युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः । (१।२)

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम् ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

मोक्षधर्मेषु नियतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः । (२।२)

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम् ॥ (२।३)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (३।१)

जैगीषव्यस्य संवादम् असितस्य च भारत ॥ (३।२)

जैगीषव्यं महाप्राज्ञं धर्माणाम् आगतागमम् । (४।१)

अक्रुध्यन्तम् अहृष्यन्तम् असितो देवलो ऽब्रवीत् ॥ (४।२)

न प्रीयसे वन्द्यमानो निन्द्यमानो न कुप्यसि । (५।१)

का ते प्रज्ञा कुतश्चैषा किं चैतस्याः परायणम् ॥ (५।२)

इति तेनानुयुक्तः स तम् उवाच महातपाः । (६।१)

महद् वाक्यम् असंदिग्धं पुष्कलार्थपदं शुचि ॥ (६।२)

या गतिर् या परा निष्ठा या शान्तिः पुण्यकर्मणाम् । (७।१)

तां ते ऽहं सम्प्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छसि वै द्विज ॥ (७।२)

निन्दत्सु च समो नित्यं प्रशंसत्सु च देवल । (८।१)

निह्नुवन्ति च ये तेषां समयं सुकृतं च ये ॥ (८।२)

उक्ताश्च न विवक्षन्ति वक्तारम् अहिते रतम् । (९।१)

प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिणः ॥ (९।२)

नाप्राप्तम् अनुशोचन्ति प्राप्तकालानि कुर्वते । (१०।१)

न चातीतानि शोचन्ति न चैनान् प्रतिजानते ॥ (१०।२)

सम्प्राप्तानां च पूज्यानां कामाद् अर्थेषु देवल । (११।१)

यथोपपत्तिं कुर्वन्ति शक्तिमन्तः कृतव्रताः ॥ (११।२)

पक्वविद्या महाप्राज्ञा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः । (१२।१)

मनसा कर्मणा वाचा नापराध्यन्ति कस्यचित् ॥ (१२।२)

अनीर्षवो न चान्योन्यं विहिंसन्ति कदाचन । (१३।१)

न च जातूपतप्यन्ते धीराः परसमृद्धिभिः ॥ (१३।२)

निन्दाप्रशंसे चात्यर्थं न वदन्ति परस्य ये । (१४।१)

न च निन्दाप्रशंसाभ्यां विक्रियन्ते कदाचन ॥ (१४।२)

सर्वतश्च प्रशान्ता ये सर्वभूतहिते रताः । (१५।१)

न क्रुध्यन्ति न हृष्यन्ति नापराध्यन्ति कस्यचित् । (१५।२)

विमुच्य हृदयग्रन्थींश् चङ्कम्यन्ते यथासुखम् ॥ (१५।३)

न येषां बान्धवाः सन्ति ये चान्येषां न बान्धवाः । (१६।१)

अमित्राश्च न सन्त्येषां ये चामित्रा न कस्यचित् ॥ (१६।२)

य एवं कुर्वते मर्त्याः सुखं जीवन्ति सर्वदा । (१७।१)

धर्मम् एवानुवर्तन्ते धर्मज्ञा द्विजसत्तम । (१७।२)

ये ह्यतो विच्युता मार्गात् ते हृष्यन्त्युद्विजन्ति च ॥ (१७।३)

आस्थितस्तम् अहं मार्गम् असूयिष्यामि कं कथम् । (१८।१)

निन्द्यमानः प्रशस्तो वा हृष्येयं केन हेतुना ॥ (१८।२)

यद् यद् इच्छन्ति तन्मार्गम् अभिगच्छन्ति मानवाः । (१९।१)

न मे निन्दाप्रशंसाभ्यां ह्रासवृद्धी भविष्यतः ॥ (१९।२)

अमृतस्येव संतृप्येद् अवमानस्य तत्त्ववित् । (२०।१)

विषस्येवोद्विजेन्नित्यं संमानस्य विचक्षणः ॥ (२०।२)

अवज्ञातः सुखं शेते इह चामुत्र चोभयोः । (२१।१)

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो यो ऽवमन्ता स बध्यते ॥ (२१।२)

परां गतिं च ये केचित् प्रार्थयन्ति मनीषिणः । (२२।१)

एतद् व्रतं समाश्रित्य सुखम् एधन्ति ते जनाः ॥ (२२।२)

सर्वतश्च समाहृत्य क्रतून् सर्वाञ् जितेन्द्रियः । (२३।१)

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम् ॥ (२३।२)

नास्य देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः । (२४।१)

पदम् अन्ववरोहन्ति प्राप्तस्य परमां गतिम् ॥ (२४।२)