संजय उवाच । (१।१)

अकरोत् तुमुलं युद्धं भीष्मः शांतनवस्तदा । (१।२)

भीमसेनभयाद् इच्छन् पुत्रांस्तारयितुं तव ॥ (१।३)

पूर्वाह्णे तन्महारौद्रं राज्ञां युद्धम् अवर्तत । (२।१)

कुरूणां पाण्डवानां च मुख्यशूरविनाशनम् ॥ (२।२)

तस्मिन्न् आकुलसंग्रामे वर्तमाने महाभये । (३।१)

अभवत् तुमुलः शब्दः संस्पृशन् गगनं महत् ॥ (३।२)

नदद्भिश्च महानागैर् हेषमाणैश्च वाजिभिः । (४।१)

भेरीशङ्खनिनादैश्च तुमुलः समपद्यत ॥ (४।२)

युयुत्सवस्ते विक्रान्ता विजयाय महाबलाः । (५।१)

अन्योन्यम् अभिगर्जन्तो गोष्ठेष्विव महर्षभाः ॥ (५।२)

शिरसां पात्यमानानां समरे निशितैः शरैः । (६।१)

अश्मवृष्टिर् इवाकाशे बभूव भरतर्षभ ॥ (६।२)

कुण्डलोष्णीषधारीणि जातरूपोज्ज्वलानि च । (७।१)

पतितानि स्म दृश्यन्ते शिरांसि भरतर्षभ ॥ (७।२)

विशिखोन्मथितैर् गात्रैर् बाहुभिश्च सकार्मुकैः । (८।१)

सहस्ताभरणैश्चान्यैर् अभवच्छादिता मही ॥ (८।२)

कवचोपहितैर् गात्रैर् हस्तैश्च समलंकृतैः । (९।१)

मुखैश्च चन्द्रसंकाशै रक्तान्तनयनैः शुभैः ॥ (९।२)

गजवाजिमनुष्याणां सर्वगात्रैश्च भूपते । (१०।१)

आसीत् सर्वा समाकीर्णा मुहूर्तेन वसुंधरा ॥ (१०।२)

रजोमेघैश्च तुमुलैः शस्त्रविद्युत्प्रकाशितैः । (११।१)

आयुधानां च निर्घोषः स्तनयित्नुसमो ऽभवत् ॥ (११।२)

स संप्रहारस्तुमुलः कटुकः शोणितोदकः । (१२।१)

प्रावर्तत कुरूणां च पाण्डवानां च भारत ॥ (१२।२)

तस्मिन्महाभये घोरे तुमुले लोमहर्षणे । (१३।१)

ववर्षुः शरवर्षाणि क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः ॥ (१३।२)

क्रोशन्ति कुञ्जरास्तत्र शरवर्षप्रतापिताः । (१४।१)

तावकानां परेषां च संयुगे भरतोत्तम । (१४।२)

अश्वाश्च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ॥ (१४।३)

उत्पत्य निपतन्त्यन्ये शरघातप्रपीडिताः । (१५।१)

तावकानां परेषां च योधानां भरतर्षभ ॥ (१५।२)

अश्वानां कुञ्जराणां च रथानां चातिवर्तताम् । (१६।१)

संघाताः स्म प्रदृश्यन्ते तत्र तत्र विशां पते ॥ (१६।२)

गदाभिर् असिभिः प्रासैर् बाणैश्च नतपर्वभिः । (१७।१)

जघ्नुः परस्परं तत्र क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ (१७।२)

अपरे बाहुभिर् वीरा नियुद्धकुशला युधि । (१८।१)

बहुधा समसज्जन्त आयसैः परिघैर् इव ॥ (१८।२)

मुष्टिभिर् जानुभिश्चैव तलैश्चैव विशां पते । (१९।१)

अन्योन्यं जघ्निरे वीरास्तावकाः पाण्डवैः सह ॥ (१९।२)

विरथा रथिनश्चात्र निस्त्रिंशवरधारिणः । (२०।१)

अन्योन्यम् अभिधावन्त परस्परवधैषिणः ॥ (२०।२)

ततो दुर्योधनो राजा कलिङ्गैर् बहुभिर् वृतः । (२१।१)

पुरस्कृत्य रणे भीष्मं पाण्डवान् अभ्यवर्तत ॥ (२१।२)

तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य वृकोदरम् । (२२।१)

भीष्मम् अभ्यद्रवन् क्रुद्धा रणे रभसवाहनाः ॥ (२२।२)