वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततः केशान् समुत्क्षिप्य वेल्लिताग्रान् अनिन्दितान् । (१।२)

जुगूह दक्षिणे पार्श्वे मृदून् असितलोचना ॥ (१।३)

वासश्च परिधायैकं कृष्णं सुमलिनं महत् । (२।१)

कृत्वा वेषं च सैरन्ध्र्याः कृष्णा व्यचरद् आर्तवत् ॥ (२।२)

तां नराः परिधावन्तीं स्त्रियश्च समुपाद्रवन् । (३।१)

अपृच्छंश्चैव तां दृष्ट्वा का त्वं किं च चिकीर्षसि ॥ (३।२)

सा तान् उवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहम् उपागता । (४।१)

कर्म चेच्छामि वै कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति ॥ (४।२)

तस्या रूपेण वेषेण श्लक्ष्णया च तथा गिरा । (५।१)

नाश्रद्दधत तां दासीम् अन्नहेतोर् उपस्थिताम् ॥ (५।२)

विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसंमता । (६।१)

अवलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद् द्रुपदात्मजाम् ॥ (६।२)

सा समीक्ष्य तथारूपाम् अनाथाम् एकवाससम् । (७।१)

समाहूयाब्रवीद् भद्रे का त्वं किं च चिकीर्षसि ॥ (७।२)

सा ताम् उवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहम् उपागता । (८।१)

कर्म चेच्छाम्यहं कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति ॥ (८।२)

सुदेष्णोवाच । (९।१)

नैवंरूपा भवन्त्येवं यथा वदसि भामिनि । (९।२)

प्रेषयन्ति च वै दासीर् दासांश्चैवंविधान् बहून् ॥ (९।३)

गूढगुल्फा संहतोरुस्त्रिगम्भीरा षडुन्नता । (१०।१)

रक्ता पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्गदभाषिणी ॥ (१०।२)

सुकेशी सुस्तनी श्यामा पीनश्रोणिपयोधरा । (११।१)

तेन तेनैव सम्पन्ना काश्मीरीव तुरंगमा ॥ (११।२)

स्वरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमा । (१२।१)

कम्बुग्रीवा गूढसिरा पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ (१२।२)

का त्वं ब्रूहि यथा भद्रे नासि दासी कथंचन । (१३।१)

यक्षी वा यदि वा देवी गन्धर्वी यदि वाप्सराः ॥ (१३।२)

अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ मालिनी । (१४।१)

इन्द्राणी वारुणी वा त्वं त्वष्टुर् धातुः प्रजापतेः । (१४।२)

देव्यो देवेषु विख्यातास्तासां त्वं कतमा शुभे ॥ (१४।३)

द्रौपद्युवाच । (१५।१)

नास्मि देवी न गन्धर्वी नासुरी न च राक्षसी । (१५।२)

सैरन्ध्री तु भुजिष्यास्मि सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (१५।३)

केशाञ् जानाम्यहं कर्तुं पिंषे साधु विलेपनम् । (१६।१)

ग्रथयिष्ये विचित्राश्च स्रजः परमशोभनाः ॥ (१६।२)

आराधयं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम् । (१७।१)

कृष्णां च भार्यां पाण्डूनां कुरूणाम् एकसुन्दरीम् ॥ (१७।२)

तत्र तत्र चराम्येवं लभमाना सुशोभनम् । (१८।१)

वासांसि यावच्च लभे तावत् तावद् रमे तथा ॥ (१८।२)

मालिनीत्येव मे नाम स्वयं देवी चकार सा । (१९।१)

साहम् अभ्यागता देवि सुदेष्णे त्वन्निवेशनम् ॥ (१९।२)

सुदेष्णोवाच । (२०।१)

मूर्ध्नि त्वां वासयेयं वै संशयो मे न विद्यते । (२०।२)

नो चेद् इह तु राजा त्वां गच्छेत् सर्वेण चेतसा ॥ (२०।३)

स्त्रियो राजकुले पश्य याश्चेमा मम वेश्मनि । (२१।१)

प्रसक्तास्त्वां निरीक्षन्ते पुमांसं कं न मोहयेः ॥ (२१।२)

वृक्षांश्चावस्थितान् पश्य य इमे मम वेश्मनि । (२२।१)

ते ऽपि त्वां संनमन्तीव पुमांसं कं न मोहयेः ॥ (२२।२)

राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा वपुर् अमानुषम् । (२३।१)

विहाय मां वरारोहे त्वां गच्छेत् सर्वचेतसा ॥ (२३।२)

यं हि त्वम् अनवद्याङ्गि नरम् आयतलोचने । (२४।१)

प्रसक्तम् अभिवीक्षेथाः स कामवशगो भवेत् ॥ (२४।२)

यश्च त्वां सततं पश्येत् पुरुषश्चारुहासिनि । (२५।१)

एवं सर्वानवद्याङ्गि स चानङ्गवशो भवेत् ॥ (२५।२)

यथा कर्कटकी गर्भम् आधत्ते मृत्युम् आत्मनः । (२६।१)

तथाविधम् अहं मन्ये वासं तव शुचिस्मिते ॥ (२६।२)

द्रौपद्युवाच । (२७।१)

नास्मि लभ्या विराटेन न चान्येन कथंचन । (२७।२)

गन्धर्वाः पतयो मह्यं युवानः पञ्च भामिनि ॥ (२७।३)

पुत्रा गन्धर्वराजस्य महासत्त्वस्य कस्यचित् । (२८।१)

रक्षन्ति ते च मां नित्यं दुःखाचारा तथा न्वहम् ॥ (२८।२)

यो मे न दद्याद् उच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत् । (२९।१)

प्रीयेयुस्तेन वासेन गन्धर्वाः पतयो मम ॥ (२९।२)

यो हि मां पुरुषो गृध्येद् यथान्याः प्राकृतस्त्रियः । (३०।१)

ताम् एव स ततो रात्रिं प्रविशेद् अपरां तनुम् ॥ (३०।२)

न चाप्यहं चालयितुं शक्या केनचिद् अङ्गने । (३१।१)

दुःखशीला हि गन्धर्वास्ते च मे बलवत्तराः ॥ (३१।२)

सुदेष्णोवाच । (३२।१)

एवं त्वां वासयिष्यामि यथा त्वं नन्दिनीच्छसि । (३२।२)

न च पादौ न चोच्छिष्टं स्प्रक्ष्यसि त्वं कथंचन ॥ (३२।३)

वैशंपायन उवाच । (३३।१)

एवं कृष्णा विराटस्य भार्यया परिसान्त्विता । (३३।२)

न चैनां वेद तत्रान्यस्तत्त्वेन जनमेजय ॥ (३३।३)