भगवान् उवाच । (१।१)

भावं जिज्ञासमानो ऽहं प्रणयाद् इदम् अब्रुवम् । (१।२)

न चाक्षेपान्न पाण्डित्यान्न क्रोधान्न विवक्षया ॥ (१।३)

वेदाहं तव माहात्म्यम् उत ते वेद यद् बलम् । (२।१)

उत ते वेद कर्माणि न त्वां परिभवाम्यहम् ॥ (२।२)

यथा चात्मनि कल्याणं संभावयसि पाण्डव । (३।१)

सहस्रगुणम् अप्येतत् त्वयि संभावयाम्यहम् ॥ (३।२)

यादृशे च कुले जन्म सर्वराजाभिपूजिते । (४।१)

बन्धुभिश्च सुहृद्भिश्च भीम त्वम् असि तादृशः ॥ (४।२)

जिज्ञासन्तो हि धर्मस्य संदिग्धस्य वृकोदर । (५।१)

पर्यायं न व्यवस्यन्ति दैवमानुषयोर् जनाः ॥ (५।२)

स एव हेतुर् भूत्वा हि पुरुषस्यार्थसिद्धिषु । (६।१)

विनाशे ऽपि स एवास्य संदिग्धं कर्म पौरुषम् ॥ (६।२)

अन्यथा परिदृष्टानि कविभिर् दोषदर्शिभिः । (७।१)

अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वतः ॥ (७।२)

सुमन्त्रितं सुनीतं च न्यायतश्चोपपादितम् । (८।१)

कृतं मानुष्यकं कर्म दैवेनापि विरुध्यते ॥ (८।२)

दैवम् अप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यते । (९।१)

शीतम् उष्णं तथा वर्षं क्षुत्पिपासे च भारत ॥ (९।२)

यद् अन्यद् दिष्टभावस्य पुरुषस्य स्वयंकृतम् । (१०।१)

तस्माद् अनवरोधश्च विद्यते तत्र लक्षणम् ॥ (१०।२)

लोकस्य नान्यतो वृत्तिः पाण्डवान्यत्र कर्मणः । (११।१)

एवम्बुद्धिः प्रवर्तेत फलं स्याद् उभयान्वयात् ॥ (११।२)

य एवं कृतबुद्धिः सन् कर्मस्वेव प्रवर्तते । (१२।१)

नासिद्धौ व्यथते तस्य न सिद्धौ हर्षम् अश्नुते ॥ (१२।२)

तत्रेयम् अर्थमात्रा मे भीमसेन विवक्षिता । (१३।१)

नैकान्तसिद्धिर् मन्तव्या कुरुभिः सह संयुगे ॥ (१३।२)

नातिप्रणीतरश्मिः स्यात् तथा भवति पर्यये । (१४।१)

विषादम् अर्छेद् ग्लानिं वा एतदर्थं ब्रवीमि ते ॥ (१४।२)

श्वोभूते धृतराष्ट्रस्य समीपं प्राप्य पाण्डव । (१५।१)

यतिष्ये प्रशमं कर्तुं युष्मदर्थम् अहापयन् ॥ (१५।२)

शमं चेत् ते करिष्यन्ति ततो ऽनन्तं यशो मम । (१६।१)

भवतां च कृतः कामस्तेषां च श्रेय उत्तमम् ॥ (१६।२)

ते चेद् अभिनिवेक्ष्यन्ति नाभ्युपैष्यन्ति मे वचः । (१७।१)

कुरवो युद्धम् एवात्र रौद्रं कर्म भविष्यति ॥ (१७।२)

अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः । (१८।१)

धूर् अर्जुनेन धार्या स्याद् वोढव्य इतरो जनः ॥ (१८।२)

अहं हि यन्ता बीभत्सोर् भविता संयुगे सति । (१९।१)

धनंजयस्यैष कामो न हि युद्धं न कामये ॥ (१९।२)

तस्माद् आशङ्कमानो ऽहं वृकोदर मतिं तव । (२०।१)

तुदन्न् अक्लीबया वाचा तेजस्ते समदीपयम् ॥ (२०।२)