वैशम्पायन उवाच । (१।१)

ततस्ते यक्षवचनाद् उदतिष्ठन्त पाण्डवाः । (१।२)

क्षुत्पिपासे च सर्वेषां क्षणे तस्मिन् व्यगच्छताम् ॥ (१।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

सरस्येकेन पादेन तिष्ठन्तम् अपराजितम् । (२।२)

पृच्छामि को भवान् देवो न मे यक्षो मतो भवान् ॥ (२।३)

वसूनां वा भवान् एको रुद्राणाम् अथवा भवान् । (३।१)

अथवा मरुतां श्रेष्ठो वज्री वा त्रिदशेश्वरः ॥ (३।२)

मम हि भ्रातर इमे सहस्रशतयोधिनः । (४।१)

न तं योगं प्रपश्यामि येन स्युर् विनिपातिताः ॥ (४।२)

सुखं प्रतिविबुद्धानाम् इन्द्रियाण्युपलक्षये । (५।१)

स भवान् सुहृद् अस्माकम् अथवा नः पिता भवान् ॥ (५।२)

यक्ष उवाच । (६।१)

अहं ते जनकस् तात धर्मो मृदुपराक्रम । (६।२)

त्वां दिदृक्षुर् अनुप्राप्तो विद्धि मां भरतर्षभ ॥ (६।३)

यशः सत्यं दमः शौचम् आर्जवं ह्रीर् अचापलम् । (७।१)

दानं तपो ब्रह्मचर्यम् इत्येतास्तनवो मम ॥ (७।२)

अहिंसा समता शान्तिस् तपः शौचम् अमत्सरः । (८।१)

द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सदा मम ॥ (८।२)

दिष्ट्या पञ्चसु रक्तो ऽसि दिष्ट्या ते षट्पदी जिता । (९।१)

द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते साम्परायिके ॥ (९।२)

धर्मो ऽहम् अस्मि भद्रं ते जिज्ञासुस् त्वाम् इहागतः । (१०।१)

आनृशंस्येन तुष्टो ऽस्मि वरं दास्यामि ते ऽनघ ॥ (१०।२)

वरं वृणीष्व राजेन्द्र दाता ह्यस्मि तवानघ । (११।१)

ये हि मे पुरुषा भक्ता न तेषाम् अस्ति दुर्गतिः ॥ (११।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१२।१)

अरणीसहितं यस्य मृग आदाय गच्छति । (१२।२)

तस्याग्नयो न लुप्येरन् प्रथमो ऽस्तु वरो मम ॥ (१२।३)

धर्म उवाच । (१३।१)

अरणीसहितं तस्य ब्राह्मणस्य हृतं मया । (१३।२)

मृगवेषेण कौन्तेय जिज्ञासार्थं तव प्रभो ॥ (१३।३)

वैशम्पायन उवाच । (१४।१)

ददानीत्येव भगवान् उत्तरं प्रत्यपद्यत । (१४।२)

अन्यं वरय भद्रं ते वरं त्वम् अमरोपम ॥ (१४।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१५।१)

वर्षाणि द्वादशारण्ये त्रयोदशम् उपस्थितम् । (१५।२)

तत्र नो नाभिजानीयुर् वसतो मनुजाः क्वचित् ॥ (१५।३)

वैशम्पायन उवाच । (१६।१)

ददानीत्येव भगवान् उत्तरं प्रत्यपद्यत । (१६।२)

भूयश्चाश्वासयामास कौन्तेयं सत्यविक्रमम् ॥ (१६।३)

यद्यपि स्वेन रूपेण चरिष्यथ महीम् इमाम् । (१७।१)

न वो विज्ञास्यते कश्चित् त्रिषु लोकेषु भारत ॥ (१७।२)

वर्षं त्रयोदशं चेदं मत्प्रसादात् कुरूद्वहाः । (१८।१)

विराटनगरे गूढा अविज्ञाताश्चरिष्यथ ॥ (१८।२)

यद् वः संकल्पितं रूपं मनसा यस्य यादृशम् । (१९।१)

तादृशं तादृशं सर्वे छन्दतो धारयिष्यथ ॥ (१९।२)

अरणीसहितं चेदं ब्राह्मणाय प्रयच्छत । (२०।१)

जिज्ञासार्थं मया ह्येतद् आहृतं मृगरूपिणा ॥ (२०।२)

तृतीयं गृह्यतां पुत्र वरम् अप्रतिमं महत् । (२१।१)

त्वं हि मत्प्रभवो राजन् विदुरश् च ममांशभाक् ॥ (२१।२)

युधिष्ठिर उवाच । (२२।१)

देवदेवो मया दृष्टो भवान् साक्षात् सनातनः । (२२।२)

यं ददासि वरं तुष्टस्तं ग्रहीष्याम्यहं पितः ॥ (२२।३)

जयेयं लोभमोहौ च क्रोधं चाहं सदा विभो । (२३।१)

दाने तपसि सत्ये च मनो मे सततं भवेत् ॥ (२३।२)

धर्म उवाच । (२४।१)

उपपन्नो गुणैः सर्वैः स्वभावेनासि पाण्डव । (२४।२)

भवान् धर्मः पुनश्चैव यथोक्तं ते भविष्यति ॥ (२४।३)

वैशम्पायन उवाच । (२५।१)

इत्युक्त्वान्तर्दधे धर्मो भगवांल्लोकभावनः । (२५।२)

समेताः पाण्डवाश् चैव सुखसुप्ता मनस्विनः ॥ (२५।३)

अभ्येत्य चाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः । (२६।१)

आरणेयं ददुस् तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥ (२६।२)

इदं समुत्थानसमागमं महत् पितुश्च पुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम् । (२७।१)

पठन् नरः स्याद् विजितेन्द्रियो वशी सपुत्रपौत्रः शतवर्षभाग् भवेत् ॥ (२७।२)

न चाप्यधर्मे न सुहृद्विभेदने परस्वहारे परदारमर्शने । (२८।१)

कदर्यभावे न रमेन्मनः सदा नृणां सदाख्यानम् इदं विजानताम् ॥ (२८।२)