महाभारतMahābhārata

MBh, 8, 2

1152 of 1995 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

हते द्रोणे महेष्वासे तव पुत्रा महारथाः । (१।२)

hate droṇe maheṣvāse tava putrā mahārathāḥ |

1.3१.३

बभूवुर् आश्वस्तमुखा विषण्णा गतचेतसः ॥ (१।३)

babhūvur āśvastamukhā viṣaṇṇā gatacetasaḥ ||

2.1२.१

अवाङ्मुखाः शस्त्रभृतः सर्व एव विशां पते । (२।१)

avāṅmukhāḥ śastrabhṛtaḥ sarva eva viśāṃ pate |

2.2२.२

अप्रेक्षमाणाः शोकार्ता नाभ्यभाषन् परस्परम् ॥ (२।२)

aprekṣamāṇāḥ śokārtā nābhyabhāṣan parasparam ||

3.1३.१

तान् दृष्ट्वा व्यथिताकारान् सैन्यानि तव भारत । (३।१)

tān dṛṣṭvā vyathitākārān sainyāni tava bhārata |

3.2३.२

ऊर्ध्वम् एवाभ्यवेक्षन्त दुःखत्रस्तान्य् अनेकशः ॥ (३।२)

ūrdhvam evābhyavekṣanta duḥkhatrastāny anekaśaḥ ||

4.1४.१

शस्त्राण्य् एषां च राजेन्द्र शोणिताक्तान्य् अशेषतः । (४।१)

śastrāṇy eṣāṃ ca rājendra śoṇitāktāny aśeṣataḥ |

4.2४.२

प्राभ्रश्यन्त कराग्रेभ्यो दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ (४।२)

prābhraśyanta karāgrebhyo dṛṣṭvā droṇaṃ nipātitam ||

5.1५.१

तानि बद्धान्य् अनिष्टानि लम्बमानानि भारत । (५।१)

tāni baddhāny aniṣṭāni lambamānāni bhārata |

5.2५.२

अदृश्यन्त महाराज नक्षत्राणि यथा दिवि ॥ (५।२)

adṛśyanta mahārāja nakṣatrāṇi yathā divi ||

6.1६.१

तथार्तं स्तिमितं दृष्ट्वा गतसत्त्वम् इव स्थितम् । (६।१)

tathārtaṃ stimitaṃ dṛṣṭvā gatasattvam iva sthitam |

6.2६.२

स्वं बलं तन् महाराज राजा दुर्योधनो ऽब्रवीत् ॥ (६।२)

svaṃ balaṃ tan mahārāja rājā duryodhano 'bravīt ||

7.1७.१

भवतां बाहुवीर्यं हि समाश्रित्य मया युधि । (७।१)

bhavatāṃ bāhuvīryaṃ hi samāśritya mayā yudhi |

7.2७.२

पाण्डवेयाः समाहूता युद्धं चेदं प्रवर्तितम् ॥ (७।२)

pāṇḍaveyāḥ samāhūtā yuddhaṃ cedaṃ pravartitam ||

8.1८.१

तद् इदं निहते द्रोणे विषण्णम् इव लक्ष्यते । (८।१)

tad idaṃ nihate droṇe viṣaṇṇam iva lakṣyate |

8.2८.२

युध्यमानाश् च समरे योधा वध्यन्ति सर्वतः ॥ (८।२)

yudhyamānāś ca samare yodhā vadhyanti sarvataḥ ||

9.1९.१

जयो वापि वधो वापि युध्यमानस्य संयुगे । (९।१)

jayo vāpi vadho vāpi yudhyamānasya saṃyuge |

9.2९.२

भवेत् किम् अत्र चित्रं वै युध्यध्वं सर्वतोमुखाः ॥ (९।२)

bhavet kim atra citraṃ vai yudhyadhvaṃ sarvatomukhāḥ ||

10.1१०.१

पश्यध्वं च महात्मानं कर्णं वैकर्तनं युधि । (१०।१)

paśyadhvaṃ ca mahātmānaṃ karṇaṃ vaikartanaṃ yudhi |

10.2१०.२

प्रचरन्तं महेष्वासं दिव्यैर् अस्त्रैर् महाबलम् ॥ (१०।२)

pracarantaṃ maheṣvāsaṃ divyair astrair mahābalam ||

11.1११.१

यस्य वै युधि संत्रासात् कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (११।१)

yasya vai yudhi saṃtrāsāt kuntīputro dhanaṃjayaḥ |

11.2११.२

निवर्तते सदामर्षात् सिंहात् क्षुद्रमृगो यथा ॥ (११।२)

nivartate sadāmarṣāt siṃhāt kṣudramṛgo yathā ||

12.1१२.१

येन नागायुतप्राणो भीमसेनो महाबलः । (१२।१)

yena nāgāyutaprāṇo bhīmaseno mahābalaḥ |

12.2१२.२

मानुषेणैव युद्धेन ताम् अवस्थां प्रवेशितः ॥ (१२।२)

mānuṣeṇaiva yuddhena tām avasthāṃ praveśitaḥ ||

13.1१३.१

येन दिव्यास्त्रविच्छूरो मायावी स घटोत्कचः । (१३।१)

yena divyāstravicchūro māyāvī sa ghaṭotkacaḥ |

13.2१३.२

अमोघया रणे शक्त्या निहतो भैरवं नदन् ॥ (१३।२)

amoghayā raṇe śaktyā nihato bhairavaṃ nadan ||

14.1१४.१

तस्य दुष्पारवीर्यस्य सत्यसंधस्य धीमतः । (१४।१)

tasya duṣpāravīryasya satyasaṃdhasya dhīmataḥ |

14.2१४.२

बाह्वोर् द्रविणम् अक्षय्यम् अद्य द्रक्ष्यथ संयुगे ॥ (१४।२)

bāhvor draviṇam akṣayyam adya drakṣyatha saṃyuge ||

15.1१५.१

द्रोणपुत्रस्य विक्रान्तं राधेयस्यैव चोभयोः । (१५।१)

droṇaputrasya vikrāntaṃ rādheyasyaiva cobhayoḥ |

15.2१५.२

पाण्डुपाञ्चालसैन्येषु द्रक्ष्यथापि महात्मनोः ॥ (१५।२)

pāṇḍupāñcālasainyeṣu drakṣyathāpi mahātmanoḥ ||

16.1१६.१

सर्व एव भवन्तश् च शूराः प्राज्ञाः कुलोद्गताः । (१६।१)

sarva eva bhavantaś ca śūrāḥ prājñāḥ kulodgatāḥ |

16.2१६.२

शीलवन्तः कृतास्त्राश् च द्रक्ष्यथाद्य परस्परम् ॥ (१६।२)

śīlavantaḥ kṛtāstrāś ca drakṣyathādya parasparam ||

17.1१७.१

एवम् उक्ते महाराज कर्णो वैकर्तनो नृपः । (१७।१)

evam ukte mahārāja karṇo vaikartano nṛpaḥ |

17.2१७.२

सिंहनादं विनद्योच्चैः प्रायुध्यत महाबलः ॥ (१७।२)

siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ prāyudhyata mahābalaḥ ||

18.1१८.१

स सृञ्जयानां सर्वेषां पाञ्चालानां च पश्यताम् । (१८।१)

sa sṛñjayānāṃ sarveṣāṃ pāñcālānāṃ ca paśyatām |

18.2१८.२

केकयानां विदेहानाम् अकरोत् कदनं महत् ॥ (१८।२)

kekayānāṃ videhānām akarot kadanaṃ mahat ||

19.1१९.१

तस्येषुधाराः शतशः प्रादुरासञ् शरासनात् । (१९।१)

tasyeṣudhārāḥ śataśaḥ prādurāsañ śarāsanāt |

19.2१९.२

अग्रे पुङ्खे च संसक्ता यथा भ्रमरपङ्क्तयः ॥ (१९।२)

agre puṅkhe ca saṃsaktā yathā bhramarapaṅktayaḥ ||

20.1२०.१

स पीडयित्वा पाञ्चालान् पाण्डवांश् च तरस्विनः । (२०।१)

sa pīḍayitvā pāñcālān pāṇḍavāṃś ca tarasvinaḥ |

20.2२०.२

हत्वा सहस्रशो योधान् अर्जुनेन निपातितः ॥ (२०।२)

hatvā sahasraśo yodhān arjunena nipātitaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 8, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit