शकुनिर् उवाच । (१।१)

बहु वित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर । (१।२)

आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि ते ऽस्त्यपराजितम् ॥ (१।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

मम वित्तम् असंख्येयं यद् अहं वेद सौबल । (२।२)

अथ त्वं शकुने कस्माद् वित्तं समनुपृच्छसि ॥ (२।३)

अयुतं प्रयुतं चैव खर्वं पद्मं तथार्बुदम् । (३।१)

शङ्खं चैव निखर्वं च समुद्रं चात्र पण्यताम् । (३।२)

एतन्मम धनं राजंस् तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ (३।३)

वैशंपायन उवाच । (४।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (४।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (४।३)

युधिष्ठिर उवाच । (५।१)

गवाश्वं बहुधेनूकम् असंख्येयम् अजाविकम् । (५।२)

यत् किंचिद् अनुवर्णानां प्राक् सिन्धोर् अपि सौबल । (५।३)

एतन्मम धनं राजंस् तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ (५।४)

वैशंपायन उवाच । (६।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (६।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (६।३)

युधिष्ठिर उवाच । (७।१)

पुरं जनपदो भूमिर् अब्राह्मणधनैः सह । (७।२)

अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ् शिष्टं धनं मम । (७।३)

एतद् राजन् धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ (७।४)

वैशंपायन उवाच । (८।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (८।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (८।३)

युधिष्ठिर उवाच । (९।१)

राजपुत्रा इमे राजञ् शोभन्ते येन भूषिताः । (९।२)

कुण्डलानि च निष्काश्च सर्वं चाङ्गविभूषणम् । (९।३)

एतन्मम धनं राजंस् तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ (९।४)

वैशंपायन उवाच । (१०।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (१०।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (१०।३)

युधिष्ठिर उवाच । (११।१)

श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः । (११।२)

नकुलो ग्लह एको मे यच्चैतत् स्वगतं धनम् ॥ (११।३)

शकुनिर् उवाच । (१२।१)

प्रियस्ते नकुलो राजन् राजपुत्रो युधिष्ठिर । (१२।२)

अस्माकं धनतां प्राप्तो भूयस्त्वं केन दीव्यसि ॥ (१२।३)

वैशंपायन उवाच । (१३।१)

एवम् उक्त्वा तु शकुनिस्तान् अक्षान् प्रत्यपद्यत । (१३।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (१३।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१४।१)

अयं धर्मान् सहदेवो ऽनुशास्ति लोके ह्यस्मिन् पण्डिताख्यां गतश्च । (१४।२)

अनर्हता राजपुत्रेण तेन त्वया दीव्याम्यप्रियवत् प्रियेण ॥ (१४।३)

वैशंपायन उवाच । (१५।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (१५।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (१५।३)

शकुनिर् उवाच । (१६।१)

माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया । (१६।२)

गरीयांसौ तु ते मन्ये भीमसेनधनंजयौ ॥ (१६।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१७।१)

अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् । (१७।२)

यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुम् इच्छसि ॥ (१७।३)

शकुनिर् उवाच । (१८।१)

गर्ते मत्तः प्रपतति प्रमत्तः स्थाणुम् ऋच्छति । (१८।२)

ज्येष्ठो राजन् वरिष्ठो ऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ (१८।३)

स्वप्ने न तानि पश्यन्ति जाग्रतो वा युधिष्ठिर । (१९।१)

कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ (१९।२)

युधिष्ठिर उवाच । (२०।१)

यो नः संख्ये नौर् इव पारनेता जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी । (२०।२)

अनर्हता लोकवीरेण तेन दीव्याम्यहं शकुने फल्गुनेन ॥ (२०।३)

वैशंपायन उवाच । (२१।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (२१।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (२१।३)

शकुनिर् उवाच । (२२।१)

अयं मया पाण्डवानां धनुर्धरः पराजितः पाण्डवः सव्यसाची । (२२।२)

भीमेन राजन् दयितेन दीव्य यत् कैतव्यं पाण्डव ते ऽवशिष्टम् ॥ (२२।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२३।१)

यो नो नेता यो युधां नः प्रणेता यथा वज्री दानवशत्रुर् एकः । (२३।२)

तिर्यक्प्रेक्षी संहतभ्रूर् महात्मा सिंहस्कन्धो यश्च सदात्यमर्षी ॥ (२३।३)

बलेन तुल्यो यस्य पुमान्न विद्यते गदाभृताम् अग्र्य इहारिमर्दनः । (२४।१)

अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ (२४।२)

वैशंपायन उवाच । (२५।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (२५।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (२५।३)

शकुनिर् उवाच । (२६।१)

बहु वित्तं पराजैषीर् भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् । (२६।२)

आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि ते ऽस्त्यपराजितम् ॥ (२६।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२७।१)

अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा । (२७।२)

कुर्यामस्ते जिताः कर्म स्वयम् आत्मन्युपप्लवे ॥ (२७।३)

वैशंपायन उवाच । (२८।१)

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः । (२८।२)

जितम् इत्येव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥ (२८।३)

शकुनिर् उवाच । (२९।१)

एतत् पापिष्ठम् अकरोर् यद् आत्मानं पराजितः । (२९।२)

शिष्टे सति धने राजन् पाप आत्मपराजयः ॥ (२९।३)

वैशंपायन उवाच । (३०।१)

एवम् उक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वान् अवस्थितान् । (३०।२)

पराजयल्लोकवीरान् आक्षेपेण पृथक् पृथक् ॥ (३०।३)

शकुनिर् उवाच । (३१।१)

अस्ति वै ते प्रिया देवी ग्लह एको ऽपराजितः । (३१।२)

पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर् जय ॥ (३१।३)

युधिष्ठिर उवाच । (३२।१)

नैव ह्रस्वा न महती नातिकृष्णा न रोहिणी । (३२।२)

सरागरक्तनेत्रा च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ (३२।३)

शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया । (३३।१)

शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ (३३।२)

तथैव स्याद् आनृशंस्यात् तथा स्याद् रूपसंपदा । (३४।१)

तथा स्याच्छीलसंपत्त्या याम् इच्छेत् पुरुषः स्त्रियम् ॥ (३४।२)

चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते । (३५।१)

आ गोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ (३५।२)

आभाति पद्मवद् वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च । (३६।१)

वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्राक्षी नातिरोमशा ॥ (३६।२)

तयैवंविधया राजन् पाञ्चाल्याहं सुमध्यया । (३७।१)

ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ (३७।२)

वैशंपायन उवाच । (३८।१)

एवम् उक्ते तु वचने धर्मराजेन भारत । (३८।२)

धिग् धिग् इत्येव वृद्धानां सभ्यानां निःसृता गिरः ॥ (३८।३)

चुक्षुभे सा सभा राजन् राज्ञां संजज्ञिरे कथाः । (३९।१)

भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ (३९।२)

शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्त्व इवाभवत् । (४०।१)

आस्ते ध्यायन्न् अधोवक्त्रो निःश्वसन् पन्नगो यथा ॥ (४०।२)

धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत् पुनः पुनः । (४१।१)

किं जितं किं जितम् इति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ (४१।२)

जहर्ष कर्णो ऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः । (४२।१)

इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतज्जलम् ॥ (४२।२)

सौबलस्त्वविचार्यैव जितकाशी मदोत्कटः । (४३।१)

जितम् इत्येव तान् अक्षान् पुनर् एवान्वपद्यत ॥ (४३।२)