां वरः । (१६।१)

अजातशत्रुणा तेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (१६।२)

यस्य बाहुबले तुल्यः पृथिव्यां नास्ति कश्चन । (१७।१)

यो वै सर्वान्महीपालान् वशे चक्रे धनुर्धरः । (१७।२)

तेन वो भीमसेनेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (१७।३)

निःसृतानां जतुगृहाद्धिडिम्बात् पुरुषादकात् । (१८।१)

य एषाम् अभवद् द्वीपः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ (१८।२)

याज्ञसेनीम् अथो यत्र सिन्धुराजो ऽपकृष्टवान् । (१९।१)

तत्रैषाम् अभवद् द्वीपः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ॥ (१९।२)

यश्च तान् संगतान् सर्वान् पाण्डवान् वारणावते । (२०।१)

दह्यतो मोचयामास तेन वस्ते ऽभ्ययुञ्जत ॥ (२०।२)

कृष्णायाश्चरता प्रीतिं येन क्रोधवशा हताः । (२१।१)

प्रविश्य विषमं घोरं पर्वतं गन्धमादनम् ॥ (२१।२)

यस्य नागायुतं वीर्यं भुजयोः सारम् अर्पितम् । (२२।१)

तेन वो भीमसेनेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (२२।२)

कृष्णद्वितीयो विक्रम्य तुष्ट्यर्थं जातवेदसः । (२३।१)

अजयद् यः पुरा वीरो युध्यमानं पुरंदरम् ॥ (२३।२)

यः स साक्षान्महादेवं गिरिशं शूलपाणिनम् । (२४।१)

तोषयामास युद्धेन देवदेवम् उमापतिम् ॥ (२४।२)

यश्च सर्वान् वशे चक्रे लोकपालान् धनुर्धरः । (२५।१)

तेन वो विजयेनाजौ पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (२५।२)

यः प्रतीचीं दिशं चक्रे वशे म्लेच्छगणायुताम् । (२६।१)

स तत्र नकुलो योद्धा चित्रयोधी व्यवस्थितः ॥ (२६।२)

तेन वो दर्शनीयेन वीरेणातिधनुर्भृता । (२७।१)

माद्रीपुत्रेण कौरव्य पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (२७।२)

यः काशीन् अङ्गमगधान् कलिङ्गांश्च युधाजयत् । (२८।१)

तेन वः सहदेवेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (२८।२)

यस्य वीर्येण सदृशाश्चत्वारो भुवि मानवाः । (२९।१)

अश्वत्थामा धृष्टकेतुः प्रद्युम्नो रुक्मिर् एव च ॥ (२९।२)

तेन वः सहदेवेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत । (३०।१)

यवीयसा नृवीरेण माद्रीनन्दिकरेण च ॥ (३०।२)

तपश्चचार या घोरं काशिकन्या पुरा सती । (३१।१)

भीष्मस्य वधम् इच्छन्ती प्रेत्यापि भरतर्षभ ॥ (३१।२)

पाञ्चालस्य सुता जज्ञे दैवाच्च स पुनः पुमान् । (३२।१)

स्त्रीपुंसोः पुरुषव्याघ्र यः स वेद गुणागुणान् ॥ (३२।२)

यः कलिङ्गान् समापेदे पाञ्चालो युद्धदुर्मदः । (३३।१)

शिखण्डिना वः कुरवः कृतास्त्रेणाभ्ययुञ्जत ॥ (३३।२)

यां यक्षः पुरुषं चक्रे भीष्मस्य निधने किल । (३४।१)

महेष्वासेन रौद्रेण पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (३४।२)

महेष्वासा राजपुत्रा भ्रातरः पञ्च केकयाः । (३५।१)

सुमृष्टकवचाः शूरास्तैश्च वस्ते ऽभ्ययुञ्जत ॥ (३५।२)

यो दीर्घबाहुः क्षिप्रास्त्रो धृतिमान् सत्यविक्रमः । (३६।१)

तेन वो वृष्णिवीरेण युयुधानेन संगरः ॥ (३६।२)

य आसीच्छरणं काले पाण्डवानां महात्मनाम् । (३७।१)

रणे तेन विराटेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (३७।२)

यः स काशिपती राजा वाराणस्यां महारथः । (३८।१)

स तेषाम् अभवद् योद्धा तेन वस्ते ऽभ्ययुञ्जत ॥ (३८।२)

शिशुभिर् दुर्जयैः संख्ये द्रौपदेयैर् महात्मभिः । (३९।१)

आशीविषसमस्पर्शैः पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (३९।२)

यः कृष्णसदृशो वीर्ये युधिष्ठिरसमो दमे । (४०।१)

तेनाभिमन्युना संख्ये पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (४०।२)

यश्चैवाप्रतिमो वीर्ये धृष्टकेतुर् महायशाः । (४१।१)

दुःसहः समरे क्रुद्धः शैशुपालिर् महारथः । (४१।२)

तेन वश्चेदिराजेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (४१।३)

यः संश्रयः पाण्डवानां देवानाम् इव वासवः । (४२।१)

तेन वो वासुदेवेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत ॥ (४२।२)

तथा चेदिपतेर् भ्राता शरभो भरतर्षभ । (४३।१)

करकर्षेण सहितस्ताभ्यां वस्ते ऽभ्ययुञ्जत ॥ (४३।२)

जारासंधिः सहदेवो जयत्सेनश्च तावुभौ । (४४।१)

द्रुपदश्च महातेजा बलेन महता वृतः । (४४।२)

त्यक्तात्मा पाण्डवार्थाय योत्स्यमानो व्यवस्थितः ॥ (४४।३)

एते चान्ये च बहवः प्राच्योदीच्या महीक्षितः । (४५।१)

शतशो यान् अपाश्रित्य धर्मराजो व्यवस्थितः ॥ (४५।२)