महाभारतMahābhārata

MBh, 16, 1

1979 of 1995 · 23 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

षट्त्रिंशे त्वथ सम्प्राप्ते वर्षे कौरवनन्दनः । (१।२)

ṣaṭtriṃśe tvatha samprāpte varṣe kauravanandanaḥ |

1.3१.३

ददर्श विपरीतानि निमित्तानि युधिष्ठिरः ॥ (१।३)

dadarśa viparītāni nimittāni yudhiṣṭhiraḥ ||

2.1२.१

ववुर् वाताः सनिर्घाता रूक्षाः शर्करवर्षिणः । (२।१)

vavur vātāḥ sanirghātā rūkṣāḥ śarkaravarṣiṇaḥ |

2.2२.२

अपसव्यानि शकुना मण्डलानि प्रचक्रिरे ॥ (२।२)

apasavyāni śakunā maṇḍalāni pracakrire ||

3.1३.१

प्रत्यगूहुर् महानद्यो दिशो नीहारसंवृताः । (३।१)

pratyagūhur mahānadyo diśo nīhārasaṃvṛtāḥ |

3.2३.२

उल्काश्चाङ्गारवर्षिण्यः प्रपेतुर् गगनाद् भुवि ॥ (३।२)

ulkāścāṅgāravarṣiṇyaḥ prapetur gaganād bhuvi ||

4.1४.१

आदित्यो रजसा राजन् समवच्छन्नमण्डलः । (४।१)

ādityo rajasā rājan samavacchannamaṇḍalaḥ |

4.2४.२

विरश्मिर् उदये नित्यं कबन्धैः समदृश्यत ॥ (४।२)

viraśmir udaye nityaṃ kabandhaiḥ samadṛśyata ||

5.1५.१

परिवेषाश्च दृश्यन्ते दारुणाः चन्द्रसूर्ययोः । (५।१)

pariveṣāśca dṛśyante dāruṇāḥ candrasūryayoḥ |

5.2५.२

त्रिवर्णाः श्यामरूक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभाः ॥ (५।२)

trivarṇāḥ śyāmarūkṣāntāstathā bhasmāruṇaprabhāḥ ||

6.1६.१

एते चान्ये च बहव उत्पाता भयशंसिनः । (६।१)

ete cānye ca bahava utpātā bhayaśaṃsinaḥ |

6.2६.२

दृश्यन्ते ऽहर् अहो राजन् हृदयोद्वेगकारकाः ॥ (६।२)

dṛśyante 'har aho rājan hṛdayodvegakārakāḥ ||

7.1७.१

कस्यचित् त्वथ कालस्य कुरुराजो युधिष्ठिरः । (७।१)

kasyacit tvatha kālasya kururājo yudhiṣṭhiraḥ |

7.2७.२

शुश्राव वृष्णिचक्रस्य मौसले कदनं कृतम् ॥ (७।२)

śuśrāva vṛṣṇicakrasya mausale kadanaṃ kṛtam ||

8.1८.१

विमुक्तं वासुदेवं च श्रुत्वा रामं च पाण्डवः । (८।१)

vimuktaṃ vāsudevaṃ ca śrutvā rāmaṃ ca pāṇḍavaḥ |

8.2८.२

समानीयाब्रवीद् भ्रातॄन् किं करिष्याम इत्युत ॥ (८।२)

samānīyābravīd bhrātṝn kiṃ kariṣyāma ityuta ||

9.1९.१

परस्परं समासाद्य ब्रह्मदण्डबलात्कृतान् । (९।१)

parasparaṃ samāsādya brahmadaṇḍabalātkṛtān |

9.2९.२

वृष्णीन् विनष्टांस्ते श्रुत्वा व्यथिताः पाण्डवाभवन् ॥ (९।२)

vṛṣṇīn vinaṣṭāṃste śrutvā vyathitāḥ pāṇḍavābhavan ||

10.1१०.१

निधनं वासुदेवस्य समुद्रस्येव शोषणम् । (१०।१)

nidhanaṃ vāsudevasya samudrasyeva śoṣaṇam |

10.2१०.२

वीरा न श्रद्दधुस्तस्य विनाशं शार्ङ्गधन्वनः ॥ (१०।२)

vīrā na śraddadhustasya vināśaṃ śārṅgadhanvanaḥ ||

11.1११.१

मौसलं ते परिश्रुत्य दुःखशोकसमन्विताः । (११।१)

mausalaṃ te pariśrutya duḥkhaśokasamanvitāḥ |

11.2११.२

विषण्णा हतसंकल्पाः पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ (११।२)

viṣaṇṇā hatasaṃkalpāḥ pāṇḍavāḥ samupāviśan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 16, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit