MBh, 8, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
अप्रेक्षमाणाः शोकार्ता नाभ्यभाषन् परस्परम् ॥ (२।२)
aprekṣamāṇāḥ śokārtā nābhyabhāṣan parasparam ||
तान् दृष्ट्वा व्यथिताकारान् सैन्यानि तव भारत । (३।१)
tān dṛṣṭvā vyathitākārān sainyāni tava bhārata |
ऊर्ध्वम् एवाभ्यवेक्षन्त दुःखत्रस्तान्य् अनेकशः ॥ (३।२)
ūrdhvam evābhyavekṣanta duḥkhatrastāny anekaśaḥ ||
शस्त्राण्य् एषां च राजेन्द्र शोणिताक्तान्य् अशेषतः । (४।१)
śastrāṇy eṣāṃ ca rājendra śoṇitāktāny aśeṣataḥ |
प्राभ्रश्यन्त कराग्रेभ्यो दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ (४।२)
prābhraśyanta karāgrebhyo dṛṣṭvā droṇaṃ nipātitam ||
तथार्तं स्तिमितं दृष्ट्वा गतसत्त्वम् इव स्थितम् । (६।१)
tathārtaṃ stimitaṃ dṛṣṭvā gatasattvam iva sthitam |
स्वं बलं तन् महाराज राजा दुर्योधनो ऽब्रवीत् ॥ (६।२)
svaṃ balaṃ tan mahārāja rājā duryodhano 'bravīt ||
पाण्डवेयाः समाहूता युद्धं चेदं प्रवर्तितम् ॥ (७।२)
pāṇḍaveyāḥ samāhūtā yuddhaṃ cedaṃ pravartitam ||
तद् इदं निहते द्रोणे विषण्णम् इव लक्ष्यते । (८।१)
tad idaṃ nihate droṇe viṣaṇṇam iva lakṣyate |
युध्यमानाश् च समरे योधा वध्यन्ति सर्वतः ॥ (८।२)
yudhyamānāś ca samare yodhā vadhyanti sarvataḥ ||
भवेत् किम् अत्र चित्रं वै युध्यध्वं सर्वतोमुखाः ॥ (९।२)
bhavet kim atra citraṃ vai yudhyadhvaṃ sarvatomukhāḥ ||
पश्यध्वं च महात्मानं कर्णं वैकर्तनं युधि । (१०।१)
paśyadhvaṃ ca mahātmānaṃ karṇaṃ vaikartanaṃ yudhi |
प्रचरन्तं महेष्वासं दिव्यैर् अस्त्रैर् महाबलम् ॥ (१०।२)
pracarantaṃ maheṣvāsaṃ divyair astrair mahābalam ||
यस्य वै युधि संत्रासात् कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (११।१)
yasya vai yudhi saṃtrāsāt kuntīputro dhanaṃjayaḥ |
निवर्तते सदामर्षात् सिंहात् क्षुद्रमृगो यथा ॥ (११।२)
nivartate sadāmarṣāt siṃhāt kṣudramṛgo yathā ||
मानुषेणैव युद्धेन ताम् अवस्थां प्रवेशितः ॥ (१२।२)
mānuṣeṇaiva yuddhena tām avasthāṃ praveśitaḥ ||
येन दिव्यास्त्रविच्छूरो मायावी स घटोत्कचः । (१३।१)
yena divyāstravicchūro māyāvī sa ghaṭotkacaḥ |
तस्य दुष्पारवीर्यस्य सत्यसंधस्य धीमतः । (१४।१)
tasya duṣpāravīryasya satyasaṃdhasya dhīmataḥ |
बाह्वोर् द्रविणम् अक्षय्यम् अद्य द्रक्ष्यथ संयुगे ॥ (१४।२)
bāhvor draviṇam akṣayyam adya drakṣyatha saṃyuge ||
द्रोणपुत्रस्य विक्रान्तं राधेयस्यैव चोभयोः । (१५।१)
droṇaputrasya vikrāntaṃ rādheyasyaiva cobhayoḥ |
पाण्डुपाञ्चालसैन्येषु द्रक्ष्यथापि महात्मनोः ॥ (१५।२)
pāṇḍupāñcālasainyeṣu drakṣyathāpi mahātmanoḥ ||
सर्व एव भवन्तश् च शूराः प्राज्ञाः कुलोद्गताः । (१६।१)
sarva eva bhavantaś ca śūrāḥ prājñāḥ kulodgatāḥ |
शीलवन्तः कृतास्त्राश् च द्रक्ष्यथाद्य परस्परम् ॥ (१६।२)
śīlavantaḥ kṛtāstrāś ca drakṣyathādya parasparam ||
सिंहनादं विनद्योच्चैः प्रायुध्यत महाबलः ॥ (१७।२)
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ prāyudhyata mahābalaḥ ||
स सृञ्जयानां सर्वेषां पाञ्चालानां च पश्यताम् । (१८।१)
sa sṛñjayānāṃ sarveṣāṃ pāñcālānāṃ ca paśyatām |
अग्रे पुङ्खे च संसक्ता यथा भ्रमरपङ्क्तयः ॥ (१९।२)
agre puṅkhe ca saṃsaktā yathā bhramarapaṅktayaḥ ||
स पीडयित्वा पाञ्चालान् पाण्डवांश् च तरस्विनः । (२०।१)
sa pīḍayitvā pāñcālān pāṇḍavāṃś ca tarasvinaḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.