MBh, 5, 5
Select a line for its word-by-word analysis.
एतच्च पूर्वकार्यं नः सुनीतम् अभिकाङ्क्षताम् । (२।१)
etacca pūrvakāryaṃ naḥ sunītam abhikāṅkṣatām |
अन्यथा ह्याचरन् कर्म पुरुषः स्यात् सुबालिशः ॥ (२।२)
anyathā hyācaran karma puruṣaḥ syāt subāliśaḥ ||
किं तु संबन्धकं तुल्यम् अस्माकं कुरुपाण्डुषु । (३।१)
kiṃ tu saṃbandhakaṃ tulyam asmākaṃ kurupāṇḍuṣu |
ते विवाहार्थम् आनीता वयं सर्वे यथा भवान् । (४।१)
te vivāhārtham ānītā vayaṃ sarve yathā bhavān |
भवान् वृद्धतमो राज्ञां वयसा च श्रुतेन च । (५।१)
bhavān vṛddhatamo rājñāṃ vayasā ca śrutena ca |
स भवान् प्रेषयत्वद्य पाण्डवार्थकरं वचः । (७।१)
sa bhavān preṣayatvadya pāṇḍavārthakaraṃ vacaḥ |
सर्वेषां निश्चितं तन्नः प्रेषयिष्यति यद् भवान् ॥ (७।२)
sarveṣāṃ niścitaṃ tannaḥ preṣayiṣyati yad bhavān ||
न भवेत् कुरुपाण्डूनां सौभ्रात्रेण महान् क्षयः ॥ (८।२)
na bhavet kurupāṇḍūnāṃ saubhrātreṇa mahān kṣayaḥ ||
अथ दर्पान्वितो मोहान्न कुर्याद् धृतराष्ट्रजः । (९।१)
atha darpānvito mohānna kuryād dhṛtarāṣṭrajaḥ |
अन्येषां प्रेषयित्वा च पश्चाद् अस्मान् समाह्वयेः ॥ (९।२)
anyeṣāṃ preṣayitvā ca paścād asmān samāhvayeḥ ||
ततो दुर्योधनो मन्दः सहामात्यः सबान्धवः । (१०।१)
tato duryodhano mandaḥ sahāmātyaḥ sabāndhavaḥ |
निष्ठाम् आपत्स्यते मूढः क्रुद्धे गाण्डीवधन्वनि ॥ (१०।२)
niṣṭhām āpatsyate mūḍhaḥ kruddhe gāṇḍīvadhanvani ||
ततः सत्कृत्य वार्ष्णेयं विराटः पृथिवीपतिः । (११।२)
tataḥ satkṛtya vārṣṇeyaṃ virāṭaḥ pṛthivīpatiḥ |
द्वारकां तु गते कृष्णे युधिष्ठिरपुरोगमाः । (१२।१)
dvārakāṃ tu gate kṛṣṇe yudhiṣṭhirapurogamāḥ |
चक्रुः सांग्रामिकं सर्वं विराटश्च महीपतिः ॥ (१२।२)
cakruḥ sāṃgrāmikaṃ sarvaṃ virāṭaśca mahīpatiḥ ||
सर्वेषां भूमिपालानां द्रुपदश्च महीपतिः ॥ (१३।२)
sarveṣāṃ bhūmipālānāṃ drupadaśca mahīpatiḥ ||
वचनात् कुरुसिंहानां मत्स्यपाञ्चालयोश्च ते । (१४।१)
vacanāt kurusiṃhānāṃ matsyapāñcālayośca te |
समाजग्मुर् महीपालाः सम्प्रहृष्टा महाबलाः ॥ (१४।२)
samājagmur mahīpālāḥ samprahṛṣṭā mahābalāḥ ||
तच्छ्रुत्वा पाण्डुपुत्राणां समागच्छन्महद् बलम् । (१५।१)
tacchrutvā pāṇḍuputrāṇāṃ samāgacchanmahad balam |
तदा समभवत् कृत्स्ना संप्रयाणे महीक्षिताम् ॥ (१६।२)
tadā samabhavat kṛtsnā saṃprayāṇe mahīkṣitām ||
ततः प्रज्ञावयोवृद्धं पाञ्चाल्यः स्वपुरोहितम् । (१८।१)
tataḥ prajñāvayovṛddhaṃ pāñcālyaḥ svapurohitam |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.