वैशंपायन उवाच । (१।१)

एवम् उक्तस्तु भगवान् धूमकेतुर् हुताशनः । (१।२)

चिन्तयामास वरुणं लोकपालं दिदृक्षया । (१।३)

आदित्यम् उदके देवं निवसन्तं जलेश्वरम् ॥ (१।४)

स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास पावकम् । (२।१)

तम् अब्रवीद् धूमकेतुः प्रतिपूज्य जलेश्वरम् । (२।२)

चतुर्थं लोकपालानां रक्षितारं महेश्वरम् । (२।३)

स ख्यातमात्रो वरुणः समायातो महाद्युतिः । (२।४)

अथेमं नृपशार्दूल वह्निर् वचनम् अब्रवीत् ॥ (२।५)

सोमेन राज्ञा यद् दत्तं धनुश्चैवेषुधी च ते । (३।१)

तत् प्रयच्छोभयं शीघ्रं रथं च कपिलक्षणम् । (३।२)

त्वम् अस्मै सव्यसाचिने दिव्यैर् अश्वैः समायुक्तम् ॥ (३।३)

कार्यं हि सुमहत् पार्थो गाण्डीवेन करिष्यति । (४।१)

चक्रेण वासुदेवश्च तन् मदर्थे प्रदीयताम् । (४।२)

ददानीत्येव वरुणः पावकं प्रत्यभाषत ॥ (४।३)

ततो ऽद्भुतं महावीर्यं यशःकीर्तिविवर्धनम् । (५।१)

सर्वशस्त्रैर् अनाधृष्यं सर्वशस्त्रप्रमाथि च । (५।२)

सर्वायुधमहामात्रं परसेनाप्रधर्षणम् ॥ (५।३)

एकं शतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम् । (६।१)

चित्रम् उच्चावचैर् वर्णैः शोभितं श्लक्ष्णम् अव्रणम् ॥ (६।२)

देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः । (७।१)

तद् दिव्यं धनुषां श्रेष्ठं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा । (७।२)

प्रादाद् वै धनुरत्नं तद् अक्षय्यौ च महेषुधी ॥ (७।३)

रथं च दिव्याश्वयुजं कपिप्रवरकेतनम् । (८।१)

उपेतं राजतैर् अश्वैर् गान्धर्वैर् हेममालिभिः । (८।२)

पाण्डुराभ्रप्रतीकाशैर् मनोवायुसमैर् जवे ॥ (८।३)

सर्वोपकरणैर् युक्तम् अजय्यं देवदानवैः । (९।१)

भानुमन्तं महाघोषं सर्वभूतमनोहरम् ॥ (९।२)

ससर्ज यत् स्वतपसा भौवनो भुवनप्रभुः । (१०।१)

प्रजापतिर् अनिर्देश्यं यस्य रूपं रवेर् इव ॥ (१०।२)

यं स्म सोमः समारुह्य दानवान् अजयत् प्रभुः । (११।१)

नगमेघप्रतीकाशं ज्वलन्तम् इव च श्रिया । (११।२)

सुरारियोषित्सौवर्णश्रुतिताटङ्कनाशनम् ॥ (११।३)

आश्रिता तं रथश्रेष्ठं शक्रायुधसमा शुभा । (१२।१)

तापनीया सुरुचिरा ध्वजयष्टिर् अनुत्तमा ॥ (१२।२)

तस्यां तु वानरो दिव्यः सिंहशार्दूललक्षणः । (१३।१)

हनूमान् नाम तेजस्वी कामरूपी समीरजः । (१३।२)

नादेन च महारौद्रो भूतकोटिसमावृतः । (१३।३)

यः पुरा वायुसम्भूतो रक्षोगणविनाशनः । (१३।४)

विनर्दन्न् इव तत्रस्थः संस्थितो मूर्ध्न्यशोभत ॥ (१३।५)

ध्वजे भूतानि तत्रासन् विविधानि महान्ति च । (१४।१)

नादेन रिपुसैन्यानां येषां संज्ञा प्रणश्यति ॥ (१४।२)

स तं नानापताकाभिः शोभितं रथम् उत्तमम् । (१५।१)

प्रदक्षिणम् उपावृत्य दैवतेभ्यः प्रणम्य च ॥ (१५।२)

संनद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् । (१६।१)

विष्णोर् आज्ञां गृहीत्वा तु फल्गुनः परवीरहा । (१६।२)

आरुरोह रथं पार्थो विमानं सुकृती यथा ॥ (१६।३)

तच्च दिव्यं धनुःश्रेष्ठं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा । (१७।१)

गाण्डीवम् उपसंगृह्य बभूव मुदितो ऽर्जुनः ॥ (१७।२)

हुताशनं नमस्कृत्य ततस्तद् अपि वीर्यवान् । (१८।१)

जग्राह बलम् आस्थाय ज्यया च युयुजे धनुः ॥ (१८।२)

मौर्व्यां तु युज्यमानायां बलिना पाण्डवेन ह । (१९।१)

ये ऽशृण्वन् कूजितं तत्र तेषां वै व्यथितं मनः ॥ (१९।२)

लब्ध्वा रथं धनुश्चैव तथाक्षय्यौ महेषुधी । (२०।१)

बभूव कल्यः कौन्तेयः प्रहृष्टः साह्यकर्मणि ॥ (२०।२)

वज्रनाभं ततश्चक्रं ददौ कृष्णाय पावकः । (२१।१)

आग्नेयम् अस्त्रं दयितं स च कल्यो ऽभवत् तदा ॥ (२१।२)

अब्रवीत् पावकश्चैनम् एतेन मधुसूदन । (२२।१)

अमानुषान् अपि रणे विजेष्यसि न संशयः ॥ (२२।२)

अनेन त्वं मनुष्याणां देवानाम् अपि चाहवे । (२३।१)

रक्षःपिशाचदैत्यानां नागानां चाधिकः सदा । (२३।२)

भविष्यसि न संदेहः प्रवरारिनिबर्हणे । (२३।३)

तवैतच्चक्रम् अस्त्रं यन् नामतश्च सुदर्शनम् । (२३।४)

तच्चास्मिन्न् अर्पय विभो दैत्यघाते यथा पुरा । (२३।५)

चक्रेण भस्मसात् सर्वं विसृष्टेन तु वीर्यवान् ॥ (२३।६)

क्षिप्तं क्षिप्तं रणे चैतत् त्वया माधव शत्रुषु । (२४।१)

हत्वाप्रतिहतं संख्ये पाणिम् एष्यति ते पुनः ॥ (२४।२)

वरुणश्च ददौ तस्मै गदाम् अशनिनिःस्वनाम् । (२५।१)

दैत्यान्तकरणीं घोरां नाम्ना कौमोदकीं हरेः । (२५।२)

तदाग्नेर् अनुमोदाय सखा सख्युः प्रियंकरः । (२५।३)

उवाच पार्थं वार्ष्णेयः प्रीयमाणो धनंजयम् । (२५।४)

अजितस्त्वम् अजेयश्च जेता त्वम् असि पाण्डव । (२५।५)

अजितः फाल्गुनेत्युक्त्वा रश्मीन् आदाय वीर्यवान् । (२५।६)

जितम् इत्येव बीभत्सुं प्रत्युवाच जनार्दनः । (२५।७)

प्रदक्षिणं परिक्रम्य करेण रथम् अस्पृशत् । (२५।८)

प्रीयमाणो रथे तस्मिन्न् अभवत् कृष्णसारथिः । (२५।९)

पावकाय नमस्कृत्य ववन्दे गाण्डिवं धनुः । (२५।१०)

रथम् आस्थाय बीभत्सुश्चक्रे ऽधिज्यं महद् धनुः । (२५।११)

मौर्वी कृष्णस्य बाहुभ्यां विसृजद् भृशदारुणम् । (२५।१२)

कूजन्ती सापतत् तूर्णं सिंहीव मृगगृद्धिनी ॥ (२५।१३)

ततः पावकम् अब्रूतां प्रहृष्टौ कृष्णपाण्डवौ । (२६।१)

कृतास्त्रौ शस्त्रसम्पन्नौ रथिनौ ध्वजिनावपि ॥ (२६।२)

कल्यौ स्वो भगवन् योद्धुम् अपि सर्वैः सुरासुरैः । (२७।१)

किं पुनर् वज्रिणैकेन पन्नगार्थे युयुत्सुना ॥ (२७।२)

अर्जुन उवाच । (२८।१)

चक्रम् अस्त्रं च वार्ष्णेयो विसृजन् युधि वीर्यवान् । (२८।२)

त्रिषु लोकेषु तन् नास्ति यन् न जीयाज्जनार्दनः ॥ (२८।३)

गाण्डीवं धनुर् आदाय तथाक्षय्यौ महेषुधी । (२९।१)

अहम् अप्युत्सहे लोकान् विजेतुं युधि पावक । (२९।२)

स सुरासुरमानवान् किं पुनर् वज्रिणैकं तु ॥ (२९।३)

सर्वतः परिवार्यैनं दावेन महता प्रभो । (३०।१)

कामं सम्प्रज्वलाद्यैव कल्यौ स्वः साह्यकर्मणि । (३०।२)

यदि खाण्डवम् एष्यति प्रमादात् सगणो वा परिरक्षितुं महेन्द्रः । (३०।३)

शरताडितखण्डकुण्डलानां कदनं द्रक्ष्यति देववाहिनीनाम् ॥ (३०।४)

वैशंपायन उवाच । (३१।१)

एवम् उक्तः स भगवान् दाशार्हेणार्जुनेन च । (३१।२)

तैजसं रूपम् आस्थाय दावं दग्धुं प्रचक्रमे ॥ (३१।३)

सर्वतः परिवार्याथ सप्तार्चिर् ज्वलनस्तदा । (३२।१)

ददाह खाण्डवं क्रुद्धो युगान्तम् इव दर्शयन् ॥ (३२।२)

परिगृह्य समाविष्टस्तद् वनं भरतर्षभ । (३३।१)

मेघस्तनितनिर्घोषं सर्वभूतानि निर्दहन् ॥ (३३।२)

दह्यतस्तस्य विबभौ रूपं दावस्य भारत । (३४।१)

मेरोर् इव नगेन्द्रस्य काञ्चनस्य महाद्युतेः ॥ (३४।२)