भीष्म उवाच । (१।१)

ततो हलहलाशब्दो दिवि राजन्महान् अभूत् । (१।२)

प्रस्वापं भीष्म मा स्राक्षीर् इति कौरवनन्दन ॥ (१।३)

अयुञ्जम् एव चैवाहं तद् अस्त्रं भृगुनन्दने । (२।१)

प्रस्वापं मां प्रयुञ्जानं नारदो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (२।२)

एते वियति कौरव्य दिवि देवगणाः स्थिताः । (३।१)

ते त्वां निवारयन्त्यद्य प्रस्वापं मा प्रयोजय ॥ (३।२)

रामस्तपस्वी ब्रह्मण्यो ब्राह्मणश्च गुरुश्च ते । (४।१)

तस्यावमानं कौरव्य मा स्म कार्षीः कथंचन ॥ (४।२)

ततो ऽपश्यं दिविष्ठान् वै तान् अष्टौ ब्रह्मवादिनः । (५।१)

ते मां स्मयन्तो राजेन्द्र शनकैर् इदम् अब्रुवन् ॥ (५।२)

यथाह भरतश्रेष्ठ नारदस् तत् तथा कुरु । (६।१)

एतद्धि परमं श्रेयो लोकानां भरतर्षभ ॥ (६।२)

ततश्च प्रतिसंहृत्य तद् अस्त्रं स्वापनं मृधे । (७।१)

ब्रह्मास्त्रं दीपयांचक्रे तस्मिन् युधि यथाविधि ॥ (७।२)

ततो रामो रुषितो राजपुत्र दृष्ट्वा तद् अस्त्रं विनिवर्तितं वै । (८।१)

जितो ऽस्मि भीष्मेण सुमन्दबुद्धिर् इत्येव वाक्यं सहसा व्यमुञ्चत् ॥ (८।२)

ततो ऽपश्यत् पितरं जामदग्न्यः पितुस्तथा पितरं तस्य चान्यम् । (९।१)

त एवैनं संपरिवार्य तस्थुर् ऊचुश्चैनं सान्त्वपूर्वं तदानीम् ॥ (९।२)

मा स्मैवं साहसं वत्स पुनः कार्षीः कथंचन । (१०।१)

भीष्मेण संयुगं गन्तुं क्षत्रियेण विशेषतः ॥ (१०।२)

क्षत्रियस्य तु धर्मो ऽयं यद् युद्धं भृगुनन्दन । (११।१)

स्वाध्यायो व्रतचर्या च ब्राह्मणानां परं धनम् ॥ (११।२)

इदं निमित्ते कस्मिंश्चिद् अस्माभिर् उपमन्त्रितम् । (१२।१)

शस्त्रधारणम् अत्युग्रं तच्च कार्यं कृतं त्वया ॥ (१२।२)

वत्स पर्याप्तम् एतावद् भीष्मेण सह संयुगे । (१३।१)

विमर्दस्ते महाबाहो व्यपयाहि रणाद् इतः ॥ (१३।२)

पर्याप्तम् एतद् भद्रं ते तव कार्मुकधारणम् । (१४।१)

विसर्जयैतद् दुर्धर्ष तपस्तप्यस्व भार्गव ॥ (१४।२)

एष भीष्मः शांतनवो देवैः सर्वैर् निवारितः । (१५।१)

निवर्तस्व रणाद् अस्माद् इति चैव प्रचोदितः ॥ (१५।२)

रामेण सह मा योत्सीर् गुरुणेति पुनः पुनः । (१६।१)

न हि रामो रणे जेतुं त्वया न्याय्यः कुरूद्वह । (१६।२)

मानं कुरुष्व गाङ्गेय ब्राह्मणस्य रणाजिरे ॥ (१६।३)

वयं तु गुरवस्तुभ्यं ततस्त्वां वारयामहे । (१७।१)

भीष्मो वसूनाम् अन्यतमो दिष्ट्या जीवसि पुत्रक ॥ (१७।२)

गाङ्गेयः शंतनोः पुत्रो वसुर् एष महायशाः । (१८।१)

कथं त्वया रणे जेतुं राम शक्यो निवर्त वै ॥ (१८।२)

अर्जुनः पाण्डवश्रेष्ठः पुरंदरसुतो बली । (१९।१)

नरः प्रजापतिर् वीरः पूर्वदेवः सनातनः ॥ (१९।२)

सव्यसाचीति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् । (२०।१)

भीष्ममृत्युर् यथाकालं विहितो वै स्वयंभुवा ॥ (२०।२)

एवम् उक्तः स पितृभिः पितॄन् रामो ऽब्रवीद् इदम् । (२१।१)

नाहं युधि निवर्तेयम् इति मे व्रतम् आहितम् ॥ (२१।२)

न निवर्तितपूर्वं च कदाचिद् रणमूर्धनि । (२२।१)

निवर्त्यताम् आपगेयः कामं युद्धात् पितामहाः । (२२।२)

न त्वहं विनिवर्तिष्ये युद्धाद् अस्मात् कथंचन ॥ (२२।३)

ततस्ते मुनयो राजन्न् ऋचीकप्रमुखास्तदा । (२३।१)

नारदेनैव सहिताः समागम्येदम् अब्रुवन् ॥ (२३।२)

निवर्तस्व रणात् तात मानयस्व द्विजोत्तमान् । (२४।१)

नेत्यवोचम् अहं तांश्च क्षत्रधर्मव्यपेक्षया ॥ (२४।२)

मम व्रतम् इदं लोके नाहं युद्धात् कथंचन । (२५।१)

विमुखो विनिवर्तेयं पृष्ठतो ऽभ्याहतः शरैः ॥ (२५।२)

नाहं लोभान्न कार्पण्यान्न भयान्नार्थकारणात् । (२६।१)

त्यजेयं शाश्वतं धर्मम् इति मे निश्चिता मतिः ॥ (२६।२)

ततस्ते मुनयः सर्वे नारदप्रमुखा नृप । (२७।१)

भागीरथी च मे माता रणमध्यं प्रपेदिरे ॥ (२७।२)

तथैवात्तशरो धन्वी तथैव दृढनिश्चयः । (२८।१)

स्थितो ऽहम् आहवे योद्धुं ततस्ते रामम् अब्रुवन् । (२८।२)

समेत्य सहिता भूयः समरे भृगुनन्दनम् ॥ (२८।३)

नावनीतं हि हृदयं विप्राणां शाम्य भार्गव । (२९।१)

राम राम निवर्तस्व युद्धाद् अस्माद् द्विजोत्तम । (२९।२)

अवध्यो हि त्वया भीष्मस्त्वं च भीष्मस्य भार्गव ॥ (२९।३)

एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रतिरुध्य रणाजिरम् । (३०।१)

न्यासयांचक्रिरे शस्त्रं पितरो भृगुनन्दनम् ॥ (३०।२)

ततो ऽहं पुनर् एवाथ तान् अष्टौ ब्रह्मवादिनः । (३१।१)

अद्राक्षं दीप्यमानान् वै ग्रहान् अष्टाविवोदितान् ॥ (३१।२)

ते मां सप्रणयं वाक्यम् अब्रुवन् समरे स्थितम् । (३२।१)

प्रैहि रामं महाबाहो गुरुं लोकहितं कुरु ॥ (३२।२)

दृष्ट्वा निवर्तितं रामं सुहृद्वाक्येन तेन वै । (३३।१)

लोकानां च हितं कुर्वन्न् अहम् अप्याददे वचः ॥ (३३।२)

ततो ऽहं रामम् आसाद्य ववन्दे भृशविक्षतः । (३४।१)

रामश्चाभ्युत्स्मयन् प्रेम्णा माम् उवाच महातपाः ॥ (३४।२)

त्वत्समो नास्ति लोके ऽस्मिन् क्षत्रियः पृथिवीचरः । (३५।१)

गम्यतां भीष्म युद्धे ऽस्मिंस्तोषितो ऽहं भृशं त्वया ॥ (३५।२)

मम चैव समक्षं तां कन्याम् आहूय भार्गवः । (३६।१)

उवाच दीनया वाचा मध्ये तेषां तपस्विनाम् ॥ (३६।२)