भृगुर् उवाच । (१।१)

यस्त्वेतां नियतश्चर्यां ब्रह्मर्षिविहितां चरेत् । (१।२)

स दहेद् अग्निवद् दोषाञ् जयेल् लोकांश्च दुर्जयान् ॥ (१।३)

अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा चरति यो मुनिः । (२।१)

न तस्य सर्वभूतेभ्यो भयम् उत्पद्यते क्वचित् ॥ (२।२)

कृत्वाग्निहोत्रं स्वशरीरसंस्थं शारीरम् अग्निं स्वमुखे जुहोति । (३।१)

यो भैक्षचर्योपगतैर् हविर्भिश् चिताग्निनां स व्यतियाति लोकान् ॥ (३।२)

मोक्षाश्रमं यः कुरुते यथोक्तं शुचिः सुसंकल्पितबुद्धियुक्तः । (४।१)

अनिन्धनं ज्योतिर् इव प्रशान्तं स ब्रह्मलोकं श्रयते द्विजातिः ॥ (४।२)

भरद्वाज उवाच । (५।१)

अस्माल् लोकात् परो लोकः श्रूयते नोपलभ्यते । (५।२)

तम् अहं ज्ञातुम् इच्छामि तद् भवान् वक्तुम् अर्हति ॥ (५।३)

भृगुर् उवाच । (६।१)

उत्तरे हिमवत्पार्श्वे पुण्ये सर्वगुणान्विते । (६।२)

पुण्यः क्षेम्यश्च काम्यश्च स वरो लोक उच्यते ॥ (६।३)

तत्र ह्यपापकर्माणः शुचयो ऽत्यन्तनिर्मलाः । (७।१)

लोभमोहपरित्यक्ता मानवा निरुपद्रवाः ॥ (७।२)

स स्वर्गसदृशो देशस्तत्र ह्युक्ताः शुभा गुणाः । (८।१)

काले मृत्युः प्रभवति स्पृशन्ति व्याधयो न च ॥ (८।२)

न लोभः परदारेषु स्वदारनिरतो जनः । (९।१)

न चान्योन्यवधस्तत्र द्रव्येषु न च विस्मयः । (९।२)

परोक्षधर्मो नैवास्ति संदेहो नापि जायते ॥ (९।३)

कृतस्य तु फलं तत्र प्रत्यक्षम् उपलभ्यते । (१०।१)

शय्यायानासनोपेताः प्रासादभवनाश्रयाः । (१०।२)

सर्वकामैर् वृताः केचिद्धेमाभरणभूषिताः ॥ (१०।३)

प्राणधारणमात्रं तु केषांचिद् उपपद्यते । (११।१)

श्रमेण महता केचित् कुर्वन्ति प्राणधारणम् ॥ (११।२)

इह धर्मपराः केचित् केचिन्नैकृतिका नराः । (१२।१)

सुखिता दुःखिताः केचिन्निर्धना धनिनो ऽपरे ॥ (१२।२)

इह श्रमो भयं मोहः क्षुधा तीव्रा च जायते । (१३।१)

लोभश्चार्थकृतो नॄणां येन मुह्यन्ति पण्डिताः ॥ (१३।२)

इह चिन्ता बहुविधा धर्माधर्मस्य कर्मणः । (१४।१)

यस्तद् वेदोभयं प्राज्ञः पाप्मना न स लिप्यते ॥ (१४।२)

सोपधं निकृतिः स्तेयं परिवादो ऽभ्यसूयता । (१५।१)

परोपघातो हिंसा च पैशुन्यम् अनृतं तथा ॥ (१५।२)

एतान् आसेवते यस्तु तपस्तस्य प्रहीयते । (१६।१)

यस्त्वेतान्नाचरेद् विद्वांस्तपस्तस्याभिवर्धते ॥ (१६।२)

कर्मभूमिर् इयं लोक इह कृत्वा शुभाशुभम् । (१७।१)

शुभैः शुभम् अवाप्नोति कृत्वाशुभम् अतो ऽन्यथा ॥ (१७।२)

इह प्रजापतिः पूर्वं देवाः सर्षिगणास्तथा । (१८।१)

इष्ट्वेष्टतपसः पूता ब्रह्मलोकम् उपाश्रिताः ॥ (१८।२)

उत्तरः पृथिवीभागः सर्वपुण्यतमः शुभः । (१९।१)

इहत्यास्तत्र जायन्ते ये वै पुण्यकृतो जनाः ॥ (१९।२)

असत्कर्माणि कुर्वन्तस्तिर्यग्योनिषु चापरे । (२०।१)

क्षीणायुषस्तथैवान्ये नश्यन्ति पृथिवीतले ॥ (२०।२)

अन्योन्यभक्षणे सक्ता लोभमोहसमन्विताः । (२१।१)

इहैव परिवर्तन्ते न ते यान्त्युत्तरां दिशम् ॥ (२१।२)

ये गुरून् उपसेवन्ते नियता ब्रह्मचारिणः । (२२।१)

पन्थानं सर्वलोकानां ते जानन्ति मनीषिणः ॥ (२२।२)

इत्युक्तो ऽयं मया धर्मः संक्षेपाद् ब्रह्मनिर्मितः । (२३।१)

धर्माधर्मौ हि लोकस्य यो वै वेत्ति स बुद्धिमान् ॥ (२३।२)

भीष्म उवाच । (२४।१)

इत्युक्तो भृगुणा राजन् भरद्वाजः प्रतापवान् । (२४।२)

भृगुं परमधर्मात्मा विस्मितः प्रत्यपूजयत् ॥ (२४।३)

एष ते प्रभवो राजञ् जगतः संप्रकीर्तितः । (२५।१)

निखिलेन महाप्राज्ञ किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि ॥ (२५।२)